Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Лекция- 15 са- С-Ж- 15 са- обс-Ж- 15 са- Барлы- са-ат саны- 45 с.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
545 Кб
Скачать
☆

2. Ежелгі Шығыстың этикалық ілімдері.

Қазіргі кезде біздің қоғамда адамды танып білуге деген ұмтылыс күннен күнге артуда.Этика да құқық та адам танушы пәндер ретінде қалыптасуда. Бұл екеуін біріктіретін өзек- адам. Осындай тоғысудың нәтижесінде ғылыми талдаудың жаза бағыттары ретінде құқық философиясы немесе тәжірибедегі құқықты орнықтырумен байланысты жеке құқық, жергілікті құқық және т.б. қалыптасады. Құқық философиясына жүгіну- қазіргі заманғы адам өмірінде құқықтың алатын орнын түсінуге ұмтылыс. Құқық философиясы – құқықтың танымдық, құндылықты және қандай мақсаттар үшін құқықты орнықтыратындығы туралы ғылым.

Құқық этикасы белгілі бір дәрежеде құқық философиясының сипатына ие. Алайда, сонымен қатар, құқық этикасының өзіне тән бірқатар ерекшеліктері де бар. Философия әртүрлі мектептер мен бағыттарға объективтік шолу жасауға, барлық құқықтық теориялардың жиынтығы мен олардың дүниетанымдық негіздерін қамтитын белгілі бір көзқарас қалыптастыруға ұмтылады. Ал құқық этикасы тек бір ғана аспектіні таңдайды. Ол біріншіден, құқықты емес құқықтағы адамды қарастырудан, екіншіден, адамның құқыққа деген құндылық қатынасын талдаудан құралған . Бұл қатынас адамның құқықтық шындықты бағалауын білдіреді. Мұндай бағалау әрқашан жекелік сипатқа ие және іштей еркін бола тұрып, адамгершілік сипатты да иеленеді: адамның еркіндік, әділдік,жақсылық пен жамандық, басқалармен өзінің алдындағы борышы туралы көзқарасы мен тығыз байланысты болады.

Құқықтық пәніне жүгінуде, құқық туралы әдебиетте оның түсінудің кем дегенде екі жолы бар екендігін ескеріп өткен жөн: құқықты кең мағынада түсіндіру және тар мағынада түсіндіру. Кең мағынада құқық әдетғұрыпты, дінді , табиғи құқықты, позитивтік құқықты, тірі құқықты және т.б. қамтиды. Тар мағынада құқық мемлекет жариялаған нормалар мен заңдардың жиынтығы ретінде түсіндіріледі.

Басқаша айтқанда, іс жүзінде құқықты түсінудің екі жолы қалыптасқан.

А.А. Гусейнов моральдың ерекшеліктерін былай анықтаған:

а) ол адамның бірігіп өмір сүру қабілетін сипаттайды және адамдар арасындағы қатынастардың нысанын білдіреді;

б) моральдық заң әрекеттің субъектісі мен объектісін біліп қарастыруға жол бермейді, яғни моральды жариялау мен оны өз басынан өткеру - бұл біртұтас үрдіс;

в) мораль – адамның ерікті түрде өз мойна алған ауыр жігі. Мораль адамның өзін- өзі бәске тігуімен сипатталатын ойын.

№2 Лекция

Лекцияның тақырыбы: Этика ұғымы және оның заты.

(1 сағат)

Лекцияның жоспары: 1. Ізгілік туралы ортағасырлық ілім

2. Жаңа кезең этикасы

Пайдаланылған әдебиеттер:

  1. Ғабитов Т.Х., Жатқанбаев Е “Бизнес этикасы” Анкара Иепо 1997

  2. Профессиональная этика сатрудников провоохранительных органов М Шитимеч. 1998

  3. Ғабитов Т.Х. ”Этика негіздері” А.А. 1997ж

  4. Р.М. Рақымбеков, А.Т. Габитова “Заңгер этикасы” электрондық Из.за “Юридическая литература”.

  5. А.Т. Құлсариева “Этика” оқу құралы А.А-2003ж