|
Қоғамдық-саяси омірі
|
соғыстан кейінгі жылдар (1946-1950)
|
50 жылдардың басы мен 60 жылдардың
ортасы
|
Негізгі міндеттері
|
|
|
Қиыншылықтары
|
Халық шаруашылығының барлық саласында
жұмыс қолдарының жетіспеуі
Соғыс кезінде көптеген келген
мамандардың елдеріне қайтуы, мындаған
қазақстандықтың майданнан қайтпауы
Тірі қалғандарының елге оралмауы
Жұмысшылардың
кәсіби даярлығының төмен болуы
|
Әміршіл-әкімшіл жүйенің сақталып
қалуы
Адам құқығын аяққа басуға қатысы бар
саяси қайраткерлердің ел басқару
тізгінін өз қолында ұстап қалуы
Қоғамды
басқару құрылымының «жоғарыдан
төменге қарай» принципіне негізделу,
оның мәні тек жоғарыдан берілген
нұсқау мен бұйрықты орындау болатын
|
Қабылдаған шаралары
|
Жұмыс қолдарының жетіспеушілігін
жойды
Жұмысшылар тобының қатарын маман
кадрлармен толықтыру мақсатында
еңбек резервтерінің мектептері мен
училищелері құрыла бастады
Халық
шаруашылығын қалпына келтіру мен
дамытуға арналған бесжылдық заңы
қабылданды
|
1954-1956 жылдары шамадан тыс орталықтандыруға
шек қойылды
Одақтық республикалардың құқықтарын
кеңейтуге бағытталған шаралар жүзеге
асырылды
1953 жылғы қыркүйек пленумы ауыл
шаруашылығына талдау жасады
1954 жылғы қаңтар-наурыз пленумы «тың
және тыңайған жерлерді игеру» қаулысын
шығарды
1955 жылғы
қаңтар пленумы мал шаруашылығын
дамыту туралы қаулы қабылдады
|
Өнеркәсіптің дамуы
|
Қара металлургия қарқынды дамып,
Теміртаудағы металлургия зауыты,
Ақтөбедегі ферроқорытпа зауытында
кәсіпорынның үшінші кезегі іске
қосылды, 1947 жылы Өскемен қорғасын-мырыш
комбинаты алғашқы өнімін берді
Қаратон мұнайлы т.б.
кәсіпорындардың өнім беруі нәтижесінде
1950 мұнай өндіру 52% -ке артты
50 жылдары республикада 65 кәсіпорын
болды
50 жылдары ұзындығы 483 км-ге созылған
Мойынты-Шу теміржолы салынды
1949 жылы Алматыны 56 қаламен байланыстыратын
автоматты станция іске қосылды
50 жылдары
жұмысшылар мен қызметкерлердің
жалақысы 64 сом болды
|
1954-1958 жылдары 730 өнеркәсіп орны мен
цехтар іске қосылды
1958 жылы өнім өндіруден одақ көлемінде
3-орынға шықты
1958 жылы Қазақ теміржолы құрылды
1957 жылы экономиканы басқаруды халық
шаруашылығы кеңестері жүргізетін
болды
Қарағанды металлургия комбинаты
республиканы ғана емес, Сібір, Орал,
Орта Азияны металмен қамтамасыз етті
5-бесжылдықта темір кенін өндіру
5,4-ке өсті
1962 жылы халық шаруашылығында партия
органдары өндірістік белгі бойынша
құрылып, өнеркәсіп және ауыл шаруашылық
партия ұйымдары болып бөлінді
1965 жылы
одақтық-салалық министрліктер құрылды
|
Ауыл шаруашылығының дамуы
|
Өнім өндіруді арттыру мақсатымен
ұсақ колхоздарды біріктіріп, ірі
шаруашылықтар құрды (1954 жылы 6737 колхоз,
1952 жылы 2047 колхоз)
1947 жылы карточка жүйесі алынып тасталды
4-бесжылдықта ауыл шаруашылығы өніміне
баға 3 рет арзандатылды, мемлекет ауыл
шаруашылық өнімін арзан бағаға сатып
алды
Колхозшыларда төлқұжаттың (1948 жылы
енгізілді) болмауы өз еркімен көшуге
мүмкіндік бермеді, колхозшылардың
еңбегі басыбайлы болды
50 жылдары
колхозшылар 16,4 сом еңбекақы алды
|
1954 жылғы тың игеру идеясы бойынша 25
млн гектар жер жыртылды
1957 жылы әлсіз колхоздар совхоздар
құрылды (1957 жылы 198 совхоз, 1958 жылы 500
совхоз)
Совхоздар халықты
азық-түлікпен қамтамасыз ете
алмағандықтан, 1957-1958 жылдары колхоз,
совхоздардағы мал санын көбейту үшін
тұрғындардың жеке меншігіндегі малдар
алына бастады
1960
жылы республикада мал саны 36,4 млн
болды
|
Нәтижесі
|
50 жылдардың ортасындағы прогресшіл
бастамалардың барлығының бірдей
нәтиже бермеуі-саясатты жүзеге
асырудағы ғылыми болжамның болмауы,
реформаларды мамандар емес, үкіметтің
жоғары деңгейінде отырғандардың
жасауы
|
