7 Жұмыс. Массалық ылғал бөлігін анықтау

Әдіс азық түліктердің ылғалын жоюға негізделген үздіксіз массаға дейінгі өнімді кептіру үдерісі арқылы жүргізіледі.

Массалық ылғал бөлігін анықтау екі әдіс арқылы жүзеге асырылады: таза салмақтағы кептірілген массаның температурасы 100-105⁰С және ондағы температурасы 130⁰С.

Берілген жұмыста екінші әдісті қолданамыз – ондағы өлшеніп кептірілген температура 130⁰С, тұздалған сулы балықтың массасын анқытау үшін қолдануға болатын тұзды балық ылғалдылығы, кептірілгені, солғыны, сонымен қатар салқындатып сүрлеу болып табылады.

Жұмыстың орындау тәртібі. Таза салмақ үлгі массасын сараптау 1,5-2,0 г, абсолюттік мөлшерде өлшенгені 0,001 г, жиілік бойынша араласып, кептіргіш бюксасына шыны таяқшамен, бюксадаға өлшенген өнімдерді бір қалыпты етіп және жұқа қабат арқылы анықтау. Балықтың майлы таза салмақтарын анықтауда балықты құмымен берге алады.

Өлшенген өнімнің таза салмағын ұлғайту 5 г дейін кептірілгенен кейін қолданылады, ол үшін массалық бөліктің майын анықтайды.

Содан бюксаны қақпақпен жауып, аналитикалық тараздарда тартамыз және ол келесі әдіс арқылы жүргізіледі: алдымен ағымдағы 30 мин аралықта кептіреміз ондағы температурасы 60-80⁰С, содан соңғы рет кептіреміз 1 сағат аралығында 130⁰С температурада.

Берілген уақыт бойынша бюксаны анықтап эксикаторда 30 мин абсолютті сыртқы түріне қарай жасалады 0,001 г.

Нәтижелерді өңдеу. Ылғалдың массалық үлесі (W) формуланы формула арқылы анықтаймыз

W=((m₁-m₂)∙100%) / (m₁-m),

мұндаm– құммен бірге бюксаның массасы, г;

m₁ – кептіргенге дейінгі құм мен бюксаның таза салмақ массасы, г;

m₂ – кепкенен кейінгі құм мен бюксаның таза массасы, г.

Нақты нәтижені қабылдаудың орташа арифметикалық екі анықтамасы. Параллель аралық анықтаманың нәтижелері 0,5% шамадан аспауы тиіс.Оны алғашқы он белгі арқылы анықтаймыз.

"Сельдтерді салқын сүрлеуМЕСТ пайдалана отырып жасалады. Техни­калық шарттары .

8 Жұмыс. Майсызданған бөліктер арқылы майды анықтау

Жұмыстың орындау тәртібі. Балықтың таза салмағы 2-5 г оны бюксада кептіргіш шкафы арқылы 100-105⁰С температурада кептіреміз.

Балықтарды кептіру үшін бюксаға шамамен 5-6 г алдын ала кварц құмымен арнайы жақсылап араластыру арқылы жасалады.

Кепкен материалдар санын сүзгіленген қағаздардан пакеттерге алмастырады олардың өлшемі 8х9 см. Бюкса қабырғаларындағы май қалдықтарын вата эфирмен дымқылдап бөліктерімен сүртіп аламыз. Ватаны сол бір пакетке саламыз.

Содан пакеттерді өлшеп басқа пакеттерге орналастырамыз, ол сүзгілеу қағазынан жасалған оның өлшемі 9х10 см. Эфирді экстракциялау кезінде таза салмақтың шығындалмауы үшін пакеттерді бір біріне салу әдісімен есептейміз.

Сыртқы пакетті графит қаламымен нөмірлеп қоямыз.

Зерттелетін материалдың пакетін бюксаға орналастырамыз және оны тұрақты массаға дейін жеткізіп кептіргіш шкафында 100-105⁰С температурада кептіреміз.

Кепкен пакетті материалмен бірге Сокслет экстракт аппаратына енгіземіз. Сокслеттің бір аппаратында бірнеше пакетті сыйдыруға болады, бірақ оның бір шарты бар, экстракция үдерісі кезінде барлық пакеттер жақсылап жуылып эфирге жүктелетін болады.

Эфирлі экстракцияны 10-12 сағ уақыт ағымында жүргізеді.Экстракцияның бітуін тамшыға экстрактты ерітіндіден тамызу арқылы тексереді.

Экстракция біткеннен кейін сол бір пакет бюксасына орналастырамыз және 20-30 мин аралығында тартпа шкафында ұстап тұрып эфирді жоямыз, сонад шкафта 100-105⁰С температурада кептіреміз, 1-3 сағ тұрақты массаға дейін эксирде салқындатамыз, онда ол шамамен 0,001 г абсолютті сәйкестік арқылы жүзеге асырылады.

Нәтижелерді өңдеу. Дирдің массалық үлесі (Х_ж) формуламен працент арқылы есептейміз

Х_ж = ((m₁-m₂)∙100%) / m,

где m – үлгідегі зерттелетін масса, г;

m₁ - кептірілген бюксаның массасы, экстракцияға дейінгі үлгі мен пакет, г;

m₂ - кептірілген бюксаның массасы, экстракциядан кейінгі үлгі мен пакет, г

Соңында нәтижені қолданамыз және орташа арифметикалық екі параллельді анықтап, ондағы жіберілетін шығындар 0,5% аспауы тиіс. Анықтауды алдыңғы ондық белгіге дейін жүргіземіз.

"Мұздай сельдтерді сүрлеудегі МЕСТ 813 берілген жұмыс нәтижелеріне сәйкес қорытынды. Техникалық шарттар".

Балық сапасын бағалау нәтижесі бойынша физика-химиялық көрсеткіштерді жазу түрі кестеде 7.

Кесте 7

Сельдті салқын сүрлеудегі сапа көрсеткіштерімен физика-химиялық нәтижелерін бағалау

Көрсеткіш	Бірінші сорт		Екінші сорт
	МЕСТ бойынша нормалары	Нақты мәліметтер	МЕСТ бойынша нормалар	Нақты мәліметтер
1. Ылғалдың массалық бөлігі,%
2. Қайнаған тұздың массалық бөлігі, %
3. Майдың массалық бөлігі, %

Зертеудің соңында салқын сельд сапасын сүрлеу арқылы қалыптастырамыз ондағы сапа қорытындысымен үлгіге сәйкес стандарт талаптары жасалады.

5. Жануарлардың соғым еттерін микроскоппен сараптау

6. рН етті анықтау