Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
7 сын. .т. саб. ж. 3 чтв 2013-14.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
125.55 Кб
Скачать

IV. Жаңа сабақты бекіту.

  1. Қазақ хандығы құрылған соң алғашқы жылдарда өзінің сыртқы саясатын қай аймаққа жүргізді ?

  2. Абдолла сұлтанның қарым-қатынасы ?

  3. Қазақ мемлекетінің күшеюіне ат салысқан хандар, ең беделді тұлғалар ?

  4. Қазақ мемлекетіндегі қоғамдық қарым-қатынастарды реттеу мақсатымен құрастырылған заңдар жинақтары ?

  5. «Жеті Жарғының» рөлі ?

V. Бағалау:

Әбішев С. - __________;

Жақұпов Ә. - __________;

Нұржанова А. - __________;

Смағұлова Г. - __________;

Сұлтанова М. - __________;

Алашбаев Н. - __________.

VI. Үйге тапсырма: параграф 37, оқу, мәтін астындағы сұрақтарға жауап беру.

Сынып: 7 «а». Сабақ №:____________ Күні:_______________

Пәні: Ортағасысырлық Қазақстан тарихы.

Сабақтың тақырыбы: Қасым хан.

Сабақтың мақсаты:

  • Оқушылардың Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығы ның эономикалық-саяси жағдайы туралы, оның билеген саясаты, бағыты, сыртқы саясаты туралы білім қалыптастыру;

  • Оқушыларды жеке тұлғалардың қызметіне, басқару бағытына, саясатына, мемлекеттің басқаруына баға беруге үйрету;

  • Оқушыларға Қасым хан туралы айта келе патриотизм, отансүйгіштікке баулу, лидерлік қабілеттерді дамыту.

Сабақтың түрі: аралас.

Әдісі: жаңа сабақты баяндау, дәріс.

Сабақтың жоспары : I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Жаңа сабақ.

IV. Жаңа сабақты бекіту.

V. Бағалау.

VI. Үйге тапсырма.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

  • Оқушылармен амандасу.

  • Оқушыларды түгендеу.

  • Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

  1. Қазақ халқының қандай елдермен қарым-қатынасы болды ?

  2. Қазақ хандығы оңтүстіктегі қалалары үшін қандай мемлекетпен соғысты ?

  3. Сырдария бойындағы қалалардың қазақтар үшін қандай маңызы болды ?

Жаңа сабақтың жоспары:

  1. Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының жағдайы.

  2. Қасым ханныңзаңдар жинағы.

  3. Ішкі саясат.

  4. Сыртқы саясат.

III. Жаңа сабақ.

Қасым хан Жәнібекұлы (1445—1518) — қазақтың ұлы хандарынын бірі, Қазақ хандығының негізін қалаушылардың бірі — Әз-Жәнібек ханның ортаншы баласы. Шешесі Жаған-бегім Шайбани әулетінің атақты ханы Мұхаммед Шайбанидің інісі Махмұд сұлтанның шешесінің туған сіңілісі. Қасым ханның есімі Қазақ хандығының күшеюі және нығаюымен тікелей байланысты. Жазба деректерде Қасым хан 15 ғасырдың 70 – 90 жылдары Қазақ хандығының Сыр бойындағы қалалар мен өңірлер үшін жүргізген күрестерге белсене қатысады, басшылық етеді. Бұл кезде қазақ ханы Керейдің ұлы Бұрындық, қазақ әскерінің қолбасшысы Қасым хан болды. Осы кезеңдегі оқиғаларды баяндайтын деректер Қасым ханды «белгілі сұлтан және атақты баһадүр» деп атайды.

«Қасқа жол» — деп аталатын заң, қазақ арасында бұрыннан қалыптасқан әдет-ғұрып ережелері негізінде Қасым хан тұсында жасалған. Оның жасалуына себеп болған жағдайлар мыналар:

  • Қасым ханның билігі тұсында Керей, Жәнібек және Бұрындық хандар кезіндегі қазақ қоғамы анағұрлым жоғары сатыға көтерілді;

  • Қазақ халқының этникалық территориясы толығымен біріктірілді;

  • Хандық билік этникалық территорияға толық тарап, рөлі артты;

  • Қазақ хандығының жаңа қалыптасқан жағдайына бұрынғы әдет-ғұрып заңы сай келмейді.

Қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы ішкі феодалдық қырқыстар мен аласапыранқылықты аяқтатты, үнемі ер өліп, өріс бұзылып отыратын тайпалық талас-тартыстарға тыйым салды. Ел ішінде бейбіт береке орнады. Мұның өзі көшпелі шаруалардың бұрыннан қалыптасқан дағдылы дәстүрге бай мал жайылыстарынан мерзім бойынша тиімді пайдалануын, кезінде өріс-қоныс, жайлау-қыстауларына көшіп-қонуын, бейбіт өмір өткізіп, өндіріспен шұғылдануын қамтамасыз етті. Сөйтіп, әлеуметтік өндіргіш күштерді өсірді.

16 ғ-да өз қолына мемлекеттің көп бөлігін қосты

Ішкі саясат

Қазақ хандығының саяси-әкімшілік Сығынақ болып, негізгі орталық Сарайшық болды.

Сырдария алабы, Түркістан аймағы, Сырд-рия бойындағы қалалар

Қысқаша Жайықтан Балқашқа дейін бөлікті қаратты.

Моғолстанмен Жетісу үшін қырқыс. Саид хан

Сыртқы саясат

Орта Азия мемл-мен, Бат. Сібір хан-мен, Ресеймен сауда-саттық қатынастар

Қасым хан кезінде Қазақ хандығы дербес ел ретінде танылды.

Қасым хан қайтыс болған соң Қазақ елі дағдарысқа ұшырады.

16 ғ-да жер көлемі ұлғайып, халқының саны 1 мил-нан асты.

Сырдария қалалары үшін күрес. Шайбани хан