VII.Бақылау

1.Сұрақтары:

1. Энергия шығыны дегеніміз не ?

2. Ағзадағы энергетикалық шығынды қалай анықтайды ?

3. Реттелетін энергия шығынына және реттелмейтін энергия шығынына не жатады ?

4. Тағамның сапалық құрамын және энергетикалық құндылығын анықтау қалай жүргізіледі?

5. Жануартекті және өсімдіктекті ақуыздар және олардың маңызын атаңыз.

6. Ағзаның майға қажеттілігі неге байланысты?

7. Көмірсулардың қандай түрлері болады?

8. Көмірсулардың шамадан тыс көбеюі неге әкеледі?

9. Дәрумендер қалай жіктеледі?

10. Қандай дәрумендер суда еритін дәрумендерге жатады?

11. Қандай дәрумендер майда еритін дәрумендерге жатады?

12. Минералды заттар қалай жіктеледі?

13. Әр түрлі минералды заттардың тағамдық көздерін атаңыз.

2.Тесттік бақылау:

1. Реттелетін энергия шығынына ... жұмсалған энергия жатады.

1. еңбек үдерісіне, спортпен шұғылдануға

2. негізгі зат алмасуға

3. тағамның арнайы динамикалық әсеріне

4. эндокриндік жүйенің қызметі мен секреторлық қызметке

5. ағзаның тіршілігін қамтамасыз етуге

2. Реттелмейтін энергия шығынына ... жұмсалған энергия жатады.еттелмейтін энергия шығынынаРРРРРРРРРРРРРРРнраинеоеноеногкн рнпопророро

1. негізгі зат алмасуға

2. еңбек әрекетіне

3. спортпен шұғылдануға

4. үй шаруасын атқаруға

5. өндірістік үдеріске

3. Энергия шығынын анықтау үшін ... қолданылады.

1. калориметриялық әдіс

2. гигниеналық әдіс

3. талдау әдісі

4. физиологиялық әдіс

5. санитарлық әдіс

4. Энергия шығынын анықтау үшін ... қолданылады.

1. хронометраж әдісі

2. гигиеналық әдіс

3. талдау әдісі

4. физиологиялық әдіс

5. санитарлық әдіс

5. Еңбекке жарамды ересек тұрғындардың тамақтануының физиологиялық нормасы еңбек жиілігіне байланысты ... топқа бөлінеді.

1. 5

2. 3

3. 2

4. 10

5. 4

6. Адамның энергия шығыны ... энергия шығындары болып бөлінеді.

1. реттелмейтін және реттелетін

2. негізгі және қосалқы

3. түзу және параллельді

4. тәуліктік және айлық

5. алмастырылмайтын және алмастырылатын

7. Диссимиляция дегеніміз:

1. заттардың бөлінуі

2. заттардың синтезі

3. заттардың сіңірілуі

4. органикалық заттардың жоғалуы

5. дәрумендердің синтезі

8. Ассимиляция дегеніміз:

1. заттардың синтезі

2. заттардың бөлінуі

3. заттардың сіңірілуі

4. органикалық заттардың жоғалуы

5. дәрумендердің синтезі

9. Тағамның энергиялық құндылығы ... өлшенеді.

1. джоульмен

2. килограммен

3. граммен

4. пайызбен

5. миллиграммен

10. Тағамдағы ақуызды нормалау ... байланысты.

1. адамның жасына

2. климаттық жағдайларға

3. ұлтына

4. еңбек сипатына

5. жұмыс өтіліне

11. Тағамдағы ақуызды нормалау ... байланысты.

1. адамның жынысына

2. климаттық жағдайларға

3. ұлтына

4. еңбек сипатына

5. жұмыс өтіліне

12. Жоғарғы молекулалы қаныққан май қышқылдары :

1. қатты консистенцияға ие

2. сұйық консистенцияға ие

3. жынысына байланысты нормаланады

4. өсімдік азық-түліктерінде кездеседі

5. жағымды дәмге ие

13. Төмен молекулалы май қышқылдары:

1. сұйық консистенцияға ие

2. қатты консистенцияға ие

3. жынысына байланысты нормаланады

4. өсімдік азық-түліктерінде кездеседі

5. жағымды дәмге ие

14. ... 99%-ы сүйек қаңқасында кездеседі.

1. Кальцийдің

2. Магнийдің

3. Фосфордың

4. Судың

5. Натрийдің

15. ... антиспастикалық және тамырды кеңейтетін қасиетке ие.

1. Магний

2. Кальций

3. Фосфор

4. Су

5. Натрий

16. ... сұйықтықты ағзадан шығаратын қасиеті бар.

1. Калийдің

2. Магнийдің

3. Кальцийдің

4. Натрийдің

5. Фосфордың

17. Калий концентратына ... жатады.

1. бұршақ тұқымдас азық-түліктер

2. кремді өнімдер

3. жұмыртқа

4. алма

5. минералды сулар

18. Гемоглобиннің негізгі бөлігі ... тұрады.

1. темірден

2. магнийден

3. натрийден

4. оттегіден

5. кальцийден

19. Темірдің көп мөлшері ... кездеседі.

1. бауырда

2. сүтте

3. балықта

4. өрік қағында

5. қырыққабатта

20. Йодтың физиологиялық маңызы ... құрылымы мен қызметіне қатысады.

1. қалқанша бездің

2. жыныс бездерінің

3. бүйрек үсті бездердің

4. ферменттердің

5. катализатордың

21. Белгілі бір аймақтарда эндемиялық аурулардың пайда болуы ... жетіспеушілігіне байланысты.

1. йод

2. натрий

3. калий

4. магний

5. мырыш

22. Эндемиялық қалқанша без ұлғаюының алдын алудың арнайы шараларына ... жатады.

1. тұрғындарды йодталған тұзбен қамтамасыз ету

2. тұрғындардың санитарлық-гигиеналық жағдайын жақсарту

3. егу жұмыстарын жүргізу

4. тұрғындар арасында санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізу

5. тамақтануды дұрыс ұйымдастыру

23. Эндемиялық ауруларға ... жатады.

1. флюороз

2. гастрит

3. квашиоркор

4. менингит

5. баспа

24. Адам тағамындағы энергия көзіне ... бай тағамдар жатады.

1. көмірсу мен майға

2. ақуызға

3. дәрумендерге

4. органикалық қышқылдарға

5. минералды заттарға

25. Биологиялық белсенді заттарға ... жатады.

1. дәрумендер, ферменттер

2. көмірсулар

3. ақуыздар

4. майлар

5. көп қанықпаған май қышқылдары

26. ... ретинолдың көзі деп санауға болады.

1. Тауық жұмыртқасын

2. Ірі кебекті қара бидай нанын

3. Бидай нанын

4. Сәбізді

5. Ашытқыны

27. ... аскорбин қышқылының көзі деп есептеуге болады.

1. Итмұрынды

2. Пастерленген сүтті

3. Тауық жұмыртқасын

4. Картопты

5. Ірі қара малдың бауырын

28. Еріннің шырышты қабығының баздануы, еріннің жарылуы тағаммен ... дәруменінің жеткіліксіз түсуінен дамиды.

1. пиридоксин

2. тиамин

3. аскорбин қышқылы

4. никотин қышқылы

5. токоферол

29. ... дәрумені сіңірілуінің бұзылуы қатерлі анемияға әкелуі мүмкін.

1. B12

2. B1

3. B2

4. B6

5. B8

30. Шырышты қабықтар мен тері жамылғысының жағдайына тағаммен ... дәруменінің жеткіліксіз мөлшерде түсуі көп әсер етеді.

1. ретинол

2. пиридоксин

3. тиамин

4. пантотен қышқылы

5. цианокобаламин

31. ... тиаминнің көзі деп санауға болады.

1. Ірі кебекті қара бидай нанын

2. Ашытқыны

3. Жарманы

4. Шошқа етін

5. Бауырды

32. Асқазан жарасының жазылуын жеделдету үшін ... дәруменін қабылдаған жөн.

1. тиамин

2. инозит

3. цианокабаламин

4. метилметионин

5. пантотен қышқылы

33. ... А дәруменінің көзі деп қарауға болады.

1. Сары майды

2. Сиыр сүтін

3. Жармаларды

4. Ақуызды

5. Ашытқыны

34. Сүйек тіндерін қалыптастыруда ... маңызы зор.

1. кальциферолдың

2. ретинолдың

3. рибофлавиннің

4. цианокобаламиннің

5. пантотен қышқылының

35. ... аскорбин қышқылының көзі деп қарауға болады.

1. Тәтті қызыл бұрышты

2. Ашытқыны

3. Нәлім балығының бауырын

4. Картопты

5. Ашытылған қырыққабатты

№ 2

I. Тақырыбы: Негізгі қоректік заттардың мөлшерлік қарым-қатынасына байланысты тағам рационының сәйкестілігі. Тамақтану тәртібі- ұтымды тамақтану-дың негізгі элменті ретінде.

II. Мақсаты: Негізгі қоректік заттардың мөлшерлік қарым-қатынасының үш дәрежесін, сонымен қатар тамақтану тәртібі мен шарттарының маңызын оқытып үйрету.