- •§ 1. Pojęcie I zadania prawa prywatnego międzynarodowego.................... 19
- •§ 2. Rozwój prawa prywatnego międzynarodowego.......................... 27
- •§ 3. Źródła prawa prywatnego międzynarodowego........................... 36
- •§ 16. Osoby fizyczne................................................ 87
- •§ 17. Osoby prawne................................................. 97
- •III. Zmiana statutu.............................................. 103
- •I. Uwagi ogólne.............................................. 126
- •§ 26. Zobowiązania wynikające ze zdarzeń niebędąeych czynnościami prawnymi..... 163
- •§ 27. Zobowiązania związane ze stosunkami z innych dziedzin prawa cywilnego..... 173
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe. Posiadanie........................... 181
- •I. Uwagi wstępne ............................................. 194
- •§ 41. Statut czynności prawnych mortis causa.............................. 268
- •§ 42. Dziedziczenie gospodarstwa rolnego położonego w Polsce................. 272
- •§ 1. Pojęcie I zadania prawa prywatnego międzynarodowego
- •I. Prawo prywatne międzynarodowe w znaczeniu wąskim
- •§ 1. Pojęcie I zadania prawa prywatnego międzynarodowego
- •II. Prawo prywatne międzynarodowe w znaczeniu szerokim
- •§ 1. Pojęcie I zadania prawa prywatnego międzynarodowego
- •§ 1. Pojęcie I zadania prawa prywatnego międzynarodowego
- •III. Prawo prywatne międzynarodowe a inne dziedziny prawa
- •§ 2. Rozwój prawa prywatnego międzynarodowego
- •§ 2. Rozwój prawa prywatnego międzynarodowego
- •I. Uwagi wstępne
- •§ 2. Rozwój prawa prywatnego międzynarodowego
- •III. Fryderyk Karol von Savigny (1779-1861)
- •§ 2. Rozwój prawa prywatnego międzynarodowego
- •IV. Nowa szkoła włoska
- •V. Czasy nowsze I najnowsze
- •§ 2. Rozwój prawa prywatnego międzynarodowego
- •VI. Polska nauka prawa prywatnego międzynarodowego
- •§ 3. Źródła prawa prywatnego międzynarodowego
- •I. Akty prawa wewnętrznego
- •II. Umowy międzynarodowe
- •3. Źródła prawa prywatnego międzynarodowego
- •§ 3. Źródła prawa prywatnego międzynarodowego
- •§ 3. Źródła prawa prywatnego międzynarodowego
- •III. Prawo zwyczajowe
- •IV. Prawo wspólnotowe
- •§ 4. Budowa I rodzaje norm kolizyjnych
- •I. Budowa normy kolizyjnej
- •II. Rodzaje norm kolizyjnych
- •§ 5. Zakres normy kolizyjnej
- •§ 6. Łącznik normy kolizyjnej
- •I. Uwagi ogólne
- •§ 6. Łącznik normy kolizyjnej
- •§ 6. Łącznik normy kolizyjnej
- •II. Obywatelstwo
- •III. Zamieszkanie (domicyl)
- •6. Łącznik normy kolizyjnej
- •IV. Pobyt zwyczajny (stały) I pobyt prosty
- •V. Inne łączniki
- •8. Zagadnienie kwalifikacji
- •§ 7. Wykładnia. Luki
- •§ 8. Zagadnienie kwalifikacji
- •§ 8. Zagadnienie kwalifikacji
- •§ 9. Kwestia wstępna
- •§10. Odesłanie
- •§10. Odesłanie
- •§10. Odesłanie
- •§ 11. Niejednolite prawo
- •12. Zmiana statutu
- •§12. Zmiana statutu
- •§13. Obejście prawa
- •§ 14. Klauzula porządku publicznego
- •§ 14. Klauzula porządku publicznego
- •§ 15. Problemy związane z pojmowaniem I stosowaniem prawa właściwego
- •§ 15. Problemy związane
- •I. Zasady ogólne
- •15. Problemy związane z pojmowaniem I stosowaniem prawa właściwego
- •II. Dopuszczalność stosowania obcego prawa publicznego
- •§ 15. Problemy związane z pojmowaniem I stosowaniem prawa właściwego
- •III. Sposoby usuwania niektórych trudności w trakcie stosowania prawa właściwego
- •§ 15. Problemy związane z pojmowaniem I stosowaniem prawa właściwego
- •§ 16. Osoby fizyczne
- •§16. Osoby fizycz.
- •§16. Osoby fizyczne
- •§16. Osoby fizyczne
- •§16. Osoby fizyczne
- •§ 17. Osoby prawne
- •§17. Osoby prawne
- •§17. Osoby prawne
- •III. Zmiana statutu
- •§ 18. Dobra osobiste osoby fizycznej I prawnej
- •§ 18. Dobra osobiste osoby fizycznej I prawnej
- •§ 19. Dopuszczalność oraz dokonanie czynności prawnej
- •§ 20. Forma czynności prawnej
- •§ 20. Forma czynności prawnej
- •§ 22. Treść czynności prawnej jako przesłanka jej ważności
- •§ 21. Wady oświadczenia woli
- •§ 23. Przedstawicielstwo
- •§ 24. Przedawnienie
- •§ 24. Przedawnienie
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •I. Uwagi ogólne
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 25. Zobowiązania wynikające z czynności prawnych
- •§ 26. Zobowiązania wynikające ze zdarzeń niebędących czynnościami prawnymi
- •§ 26. Zobowiązania wynikające ze zdarzeń niebedących czynnościami prawnymi
- •§ 26. Zobowiązania wynikające ze zdarzeń niebędących czynnościami prawnymi
- •§ 27. Zobowiązania związane
- •§ 28. Stosunki pracy
- •§ 28. Stosunki pracy
- •§ 28. Stosunki pracy
- •§ 28. Stosunki pracy
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe.
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe. Posiadanie
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe. Posiadanie
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe. Posiadanie
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe. Posiadanie
- •§ 29. Własność I inne prawa rzeczowe. Posiadanie
- •§ 30. Prawa na dobrach niematerialnych
- •§ 30. Prawa na dobrach niematerialnych
- •I. Uwagi wstępne
- •§ 30. Prawa na dobrach niematerialnych
- •§ 30. Prawa na dobrach niematerialnych
- •§ 30. Prawa na dobrach niematerialnych
- •§ 31. Materialne przesłanki zawarcia małżeństwa
- •§ 31. Materialne przesłanki zawarcia małżeństwa
- •§ 31. Materialne przestanki zawarcia małżeństwa
- •§ 31. Materialne przesłanki zawarcia małżeństwa
- •§ 32. Forma zawarcia małżeństwa
- •§ 32. Forma zawarcia małżeństwa
- •§ 33. Unieważnienie małżeństwa. Ustalenie istnienia lub nieistnienia...
- •§ 33. Unieważnienie małżeństwa.
- •§ 34. Stosunki osobiste I majątkowe między małżonkami
- •§ 34. Stosunki osobiste I majątkowe między małżonkami
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 35. Rozwód I separacja
- •§ 36. Pochodzenie dziecka. Stosunki prawne pomiędzy rodzicami a dzieckiem
- •§ 36. Pochodzenie dziecka.
- •§ 36. Pochodzenie dziecka. Stosunki prawne pomiędzy rodzicami a dzieckiem
- •§ 36. Pochodzenie dziecka. Stosunki prawne pomiędzy rodzicami a dzieckiem
- •§37. Przysposobienie
- •§ 37. Przysposobienie
- •§37. Przysposobienie
- •§37. Przysposobienie
- •§37. Przysposobienie
- •§ 37. Przysposobienie
- •§ 38. Alimentacja
- •§ 38. Alimentacja
- •§ 38. Alimentacja
- •§ 38. Alimentacja
- •§ 38. Alimentacja
- •§ 39. Opieka I kuratela
- •§ 39. Opieka I kuratela
- •§ 39. Opieka I kuratela
- •§ 39. Opieka I kuratela
- •§ 40. Statut spadkowy
- •§ 40. Statut spadkowy
- •§ 40. Statut spadkowy
- •§ 40. Statut spadkowy
- •§ 40. Statut spadkowy
- •§ 41. Statut czynności prawnych mortis causa
- •§ 41. Statut czynności prawnych mortis causa
- •§ 41. Statut czynności prawnych mortis causa
- •§ 42. Dziedziczenie
- •§ 42. Dziedziczenie gospodarstwa rolnego położonego w Polsce
- •§ 42. Dziedziczenie gospodarstwa rolnego położonego w Polsce
- •§ 2. Przepisów ustawy niniejszej nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, postanawia inaczej.
- •§ 2. Cudzoziemiec mający obywatelstwo dwóch lub więcej państw podlega, jako prawu ojczystemu, prawu tego z nich, z którym jest najściślej związany.
- •§ 2. Jeżeli obce prawo ojczyste, wskazane jako właściwe przez ustawę niniejszą, każe stosować do danego stosunku prawnego inne prawo obce, stosuje się to inne prawo.
- •§ 2. Zdolność osoby prawnej podlega prawu państwa, w którym osoba ta ma siedzibę.
- •§ 3. Jednakże, gdy osoba prawna lub fizyczna dokonywa czynności prawnej w zakresie swego przedsiębiorstwa, jej zdolność podlega prawu państwa, w którym znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa.
- •§ 2. Jeżeli jednak w sprawie o uznanie cudzoziemca za zmarłego lub o stwierdzenie jego zgonu orzeka sąd polski, stosuje się prawo polskie.
- •§ 2. Jednakże, gdy małżeństwo jest zawierane poza granicami Polski, wystarcza zachowanie formy wymaganej przez prawa ojczyste obojga małżonków.
- •§ 2. Stosunki majątkowe wynikające z majątkowej umowy małżeńskiej podlegają wspólnemu prawu ojczystemu stron z chwili jej zawarcia.
- •§ 2. Jednakże, gdy strony są obywatelami tego samego państwa I mają w nim miejsce zamieszkania, właściwe jest prawo tego państwa.
- •§ 3. Prawo właściwe według przepisów paragrafów poprzedzających rozstrzyga, czy osoba ograniczona w swej zdolności ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.
- •§ 2. Jeżeli strony nie mają miejsca zamieszkania albo siedziby w tym samym państwie I nie dokonały wyboru prawa, stosuje się prawo państwa, w którym praca jest, była lub miała być wykonywana.
§ 41. Statut czynności prawnych mortis causa.............................. 268
I. Prawo właściwe............................................. 268
II. Zakres statutu czynności prawnych mortis causa...................... 270
§ 42. Dziedziczenie gospodarstwa rolnego położonego w Polsce................. 272
Rozdział X. JURYSDYKCJA, UZNANIE I WYKONYWANIE ORZECZEŃ
SĄDOWYCH .............................................. 276
Ustawa z dnia 12 listopada 1965 r. — Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. Nr 46, poz. 290; zm. Dz.U. z 1995 r. Nr 83, poz. 417, art. 4; Dz.U. z 1999 r. Nr 52, poz. 532,
art. 4).............................................................. 295
SKOROWIDZ ....................................................... 301
OBJAŚNIENIA SKRÓTÓW
k.c.austr. k.c.franc. k.c.niem. k.c.pol.
k.c.szwajc.
k.h.
k.m.
k.p.
k.p.c.
k.r.o.
k.s.h.
p.p.m. lub ustawa z 1965 r.
pr. a.s.c.
prawo pryw. mnr. pr.czek.
pr.lotn.
pr.weksl. ustawa z 1926 r.
I. Źródta prawa
kodeks cywilny austriacki (ABGB)
kodeks cywilny francuski
kodeks cywilny niemiecki z 1896 r. (BGB)
kodeks cywilny (ustawa z 23 V 1964 r., Dz.U. Nr 16, poz. 93
z późn. zm.)
kodeks cywilny szwajcarski
kodeks handlowy z 1934 r.
kodeks morski (ustawa z 18 IX 2001 r., Dz.U. Nr 138, poz. 1545
z późn. zm.)
kodeks pracy (ustawa z 26 VI 1974 r., tekst. jedn. Dz.U. z 1998 r.
Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
kodeks postępowania cywilnego (ustawa z 17 XI 1964 r.,
Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.)
kodeks rodzinny i opiekuńczy (ustawa z 25 II 1964 r.,
Dz.U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.)
kodeks spółek handlowych (ustawa z 15 IX 2000 r., Dz.U. Nr 94,
poz. 1037 z późn. zm.)
prawo prywatne międzynarodowe (ustawa z 12 XI 1965 r.,
Dz.U. Nr 46, poz. 290 z późn. zm.)
prawo o aktach stanu cywilnego (ustawa z 29 IX 1986 r.,
Dz.U. Nr 36, poz. 180 z późn. zm.)
prawo prywatne międzynarodowe
prawo czekowe (ustawa z 28 IV 1936 r., Dz.U. Nr 37, poz. 283
z późn. zm.)
prawo lotnicze (ustawa z 3 VII 2002 r., Dz.U. Nr 130, poz. 1112
z późn. zm.)
prawo wekslowe (ustawa z 28 IV 1936 r., Dz.U. Nr 37, poz. 282)
prawo prywatne międzynarodowe (ustawa z 2 VIII 1926 r.,
Dz.U. Nr 101, poz. 581; zm. Dz.U. z 1936 r. Nr 3, poz. 22)
12
Objaśnienia skrótów
II. Wykaz skrótów tytuiów opracowań najczęściej cytowanych
J. Jakubowski 1984
J. Jakubowski, M. Toma-szewski, A. Tynel, A.W. Wiśniewski 1983
W. Ludwiczak 1990 lub 1996
K. Przybyłowski 1935 K. Przybyłowski 1964 K. Przybyłowski 1966 Księga Przybyłowskiego Księga Skąpskiego
M. Sośniak 1991
M. Sośniak, B. Walaszek, E. Wierzbowski 1969
B. Walaszek, M. Sośniak 1973
E. Wierzbowski 1971
F. Zoil 1947
AlCr
At.
AUL
AUWP
BMS
Clunet
DPC
Gaz.Sąd.War.
ICLQ
IPRax
JfO
KPP
KSP
J. Jakubowski: Prawo międzynarodowe prywatne. Zarys wykładu, Warszawa 1984
J. Jakubowski, M. Tomaszewski, A. Tynel, A.W. Wiśniewski: Zarys międzynarodowego prawa handlowego, Warszawa 1983
W. Ludwiczak: Międzynarodowe prawo prywatne (wyd. IV), Warszawa 1990 oraz (wyd. V), Poznań 1996 (w oprać. K. Kruczalaka)
K. Przybyłowski: Prawo prywatne międzynarodowe. Część ogólna, Lwów 1935
K. Przybyłowski: Kodyfikacyjne zagadnienia polskiego prawa międzynarodowego prywatnego, SC 1964, t. V, s. 3—66
K. Przybyłowski: Nowe polskie unormowanie problematyki kolizyjnej prawa prywatnego międzynarodowego, SC 1966, t. VIII, s. 3-37
Rozprawy prawnicze. Księga dla uczczenia pracy naukowej Kazimierza Przybyłowskiego, Kraków-Warszawa 1964
Rozprawy z polskiego i europejskiego prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesorowi Józefowi Skąpskiemu, Kraków 1994
M. Sośniak: Prawo prywatne międzynarodowe, Katowice 1991
M. Sośniak, B. Walaszek, E. Wierzbowski: Międzynarodowe prawo rodzinne, Wrocław-Warszawa 1969
B. Walaszek, M. Sośniak: Zarys prawa międzynarodowego prywatnego, Warszawa 1973
E. Wierzbowski: Międzynarodowy obrót prawny w sprawach cywilnych, Warszawa 1971
F. Zoil: Międzynarodowe prawo prywatne, Kraków 1947
III. Czasopisma
„Archivum Iuridicum Cracoviense"
„Ateneum"
„Acta Universitatis Lodziensis"
„Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo"
„Biuletyn Ministerstwa Sprawiedliwości"
„Journal de droit international", fonde par E. Cłunet
„Droit Polonais Contemporain"
„Gazeta Sądowa Warszawska"
„The International and Comparative Law Quarterly"
„Praxis des Internationalen Privat — und Verfahrensrechts"
„Jahrbuch fur Ostrecht"
„Kwartalnik Prawa Prywatnego"
„Krakowskie Studia Prawnicze"
Objaśnienia skrótów
13
MoP NP OSA OSN
OSP
Pal.
PPC
PiP
PES
PPG
PPH
PPHZ
PPiA
PPP
PPWiP
PP
PrSp
PS
PSM
PUG
PwHZ
PWOWI
PWS
PYIL
RP
RCDIP
Rec. des Cours
RPEiS
RPiE
RZ
SC
SIS
SP
SPE
St. et Doc.
St. Iur.
TiGM
TP
TPP
ZfOR
ZN IBPS
ZNUJ
ZNUMK
„Monitor Prawniczy" „Nowe Prawo"
„Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych"
„Orzecznictwo Sądu Najwyższego — Izba Cywilna" (także poprzednie nazwy)
„Orzecznictwo Sądów Polskich" (poprzednio „Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych") „Palestra"
„Polski Proces Cywilny" „Państwo i Prawo" „Problemy Egzekucji Sądowej" „Problemy Prawne Górnictwa" „Przegląd Prawa Handlowego" „Problemy Prawne Handlu Zagranicznego" „Przegląd Prawa i Administracji" „Problemy Prawa Przewozowego" „Problemy Prawa Wynalazczego i Patentowego" „Problemy Praworządności" „Prawo Spółek" „Przegląd Sądowy"
„Przegląd Stosunków Międzynarodowych" „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego" „Prawo w Handlu Zagranicznym" „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z wynalazczości i ochrony własności intelektualnej" „Problemy Wymiaru Sprawiedliwości" „The Polish Yearbook of International Law" „Radca Prawny"
„Revue critiąue de droit international prive" „Recueil des Cours de 1'Academie de Droit International de la Haye"
„Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny" „Ruch Prawniczy i Ekonomiczny" „Rabels Zeitschrift" (oraz poprzednia nazwa „Zeitschrift fur auslandisches und internationales Privatrecht") „Studia Cywilistyczne" „Studia Iuridica Silesiana" „Studia Prawnicze" „Studia Prawno-Ekonomiczne" „Studia et Documenta" „Studia Iuridica"
„Technika i Gospodarka Morska" „Themis Polska"
„Transformacje Prawa Prywatnego" „Zeifschrift fur Ostrecht"
„Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego" „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze" „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Prawo"
Pełna informacja bibliograficzna o pozycjach powoływanych w przypisach w formie skróconej jest podana w literaturze do poszczególnych paragrafów.
PRZEDMOWA
Podręcznik zawiera zwięzły wykład podstawowych instytucji prawa prywatnego międzynarodowego obowiązującego w Polsce i bardzo skromne informacje o rozwiązaniach przyjmowanych w obcym prawie kolizyjnym. Powstał z myślą o potrzebach studentów kierunku prawnego studium stacjonarnego i zaocznego.
Dla seminarzystów oraz czytelników, pragnących pogłębić studia nad niektórymi zagadnieniami, przeznaczone są informacje bibliograficzne, podane do każdego paragrafu. Obejmują one pozycje nowsze i to jedynie pozycje wybrane. Również zamieszczone w podręczniku informacje o orzecznictwie mają charakter wybiórczy.
W niniejszym dziewiątym wydaniu stan prawny, literaturę prawniczą i publikowane orzecznictwo uwzględniono na 1 stycznia 2005 roku.
Moim współpracownikom: mgr Agacie Kozioł, dr. Witoldowi Kurowskiemu, mgr. Maciejowi Zachariasiewiczowi i dr. Jackowi Zrałkowi — pragnę serdecznie podziękować za udzieloną mi pomoc przy sprawdzaniu dokumentacji i korektach autorskich.
Maksymilian Pazdan
o
o
N
•o
Rozdziat I
WIADOMOŚCI WSTĘPNE
