7. Жұмыс барысы мақсатында мырышпен байланысатын,

1.Қорғасынның орг емес ж/е орг қосылыстары өндірісінде жұмыс жасайтын жұмысшыларға ЕПТ-ң №3 рационы тағайындалады. Бұл рационның құрамында 64г белок, 52г май, 198г көмірсу ж/е 150мг аскорбин қышқылы болу керек. Күнделікті рацион құрамында жемістер ж/е термиялық өңдеуден өтпеген көкөністер,қара бидай наны,әлсіз тазартылған крупа(сұлы,айран және қышқылды сүт өнімдері) болуы керек.Сонымен бірге организмнен қорғасынның шығуын тездететін комплекстерді(тетацин,пектин) қолдану ұсынылады.емдік профилактикалық тамақтану дұрыс тағайындалған.

2.Қара бидай ұны 100 гр, қаймақ пен ірімшік 80 гр, сары май 10 гр, қант 35 гр, шай 0,5 гр, сүт көжесі, қуырылған котлет + макарон ж/е мәзірге міндетті түрде термиялық өңдеуден өтпеген көкөністер мен жемістер қосу к/к. Сондай ақ тағам құрамындағы дәрумендер мен тағамдық талшықтарды сақтап қалу үшін қауызынан ажыратылмаған ұннан жасалған нан ж/е толық тазартылмаған дәнді дақылдарды пайд. к/к. Бұл рационда сүттің өзін бермейді, ол айранмен н/е сүт қышқыл өнімдермен ауыстырылады. Сон. Қатар балық, бауыр, жұмыртқа берілу к/к. Күнделікті 150 мг С дәрумені тәулігіне ағзаға түсіп отыру к/к.

3.Мәзірдегі жемістер мен көкөністерді термиялық өңдеусіз қолданған жөн. Жалпы кулинарлық өңделуі дұрыс.

4. Қ.ж. б - 64 г, м-52г, к-198г, энерг/қ құндылығы 1466 ккал б.к. Демек рационды коррекциялау үшін май құрамын азайтып, белок құрамын көбейту к/к. Белок мөлшерін жоғарылату үшін дәнді дақылдар мөлшерін жоғарылатып, балық бауыр жұмыртқа т.б. қосу к/к.. Май мөлшерін азайтып,белокты көбейту керек.Қара нан-100г,ақ нан-100г,макорон-15-35г,қант-35г,ет-100г,балық-25г,бауыр-20г,жұмыртқа3/1штук,ірімшік(18%) немесе кефир 200г,жануар майы-10-15г,сары май-5г,картоп-100г,сәбіз-160г,томат-5г,жемістер-100г,тұз-5г,шай-0,3г,С витамині-150г.

8. Ао цсээ тағам лабораториясына санитарлық-химиялық зерттеу үшін қалайы тара үлгісі-консерві банкілері қабылданған.

Үлгіні жіберген ПО «Атырау-Ақтөбе».

1. Ас үй ыдыстарынан, таралардан, консервілерден, тағамға ауыр металдардың тұздары (мыс, мырыш, қорғасын,т.б.) және ір түрлі органикалық заттар берілуі мүмкін. Қалайы консерві банкілеріндегі қорғасынның мөлшері 0,04% аспау керек. Қорғасын тағамдарды дайындауға және сақтауға арналған сапасыз ыдыстарды ұзақ қолданғаннан пайда пайда болатын созылмалы улануды шақырады.Қорғасынмен улану жағдайы (плюмбизм) өте баяу дамиды. Адамның өзін сезінуі ұзақ уақыт бойы қанағаттанарлық. Содан кейін жалпы әлсііздік, бас айналу, басының ауруы, аузына жағымсыз дәм келуі, шеткі мүшелерінің треморы, тәбетінің жоғалуы, дене салмағының төмендеуі, күшінің азаюы п.б. Зардап шегушілердің кеш кезеңдерінде қызыл иектерінде көкшіл сұр «қорғасынды кайма» п.б. Ол күкіртті қорғасынның әсерінен болады. Күкіртті қорғасын қорғасынның қызыл иектің кілегей қабатында күкіртсутекпен байланысы нәтижесінде п.б. Сонымен қатар ерте қорғасындық шаншу ж/е іш қату п.б. Қорғасын байланысының қандағы әсеріне байланысты зардап шегушілерде қан аздық белгілері байқалады. Тағамға қорғасынның түсуін болдыртпау алдын алу шараларына жатады. Тамақ өнеркәсібіне қалбырдың жаңа түрлерін енгізу оларды арнайы лакпен қаптау консервілерге қорғасынның түсуін алдын алудың радикальды шарасы б.т.

Мышьяк тағам өнімдерінің токсикалық контаминанттары болып келеді. Адамға көп қауіп төндіретіні 3 валентті мышьяк қоспасы. Мышьяктың тәуліктік рұқсат етілген дозасы 3мг шамасында. Бұл жерде ескеретіні элемент су арқылы дәрілік препараттармен түсуін айтады. Тағам өнімдерінде негізінен 0,1-0,3 мг/кг регламенттеледі. Мышьяктың адам организміне енуі нәтижесінде қанға түсіп бауырда, бұлшықет тканінда, бүйректе, талақта ,тері жамылғысында деполанады. Ол плацентарлық тосқауыл арқылы өтуге қабілетті. Организмде мышьяк моно ж/е диметилденген байланыстарға айналуға қабілетті, өз кезегінде ол зәрден де анықталады. 3 валетті мышьяк көптеген ферменттердің белсенділігін төмендетеді. Мышьякпен созылмалы уланудың клиникалық көрінісі көптеген жағдайларға байланысты полиморфты болып келеді. Интоксикацияның алғашқы кезегінде тәбеттің төмендеуі, құсқысы келу, жүрек айну ж/е диспепсиялық бұзылыстар байқалады. Сосын алақан мен табанның сүйелді терісінің депигментациясымен жүретін меланоз , тырнақтың сынуы ( диагностикалық мағынасы «Мее сызығы» - тырнақтағы көлденең ақ жолақтар) , шаштың түсуі байқалады. Үлкен тәжірибелік маңызға ие неврологиялық симптомдар: интеллектуалды – ойлау ж/е сөйлеу бұзылыстары , депрессия, полиневриттер бұлшықеттің атрофиялық парезбен аяқталатын, сонымен қатар ретробульварлық неврит, дәм ж/е сипап сезудің бұзылуы болады.

2. Мыс тұздары тек жедел уланулар туғызады. Мыс тұзы асқазан ішек трактасынан қанға мүлдем сіңбейді, сондықтан ақзаға айқын көрініс бермейді. Улану симптомдары асқазанның кілегей қабатына жергілікті тітіргендіргіш әсеріне байланысты болады. Көбінесе тамақ қабылдағаннан кейін 2-3 сағаттан кем емес, ал мыстың көп концентрациясында бірнеше минуттан кейін науқастарда құсу, іштің шаншуы, іш өту пайда болады. Ауыз қуысында металл дәмі сезіледі. Жазылу бірнеше тәуліктен кейін. Мыс ыдыстарды, аппараттарды санитарлық ережелерді қатаң сақтай отырып, тек қана консерві, кондитер өндірісінде қолдануға болады.(Дайын өнімді мыс ыдыстан тез босату қажет, барлық ыдыстарды тез және жалтырата жуу). Консерві банкасының 1 кг тағам өніміне 200 мг дейін қалайының болуы рұқсат етіледі. Консервіленген өнімдерге қалайының болдырмау шарасы қалайыдан жасалған қалбырды коррозияға төзімді қалбырға ауыстыру болып табылады

Қ.ж-да қорғасын мөлш 0,04,мышьяк 0,0015,мыс 0,008.Үлгіде қалыпты мөлшерден жоғ,сондықтан оларды қолдануға тиым салынады.