- •Мазмұны
- •II тарау. Тері және теріасты майының іріңді
- •III тарау. Дәнекер тін аралығындағы майлы
- •XI тарау. Анаэробты спецификалық хирургиялық
- •XIII тарау. Хирургиялық инфекция тақырыптарынан
- •Қысқартылған сөздер тізімі
- •Хирургиялық инфекция
- •Хирургиялық инфекцияның жіктелуі.
- •Этиологиясы
- •Емдеу принциптері.
- •Іріңді хирургиялық инфекциясы бар науқастарда трансфузиялық сұйықтықтарды таңдау
- •II тарау. Тері және теріасты майының іріңді қабынулары
- •Сурет 1. Терідегі және теріасты майындағы іріңді процестердің локализациясы.
- •С урет 3. Фолликулиттің терідегі көрінісі.
- •Сурет 6. Фурункулдың іріңдеу сатысы.
- •Сурет 7. Іріңдік жарылып, қабыну азайған.
- •Сурет 8. Іріңдікті тіліп ашқаннан кейін тазарған жара.
- •Сурет 9. Жараның тыртықтанып бітуі.
- •Сурет 10. Карбункулдың локализациясы
- •Сурет 11. Сібір карбункулы.
- •Сурет 12. Крест тәрізді тілік жасау, некроэктомия жүргізу схемасы.
- •Сурет 13. Карбункулға крест тәрізді тілік жасалып, некрэктомия операциясынан кейінгі көрініс
- •Сурет 18. Жамбас абсцесі. Іріңді эвакуациялау.
- •С урет 19. Бет флегмонасы.
- •Сурет 20. Бет және бас флегмонасын дренаждаумен аяқтау.
- •Сурет 21. Бет тілмесінің эритематозды түрі.
- •Сурет 22. Аяқ тілмесінің буллезді түрі.
- •Сурет 23. Оң қол ұшының шошқа тілмесі.
- •III тарау. Дәнекер тін аралығындағы майлы клетчаткалардың іріңді қабынулары.
- •Сурет 24. Мойын іріңдіктерінің жиі кездесетін локализациясы.
- •Сурет 25. Мойын іріңдіктерін тіліп, ашу орындары.
- •Сурет 26. Операциядан кейін жараларды дренаждау.
- •Сурет 27. (а) Медиастинотомия отасы. (б). Іріңді қуысты дренаждау.
- •Сурет 28(в). Артқы төменгі медиастенитті трансхиаталды дренаждау.
- •Сурет 29(а), 29(б), 29(в), 29(г). Қол-аяқтың терең орналасқан флегмоналары.
- •Сурет 32. Тілу орындары.
- •Сурет 33(а,б). Парапроктитте іріңдіктердің орналасуы
- •IV тарау. Безді мүшелердің іріңді қабынулары.
- •Сурет 37. Бас, бет іріңдіктерінің локализациясына байланысты жасалатын тіліктер.
- •Сурет 38. Мастит кезінде іріңдіктердің орналасуы
- •Сурет 39. Флегмонозды мастит.
- •Сурет 40. Мастит кезінде жасалатын тіліктер.
- •С урет 41. Тор тәріздес лимфангиит
- •Сурет 42. Тармақталмаған, бағаналы (трункулярлы) лимфангиит
- •Сурет 44. Жақасты лимфа безінің аденофлегмонасы.
- •Сурет 45. Флебит
- •Сурет 46. Тромбофлебит.
- •VI тарау. Қол саусақтары, алақанның іріңді қабынулары.
- •Сурет 47. Панариций кезіндегі іріңдіктердің орналасуы.
- •Сурет 48. Алақан және саусақтардың сіңір қынаптарының анатомиясы.
- •Сурет 49. Саусақтар мен алақанның іріңді қабынуларында қатты ауыратын зоналар
- •Сурет 50. Қол ұшының 5- саусағының теріасты панарицийі, операциядан кейінгі көрініс.
- •Сурет 51. Лукашевич-Оберст бойынша жансыздандыру.
- •Сурет 52. Қабырғалары жырылған дренаж.
- •Сурет 53. Сүйек панарицийі
- •Сурет 54. Буын панарицийі.
- •Сурет 55. Сіңір панарицийлерін тіліп ашу.
- •С урет 57. Паронихия. Сурет 58. Іріңді паронихияны тіліп ашу тәсілдері.
- •Сурет 59. Зақымдалған тырнаққа жасалатын операциялар.
- •Сурет 60. Пандактилит.
- •VII тарау. Қол ұшының флегмонасы.
- •Сурет 62. Тенар және гипотенар флегмоналарында қолданылатын тіліктер (а) және дренаждау (б).
- •Сурет 63. Флегмона кезіндегі алақандағы сызықтық, бүйірлік тіліктер.
- •VIII тарау. Сүйек, буын, буын қалталарының іріңді қабынулары.
- •Сурет 65. Остеомиелиттік ошақтың қалыптасуы (схема).
- •Остеомиелиттің жіктелуі.
- •Сурет 67. Қабынған сүйекті бұрғылау, дренаждау.
- •Созылмалы гематогенді остеомиелиті.
- •Сурет 69. Ортан жіліктің жыланкөзбен асқынған созылмалы остеомиелитінің фистулограммасы.
- •Сурет 72. Ортан жіліктің созылмалы остеомиелиті кезінде операциядан кейінгі сүйек қуысын дренаждау.
- •Сурет 73. Балтырдың үлкен жілік сүйегінің Броди абсцесі. Ренгенограмма.
- •Сурет 74. Гарре остеомиелиті.
- •Сурет 75. Жарақаттан кейінгі остеомиелит. Сол жақ ортан жіліктің ренгенограммасы.
- •Сурет 76. Остеотомия, Илизаров аппаратымен сүйек бөлігін орнынан жылжыту.
- •Сурет 77. Іріңді артрит.
- •Сурет 78. Иық буынының іріңді артриті кезінде іріңдіктердің таралуы.
- •Сурет 80. Іріңді артрит кезіндегі пункция.
- •Сурет 81. Атротомия операциясынан кейінгі дренаждау, үздіксіз жуып санациялау.
- •Сурет 82. Бурсит.
- •IX тарау. Серозды қуыстар және олардың ішінде
- •Іріңді аппендицит.
- •Сурет 83. Аппендицинт.
- •Сурет 84. Соқыр ішек өсіндісінің орналасу варианттары.
- •Іріңді аппендициттің атипиялық түрлері.
- •Жедел іріңді холецистит
- •Сурет 85. Гангренозды холецистит.
- •Бауыр абсцессі.
- •Сурет 88. Бауыр абсцесі.
- •Диафрагмаастылық абсцесс
- •Сурет 92. Диафрагмаастылық абсцеспен асқынған асқазанның алдыңғы бетінің тесілген ойық жарасы.
- •Ішекаралық абсцесс
- •Сурет 95. Іш қуысында іріңдіктердің жиі түзілетін локализациялары. Дуглас кеңістігінің абсцесі
- •Сурет 97. Ішек тесілуінен дамыған іріңді перитонит.
- •Перитониттің тұрақты симптомдары:
- •Сурет 98. Іш қуысындағы іріңді экссудатты электр сорғышпен сорып алып, санациялау.
- •Сурет 99. Перитонитпен асқынған деструктивті аппендициттен кейін іш қуысын силикон түтікшелермен дренаждау.
- •Сурет 100. Жайылған перитониттерде дренаждар арқылы іш қуысы антисептиктер ерітінділерімен жуып санациялау.
- •Сурет 101. Лапаростомия операциясы. А- жара шетіне « молния» тігілген замок (жабық) б- замок ашылып, релапаротомия, іш қуысын қайталап санциялау.
- •Өкпе абсцесі.
- •Сурет 102. Рентгенограммада өкпе абсцесі.
- •Сурет 103. Іріңді плеврит, плевра эмпиемасы.
- •Сурет 107. Торакостомия.
- •Сурет108. Перикард қуысын пункциялау.
- •X тарау. Сепсис.
- •Сурет 109. Іріңді метастазды сепсис, жаңа іріңдіктерді тіліп санациялау.
- •Сурет 110. Сепсис кезіндегі терінің қанталауы.
- •Антибиотикотерапияның ерекшеліктері:
- •XI тадау. Анаэробты спецификалық хирургиялық инфекция (газды гангрена).
- •Сурет 112. Газды гангрена. Анааэробтардың токсиндерінің әсерінен тіндер некрозданған, қатты ісінген, қанталаған.
- •Сурет 113. Газды гангренаның эмфизематозды түрі.
- •Сурет 114. Микрофотограммада бұлшықет арасында түзілген газ көпіршіктері көрінеді.
- •Сурет 115. Рентгенограммада тінаралығында түзілген газ анықталады.
- •Сурет 116. Токсикалық ісіну.
- •Жедел спецификалық хирургиялық инфекция.
- •Сурет 117. Сіреспе кезіндегі «сардоникалық күлкі» симптомы.
- •Сурет 118. Балалар сіреспесі, дене бұлшықеттерінің тырысуы.
- •Сурет 119. Сіреспе, опистотонус.
- •Түйнек (күйдіргі, сібір ойық жарасы)
- •Сурет 120. Сібір жарасы (сбір карбункулы).
- •Жара дифтериясы
- •Сурет 121. Жара дифтериясы.
- •Шірікті инфекциялар
- •Сурет 122. Іріңді-шірікті парапроктит.
- •XII тарау. Созылмалы спецификалық хирургиялық инфекция
- •Сурет 123. Туберкулезды бөртпелер (гранулемалар).
- •Сурет 124. Сүйектегі туберкулезді түйіндердің ірімшік тәрізді (казеозды) өліеттенуі.
- •Сурет 125. Туберкулезді гониттің өршу кезеңі.
- •Сурет 126. Жамбас буынының туберкулезінде сол жақ аяқтың бұлшықет атрофиясы.
- •Сурет 127. Александров симптомын анықтау.
- •Сурет 128. Тізе буынында флюктуация симптомын анықтау.
- •Сурет 129. Кеуде омыртқаларының туберкулезі, зақымдалған омыртқалалар айналасындағы туберкулезді агымды абсцестер.
- •Сурет 130. Ортан жіліктің мойын тұсында, туберкулезді ошақта секвестр(өліеттенген сүйек фрагменті анықталады).
- •Сурет 131. Туберкулезді абсцесті пункциялау тәсілі.
- •Сурет 132. Омыртқа туберкулездерінде (спондилит), зақымдалған омыртқаның қимылын шектеу үшін, ортопедиялық иммобилизациялау, остеопластикалық операциялар көрсетілген.
- •Сурет 133. Ренгенограммада 1,2 - бел омыртқаларында туберкулезді үрдіс айқын көрінеді.
- •Сурет 134. Саусақ фалангаларының туберкулезі. Туберкулезді лимфаденит.
- •Сурет 135. Рентгенограмма. Туберкулезді бронхаденит.
- •Сурет 136. Жақасты, мойын лимфа бездерінің жыланкөздермен асқынған казеозды түрі.
- •Қорытынды
- •Тестер және есептер
- •Тесттердің жауап эталондары
- •Әдебиеттер тізімі
- •Абылхаиров Қадылбек Тұрысбекұлы Редактор (бар болса) Корректор
Сурет 55. Сіңір панарицийлерін тіліп ашу.
а-2-саусақта Бир бойынша, 3-саусақта Клапп бойынша, 4-саусақта Верт бойынша;
б- 2-саусақта Фишман бойынша, 3-саусақта Зайцев бойынша, 4-саусақта Канавел бойынша.
5 - саусақтың тендовагинитінің іріңдігі алақан терісінің астына, алақан ортасының және Пирогов кеңістеріне, білезік буынның синовиалды сумкасына тарап, U-тәрізді флегмонаға әкелуі мүмкін. 1- 5- саусақтардың іріңді тендовагиниттерінің емі тек қана операция. Наркоз беріліп, ауырған саусақтың ортаңғы және негізгі фалангаларының алдыңғы бүйірінен бір немесе екі параллелді тілік жасалып, іріңдік ашылады.Сіңір қынаптарын силикон түтікшені сіңірдің алдыңғы бетінен өткізіп, дренаждайды. U-тәріздес флегмонада 1- және 5- саусақтардың синовиалды қынаптарын,
П
ирогов
– Парон кеңістігін 56 (а,б)-суреттерде
көрсетілгендей тіліп, дренаждайды.
Сурет 56 (а,б). Пирогов-Парон кеңістігіне жайылған қол ұшының U-тәріздес флегмонасында дренаждау және үздіксіз жуу.
а-тілік орындары; б- Пирогов-Парон кеңістігін, 1- және 5-саусақтардың синовиалды қынаптарын дренаждау.
Паронихия. Тырнақ айналасындағы тіндердің қабынуы (57-сурет). Клиникалық көріністерінде тырнақ маңындағы тері қызарады, ісінеді, ауырады, пальпация кезінде ауырсыну күшейе түседі, қабынған жерді басқанда іріңді сұйықтық шығады. Науқас қолымен жұмыс істеу қабілетінен айырылады. Қабыну тереңдеп, тырнақ астына таралуы мүмкін.
Еміне келсек, бастапқыда консервативті шаралар жасалады: қабыну ошағын спирт, йодпен сүртіп, қыздыру компрестері салынады, ультракүлгін сәулесімен қыздырады, 2-3 күн пенициллин-новокаин блокадасы жасалады, нәтижесіз жағдайда саусақты
Лукашевич – Оберст тәсілімен жансыздандырып, Клапп әдісімен тілік жасалып, іріңдік ашылып дренаждалады (58-сурет).
С урет 57. Паронихия. Сурет 58. Іріңді паронихияны тіліп ашу тәсілдері.
а-тырнақ айналасынан доға тәріздес және тырнақ бойымен паралелді тілу; б-теріні көтеріп, тырнақтың проксималды бөлігінің астындағы өліеттерді алып тастау.
Тырнақасты панарцийі тікелей тырнақ жарақаттарында немесе паронихия, т.б. панарицийлердің асқынуында дамиды.
Т
ырнақ
астында іріңді сұйықтық жиналып, науқасты
шыдатпай, қатты мазалайды, пальпация
кезінде ауырсыну күшейе түседі. Емі тек
операция, ірің жиналған жерінен тырнақты
тесіп, іріңін шығарады. Тырнақтың шет
жағында орналасқан іріңдіктерде,
тырнақты үшбұрыштап кесіп алып, іріңін
шығарады. Іріңдік тырнақ астына жайылып
кетсе, тырнақ толық алынады. 59-суретте
зақымдалған тырнаққа жасалатын
операциялар көрсетілген.
Сурет 59. Зақымдалған тырнаққа жасалатын операциялар.
а -тырнаққа трепанация жасау (1,2 ); б - тырнақты үшбұрыштап кесіп, тырнақ астындағы тікенді алу (1,2 ); в-тырнақты толық алу (1,2) г-проксималды паронихия тырнақасты панарицийімен асқынғанда: 1-теріге тілік жасау; 2,3 -тырнақтың проксималды бөлігі мен үстіндегі теріні кесіп алу; 4-тырнақ алынғаннан кейінгі көрініс.
Пандактилит - саусақ тіндерінің тұтас қабынуы. Сүйек, буын, сіңір панарицийлерінің асқынуы болып табылады. Панарицийдің басқа түрлеріне қарағанда сирек кездеседі. Ағымы өте ауыр, қоздырғышы жоғары вирулентті микробтар. 60-суретте көрсетілгендей, саусақ пішіні үлкейіп, ісінеді, терісі цианозданады, буын қимылдары жоғалады. Саусақтың сүйек, буын, сіңір, жұмсақ тіндерінің барлығы іріңдеп ыдырайды, некрозданады. Саусақта көптеген жыланкөздер пайда болады, олар арқылы сүйек секвестрлері, жұмсақ тіндердің, сіңірлердің өліеттері сыртқа шығады. Емі тек қана операция, саусақ ампутациясы.
