4.Сабақтың мақсаты:

оқыту: оқушыларға зертханалық зерттеулерге зәрді, қақырықты, қанды, нәжісті алуды үйрету.

тәрбиелік: оқушыларды жұмыс істеу кезінде этика және деонтологиялық заңдылықтарды ұстануға тәрбиелеу.

дамыту: оқушыларда зертханалық зерттеулерге зәр, қақырық, қан, нәжіс алу қабілеттілігін дамыту.

5. Оқыту әдісі: көрме, пікірталас.

6. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: компьютер, мультимедиялық құрылғы, плакат.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: өзіндік жұмыстарға арналған кестелер, буклеттер, тест тапсырмалары, жағдайлық есептер, сөзжұмбақ.

б) оқыту орны: № 2, 3, 4 бөлмелер.

7. Әдебиеттер:

Негізгі (Н)

1. Мейірбике ісінің негіздері Мұратбекова С.Қ. – Астана, 2007.

Қосымша (Қ)

1. Мейірбикелік іс бойынша тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар. С.К. Мұратбекова, ҚұспановаА.Р, Ахметова К.А.-Көкшетау, 2006.

8.Ұйымдастыру кезеңі: 5 мин (6%)

• Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

• Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

• Сабақтың мақсаты мен міндеті.

9. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру. 14 мин (15%)

• Жедел зәр тоқтауына түсінік.

• Жедел зәр тоқтауына алып келетін себептер мен белгілері.

• Жедел зәр тоқтауы кезіндегі көмек.

• Эндокринді жүйелердің қызметі бұзылған науқастарды күту, қадағалау деонтологиялық аспект ілері.

• Эндокринді жүйе аурулары бар науқастарды тексеру тәртібі.

• Қант диабетімен ауыратын науқастардың іріңді жараларды алдын- алу.

10.Жаңа сабақты түсіндіру : 27 мин (30%)

Жоспар:

• Қанды зерттеу көрсеткіштері

• Қанды зерттеуге алу техникасы

• несепті лабораториялык зерттеуте алу

• Несепті жалпы зерттеуге жинау

• Тәуліктік несеп жинау

• Несепті Каковский — Аддис әдісі бойынша зерттеу

• Қақырықты зерттеуге жинау

• Нәжісті зерттеу манызы

• Тексеру үшін материалды дайындау және лабораторияға жеткізу кезіндегі медбикенін міндеті

• Қолданылған жабдықтарды зарарсыздандыру

Несепті лабораториялық зерттеуге алу

Несеп бүйректе түзілсді,- ол сабын түсті сабыр, мөлдір, коспасыз сүйық. Ол жылы жерде түрса, иісі шыгып кетеді. Тәуліктің ор кезінде несептіц қүрамы ішкен тағамынын қүрамы мсн сипатына, сүйықтың мөлшеріне, дене қызметіне, ауаныц температурасына байланысты түрліше болады. Несептің реакциясы әрдайым қышқыл және оның күрамындагы фосфаттарга байланысты. Нессптің сілтілік реакциясы кезіндс несеп бактериялардың әсерінен көмір қышқылы мен аммиак түзеді, бүл несеи бөлетін жүйе аурулары кезінде, несспті теріс әрі үзак сақтағанда, сондайақ оны лас ыдыска жинағанда кездеседі.

Несепті Каковский — Аддис әдісі бойынша зсрттеу.

Несеп алар алдында әйелдер мұкият дәрет алуы тиіс. Бутылкага алдын ала коннентрат- тимолдың бірнсше түйіршігін мемссе фармалыиггін екі түйіршігіп, иемесе 0,5 хлороформ салады. Несеп құйылған бөтелкены салқан жерде үстаган дүрыс. Коковский- Лддис әдісі бойынша иесеп элементтерін есептеу камерасында санайды да, тәуліктегі несептің жалпы мөлшерін қайта санайды. Лейкоциттер қалпы 2: 10 / тәулікке, эритроциттер 1:10 V тәулікке дейін, цилиндірлер 3:10 ³/ тоулікке дейін. Бүл әдіс бойынша песепті 10 сағат ішінде жинайды. Сагат 22-де сырқат куыгын босатып, түнде дәреткс отырмауы керек. Таңертец сагат 8 де таңертеңгілік барлық несепті лабораторияға апаратын арнайы бутылкага жинайды.

Несепті Нечипоренко әдісі бойынша зерттеу.

Несепті мүкият дәрет алған соң кез келгеи кезде жинауга болады, алайда лабораторияга таңертеңгілік үлсс жіберілгені дүрыс. Есептсу камерасында несеп элемснттер I мл- де 4000 мыңга дейін, эритроциттер 1 мл-де 1000 га дейін.

Зимницкий бойынша зәрді зерттеу.

Әдеттегі су жоне тагамдық режимде өткізіледі. Зерттсу принципі бүйректің фшиологиялық жағдайларда су режішіне икемдслуін зерпеуғс неғізделген. Сынакты жүргізугс қарсы куолік жоқ. Әдеттегідей режимде өткізіледі.Сырқат таңертеңгі сағат алтыда куығын босатып, оны төгеді дс, содан кейін тәулік боиына 3 сағат сайын жекелеген ыдысқа отырады.Мейірбике оның алдында кешке 8 таза шиша дайындап қоялы,Оларға сыркаттын аты жөні, шишалардың реттік нөмірі көрсетілген таңбалар желімдсйді. Сонымен, сыркат тәулік бойына таңертеңгі келесі күннің сағат алтыға дейін сегіз рет (түнде оларды оятады) несеп боледі.

Барлық сегіз үлестіде лабораторияға жібереді,онда әр бір үлестің мөлшері мсн салыстырмалы тыгыздығын олшейді. Гигиеналық дәрет алу міндетті емес. Егер алынған нессп бір шишага симаса, онда қалдыгын басқа бір пшшаға қүяды да зат таңбасына ^-1 үлеске косымша иесеп " деп жазылады. Егер белгіленген уақытта сырқат сүйық дәретке отырмасада, шишаны лабораторияга жібереді. Тәулік ішіндегі несеп мөлшерін олшей отырып күндізгі жәнс түнгі диурезді жеке аныктайды.Каүпдізгі диурсз (9 дан 18 сағатқа дейін) түнғі диурезден көп, жалпы диурездің 2/3 бөлігіндей болуы тиіс. Сағат 21 дсн таңертеңгі 6 -га дсйінгі несеп мөлшері- түнгі диурез. Дені сау адамның түнгі днурезі жалпы дпурездіц 1/3 бөлігін күрайды. Несеитің жалпы тоуліклік мөлшсрі тоулік бойы ішілген сүйыктың 65-75 % тсң. Күндізгі диурез түнгідсн біршама көп,несептің салыстырмалы тығыздыгы 1008-деи 1025-ке дейін озгеріп отырса, бүйректің кызметін жасау қабілеті жаксы деп саналады. Несептін са.іыстырмалы тығыздыгының төмен болуы бүйректің қызмет жасауы нашар екснін кәрсетеді.

Қақырықтың жалпы клиникалық анализі .

Мақсат:тынысалу жүйесінің ауруларын диагностикалау .

Анализ алуға көрсеткіш: тынысалу мүшелерінің және жүрек қан-тамыр жүйесінің аурулары .

Қажетті заттар:мөлдір, таза кең мойынды шыны банка , жолдама , 5 хлорамин ерітіндісі , 2 бикарбонат натрий ерітіндісі;

Процедураға дайындау және орындау .

1.Науқасқа тексеру мақсатын түсіндіру .

2.Жолдаманы толтыру, қақырықты жинау техникасына үйрету , яғни қақырықты қақырыну кезінде емес жөтелген кезде жинау .

3.Қақырықты жинауға 2 сағат бұрын азанда тісін жуу және қақырықты жинау алдында да ауыз қуысын жылы сумен шаю қажет .

4.Таза шыны баночкаға қақырықты жөтеліп жинау, 3-5 мл – ден аз болмауы қажет .

5.Лабораторияға қақырықты жолдамасымен жедел жеткізу.

Атипиялық клеткаға қақырықты тексеру .

Мақсат: атипиялық клеткаларды табу , диагностикалық .

Қақырықты атипиялық клеткаларға тексеру кезінде мынаны ескеру: бұл клеткалар тез бұзылады сондықтан жаңа бөлінген қақырықты тез арада лабораторияға жеткізу . Бронх бұтағының төменгі бөліктерінен қақырықты шығару үшін трипсиннің протеолитикалық ферментін ингаляция жасау арқылы шығару .

Нәжісті зерттеу: перистальтиканы күшейтетін және фекалия түсін өзгертетіндәрілік заттарды кабылдауды доғару (ішті босататын, ваго және симпатотропты заттар: эфедрин, прозерин, таолин, барий сульфат, висмут және күрамында темірі бар препараттар, май негізінде дайындалған ректальді балаусалар).

Қүрамылда темірі бар препараттарды тағам өнімінен (ет, балык, жасыл өнімдердің барлык түрІн) тексеруге үш күн калғанда алып тастау кажет. Өні.чдердін белгілі жинағынын накты дозаланған күрамын немесе диетаны колдану жәпе тагамнын сіңірілу дәрежесін окып үйрену қажет.