60. Жоғары оқу орындарында оқытудың ұстанымдары: ерекшеліктері мен олардың сипаттамасы.

Қазіргі кезде оқу үрдісінде келесі әдістер қолданылады:

түсіндірме-көрнекі (қатысушы білімді дәрістен немесе әдістемелік әдебиеттен «жалаңаш» түрдегі экрандық оқулықтан алады).

репродуктивті (меңгерілген үлгі немесе ереже негізінде қабылдау, қатысушылар алгоритмдік сипатта жұмыс істейді, яғни кӛрсетілген ситуацияларға ұқсас нұсқаулар, ережелер бойынша).

ойын мәселелі түрде жеткізу әдісі (педагог мәселені анықтайды, танымдық қабілетін қалыптастырады, әртүрлі жолдармен тапсырылған міндетті шешу әдісін көрсетеді). Жекеленген-іздеу, немесежетекшілікпен жүргізілетін эвристикалық әдіс (эвристикалық бағдарламалар мен көрсетілімдер негізінде танымдық есептер шешімін белсенді іздеуді ұйымдастыру).

зерттеу (материалды, қойылған мәселе мен есеп құрылымын талдағаннан және қысқаша ауызша немесе жазбаша нұсқаулықтан кейін қатысушыәдебиеттерді, оқулық кӛздерін өзбетінше меңгереді, бақылау мен ӛлшеу жүргізеді, басқа іздеу жүргізу түрлерін орындайды).

«Әдіс» термині грек сөзі «methodos» шынайыға алып баратын жол, әдіс дегенді білдіреді. Оқыту әдістері – бұл тапсырылған мақсаттар мен міндеттерге жетуге бағытталған оқытушы мен оқушылардың реттелген әрекеті.Оқыту түрі – бұл оқу-тәрбие үрдісінің ерекше түрі, оқудың мазмұнының болуы және оны жеткізу әдісі. Медициналық жоғарғы оқу орындарында дәстүрлі түрде жеке-топтық және дәрістік-семинарлық оқыту түрлері қолданылады, олар сабақтың дидактикалық мақсаты мен студенттер санына байланысты жіктеледі: дәрістер, семинарлық сабақтар, консультациялар, практикумдар, зертханалық-тәжірибелік сабақтар, өндірістік практика, коллоквиум, сынақ, емтихан.

Педагог нақты сабақты жүргізудің тиімді әдісін анықтау үшін Ю.К.Бабанский жеті қадамнан тұратын алгоритм ұсынды:

1.Материалдың өзбетінше немесе педагог жетекшілігімен меңгерілетіндігі туралы шешім;егер студент ешқандай күш жұмсамай және көп уақытын жібермей материалды терең меңгеретін болса, педагог көмегінің қажеті болмайды. Керісінше жағдайда басқа немесе сондай түрде педагог көмегі қажет болады.

2. Репродуктивті және продуктивті әдістердің қатынасы. Егер қолайлы жағдай болса, негізінен продуктивті әдістер қолданылады.

3. Индуктивті және дедуктивті логика, танымның аналитикалық және синтетикалық жолдарының қатынасы. Егер дедукция және талдау үшін эмпириялық база дайын болса, дедуктивті және синтетикалық әдістер ересек адамның қолынан келеді. Олар,сөзсіз қатаң, үнемді, ғылыми түрде жеткізуге ұқсас.

4. Сөздік, көрнекі, тәжірибелік әдістерді біріктіру шаралары мен әдістері.

5. Студенттерді жігерлендіру әдістерін енгізудің қажеттілігі туралы шешім.

6. «Нүктелер», интервалдар, бақылау және ӛзін-ӛзі бақылау әдістерінің түсініктері.

7. Жоспарланған оқыту шынайы үрдісінен ауытқыған жағдайда қосымша нұсқаларын ойлап табу.

Оқыту технологиялары жіктеледі:

әрекет ету бағытына қарай (оқушылар, студенттер, оқытушылар және т.б.);

оқыту мақсатына қарай;

пән сипатына қарай (гуманитарлық, табиғи, техникалық пәндер және т.б.);

техникалық құралдардың қолданылуына қарай (аудиовизуальды, компьютерлік,

видеокомпьютерлік және т.б.);

оқу үрдісінің ұйымдастырылуына қарай (жеке, ұжымдық, аралас);

әдістемелік міндетіне қарай (бір зат, құралдар,әдістертехнологиясы).

Студенттердің ұжымдық жұмысын жүргізуде ұйымдастыру, педагогикалық және әлеуметтік жоспарлар жағынан кедергілер туындайды. Топтық жұмыс білім іздеу айтарлықтай нәтижелі болуы үшін, студенттерге – қызықты, тұлғалық және әлеуметтік маңызды, қоғамдық-пайдалы, жеке мүмкіндіктері бойынша қызметтерді бӛлуге болатындай,бірігіп жұмыс істеуді ұсыну қажет.