Тақырып: Геоморфологиялық ландшафттардың басты түрлері.

Геоморф. Ландшафттар- бір- бірімен парагенетикалық байланыста болатын тарихи жүзінде анықталып, негізделген бедер пішіндерінің кешендері.

Төрттік геоморф. Зерттеу әдістері:

Жыныстардың салыстырмалы жасын анықтау әдістері :

1. Палеофаунистикалық

2. Палеофлоростикалық

Жыныстардың тұрақты жасын анықтау

1. Радиоактивтілік

2. Археологиялық

Геоморфологиялық зерттейтін әдістер:

1. Морфологиялық

2. Морф. Метриялық

3. Тарихи генетикалық

Морфологиялық әдіс- бедер пішіндерінің сыртқы келбеттерін зерттеуге негізделген.

Морфометриялық әдіс- бедер пішіндерінің өлшемдерін зерттеуге негізделген.

Тарихи генетикалық анализ- осы әдістердің ірі тобы геоморфологиялық әдістердің ең маңыздысы.

Алғашқы сипатталған 2 әдіс тек қана өздеріне жіктелген мәліметтерді бере алады. Олар пішінін дамуын қарастырмайды сондықтан ең соңында әдістердің ІІІ тобы ажыратады:

І. Геологиялық әдістер тобы. Осы топқа көптеген нақтылы әдістер кіреді. Олар бедер пішіндердің геологиялық құрылысын, құрылымын зерттейді:

1. морфоқұрылымдық ол бедердің геологиялық құрылысын зерттейді .

2. минералогиялық- петрография әдісі

3. стратиграфиялық әдіс

ІІ. Географиялық әдістер тобы. Жу оның сыртқы келбетін ж/ е географиялық элементтерге ісер ететін факторлардықалыптастырады. Оның негізгісі климат.

Ол геоморф. Зерттейтін негізгі мәліметтердің бірі. Карталар масштабына байл. 3- ке бөледі:

1. Ұсақ масш. 1- 1

2. Орта масш. 1- 1 млн 200 мың

3. Ірі масш. 1200 мың

Геоморф. Карталарда бедерді келесідей түстермен көрсетіледі:

1. Теңіздік- тектік бедер пішіндегі көк

2. Эолдық сары

3. Делювилік қызғылт сары

4. Көлдік көгілдір

5. Алювилік жасыл

Қазіргі геологиялық процестерді картаға түсңру

Ең негізгі процестер болып геоморф. Генетикалық жіктелуі болып табылады.

Генетикалық жіктелуі:

І. Экзогендік процестер

1. үгілу

2. делювилік

3. гравитациялық

4. флювилік

5. жер асты сулардың ж/е атмосфералық жауын- шашынның бойл. Үрдістер. Карст батпақтану, саздану.

6. Теңіздер мен көлдердің жағалық үрдістері

7. эолдық үрдістер

8. креогендік үрдістер

9. гляциялдық

10. флювиогляциялдық

11. биогендік үрдістер

ІІ эндогендік процестер

1. Тектоникалық үрдістер

2. Жер сілкіністері

3. Жанартаулық әрекеттер

№24 Сабақ

Тақырып: Геоморфологиялық зерттеу әдістері мен төрттік геологияның зерттеу әдістері.

Төрттік геоморф. Зерттеу әдістері:

Жыныстардың салыстырмалы жасын анықтау әдістері :

3. Палеофаунистикалық

4. Палеофлоростикалық

Жыныстардың тұрақты жасын анықтау

3. Радиоактивтілік

4. Археологиялық

Геоморфологиялық зерттейтін әдістер:

4. Морфологиялық

5. Морф. Метриялық

6. Тарихи генетикалық

Морфологиялық әдіс- бедер пішіндерінің сыртқы келбеттерін зерттеуге негізделген.

Морфометриялық әдіс- бедер пішіндерінің өлшемдерін зерттеуге негізделген.

Тарихи генетикалық анализ- осы әдістердің ірі тобы геоморфологиялық әдістердің ең маңыздысы.

Алғашқы сипатталған 2 әдіс тек қана өздеріне жіктелген мәліметтерді бере алады. Олар пішінін дамуын қарастырмайды сондықтан ең соңында әдістердің ІІІ тобы ажыратады:

Неотектоника - құрылымды пішіндерді жер қыртысым және олардың сөйлемшесінің қазіргі бедерде таныс- геотектонике бағыт, кесімді неотектонических қозғалыстың айқында- оның белсендіруінің кезеңіне. Үшін геологиялық уақыттың соңғы арасын жерліктің бетінің бедері қазіргі ажарды иемденді. Неотектонический кезең жердің тектоникалық өмірінің шұғыл көтеріңкі ашықтығымен, тектоникалық үдерістің ғаламдық айқында- және оның айқындаушы ықпалымен литосфераның қазіргі бедерінің дамуына ажыратылады. Неотектоники үш факторын сияқты ғылыми тәртіптің қасқайтады.

1. Уақыт - неотектоника тектоникалық қозғалыстың айқында- үшін бер кайнозойдың(35-40 млн. жас) қысқа арасын танысады, бұл ретте ең жаңа қозғалыстың наибольшая ашықтығы 5-10 млн. жас соңғыға деген приходится.

2. Нәтиженің айқында- көрнекілігі - жерліктің бетінің, қабаттасумен сырттың тектоникалық топтамасының бүркемелі қозғалысының бедерінде біраз ашық білдір- құрылымды пішіннің шағылысы.

№25 Сабақ