- •«Фармацевтикалық химия» пәні бойынша жұмыс бағдарламасы
- •Б арлық сағат 360 сағат
- •1. Жалпы мағлұмат:
- •2.Бағдарлама:
- •2.3 Оқудың тапсырмалары:
- •2.4 Оқытудың соңғы нәтижесі:
- •2.5 Реквизитке дейінгі:
- •2.8 Сабақ беру және оқыту әдістері.
- •2.9 Білім бағасын бағалау:
- •2.10 Ұсынылатын әдебиет:
- •2.11 Тіркеу:
- •«Фармацевтикалық химия» пәні бойынша силлабус
- •Барлық сағат (кредиттер) 360 сағат/8 кредиттер
- •1.Жалпы мағлұматтар:
- •1.7 Оқытушы туралы мәлімет:
- •1.9 Тәртіптік дисциплинасы:
- •2 Бағдарламма:
- •2.3 Оқытудың мақсаты:
- •2.4 Оқытудың соңғы талаптары:
- •2.9 Ұсынылған және қосылған әдебиеттер:
- •2.10 Оқытушыларды үйрету тәртібі:
- •Тақырып №16 - Пиридин туындылары: пиридинметанол туындылары
- •8 Семестр
- •Тақырып №21 8 – алмасқан хинолин туындыларының дәрілік заттарын талдау: хинозол, хиниофон, нитроксолин.
- •Тақырып № 22: Бензилизохинолин туындыларының, дәрілік заттарын талдау. Папаверин гидрохлорид және оның синтетикалық аналогы – дротаверин гидрохлориді.
- •1. Тиамин хлорид (бромид)
- •2. Тиамин бромид
- •1. Кокарбоксилаза гидрохлорид және бенфотиамин
- •1. Кокарбоксилаза
- •2.Бенфотиамин
- •1.1.Мурексид сынамасы (пурин туындыларына жалпы реакция):
- •Дәрілік препараттардың сандық анықтауын орындау.
- •Дәрілік препараттардың негіздігін анықтаңыз
- •Дәрілік препараттардың сандық анықтауын орындау
- •Фенотиазин туындыларының, дәрілік препараттарының негіздігін анықтау:
- •Дәрілік препараттардың негіздігін анықтау
- •Тазалығын анықтау
- •Сандық талдауды орындау.
- •8 Семестр
- •8 Семестр
- •Бақылау-өлшеу құралдары Аралық бақылау № 5
- •Тропан туындысы препараттарын сандық анықтауда қандай химиялық, физико-химиялық әдістер қолданылады.
- •Аралық бақылау № 6
- •Аралық бақылау № 7
- •Аралық бақылау № 8
- •Емтихан тест тапсырмалар
- •Соңғы бақылауға арналған тестр.
Соңғы бақылауға арналған тестр.
Қай препараттың негізділігін анықтауда қыздыру арқылы сілтілі гидролитикалық ыдыратуды қолданылады:
A) гомотропин гидробромиді;
B) никотин қышқылы;
C) пармидин; +
D) пиридитол;
E) риодипин.
Қай дәрілік заттың сандық талдауда мұзды сірке қышқылы ортасында қышқылдық-сілтілік титрлеуді қолданылады және осы әдісте сынап ацетатының қосу керек (титрант--0,1 М хлорлы қышқыл).
A) атропин сульфаты;
B) никотин қышқылы;
C) никотинамид;
D) ниаламид;
E) пиридоксин гидрохлориді. +
3. 2,6-дихлорхинонхлоримидпен индофенолды реакция қай препараттың негізділігін анықтауда қолданылады.
A) пиридоксальфосфат;
B) пиридитол;
C) никотин қышқылының диэтиламиді;
D) пиридоксин гидрохлориді; +
E) пармидин.
4. Пармидиннің сандық талдауы
A) сусыз ортада қышқылды-сілтілік титрлеу;+
B) аргентометриялық әдіс;
C) нитритометрия;
D) амперометрия;
E) потенциометриялық титрлеу.
5. Қай реактив арқылы никотин қышқылындағы пиридин сақинасын анықтауға болады:
А) цианобромид ерітіндісі;+
В) натрий нитропруссиді;
С) калий ферроцианиді;
D) нингидрин;
E) бензальдегид.
(1:100) қатнастағы 10 мл ерітіндіге 0,5 мл мыс сульфатын және 2 мл аммоний роданидін қосқанда жасыл түс болады, бұл...:
гоматропин гидробромид;
папаверин гидрохлорид;
никотин қышқылы;+
Пиридоксин гидрохлорид;
хинин сульфат
Азобояу реакциясы түзіледі, қай препараттың сапалық анықтауында
пикамилон;
нифедипин;
никотинамид;
никотин қышқылы;
пиридоксин гидрохлорид.+
Пиридоксальфосфатта фенилгидразинмен Шифф негіздерінің түзілуі қандай топтың бар екенін білдіреді:
фенолды гидроксид;
альдегид тобы;+
пиридин фрагменті;
амидті топ;
метильді топ.
Изоникотин қышқылы туындысының препараттарын анықтау үшін пиридин сақинасына өзгешілік реактив
2,6-дихлорфенолиндофенол;
2,4-динитрохлорбензол;+
2,6-динитротолуол;
2,4-диоксианилин;
2,4-дибромфенол.
Фтивазид химиялық құрылымы бойынша:
Күрделі эфир;
жай эфир;
уретан;
гидразон;+
гидразид;
Күміс нитратымен бейтарап ортада және аммиак ортасында түзілетін өзгешілік өнім:
изониазид;+
пармидин;
никотинамид;
кордиамин;
ниаламид.
Қышқылды гидролиз ... негізділігін анықтау үшін қолданылады.
никотинамид;
пиридоксина гидрохлориді;
фтивазид;+
эмоксипин;
кордиамин.
Атропин сульфатының көз тамшыларындағы сандық мөлшерін ... әдіспен анықтайды:
нитритометрия;
алкалиметрия;+
броматометрия;
меркуриметрия;
комплексонометрия.
Пиридин циклына Цинке реакциясындағы реактив:
Тұз қышқылы;
2,4-динитрофенилгидразин;
2,6-дихлорхинонхлоримид;
n-диметиламинобензальдегид;
2,4-динитрохлорбензол.+
Тропан туындысы препараттары химиялық құрылымы бойынша...
Екіншілік аминдер;
Күрделі эфирлер;+
Органикалық қышқылдар;
спирт;
органикалық қышқыл тұздары
Гоматропин гидробромидіне өзгешілік реакция болып қай реактивпен әрекеттесу жатады:?
Калий гидроксиді; +
Тұз қышқылы;
мыс сульфаты;
этил спирті;
Сынап хлориді.
Қай препараттың сулы ерітіндісіне натрий ацетатын қосқанда тұнба түзіледі:
хлорохинон фосфат;
B) хинозол;
C) хинина дигидрохлорид;
D) папаверин гидрохлориді;+
E) кодеин фосфат.
2-3 мл сірке ангидридімен (к) күкірт қышқылының (1:1) қатынасындағы қоспасында қай препараттың 1-2 кристаллдарын ерітіп, су моншасында еріткенде сары түсті флуоресценсия пайда болады.
хлорхинальдол;
дротаверин гидрохлорид;
папаверин гидрохлорид;+
хлорхинон фосфат;
ломефлоксацин.
Бояуы бар дәрілік зат:
папаверин гидрохлорид;
промедол;
дротаверин гидрохлорид;+
хинин сульфат;
кодеин.
Төмендегі препараттардың қайсысы Марки реактивімен әрекеттескенде сары түс түзеді, ол сары түс кейіннен сарғыш түске өзгереді:
офлоксацин;
папаверина гидрохлориді;+
дротаверин гидрохлориді;
хинин сульфаты;
хлорохин фосфаты
21. Этилморфин гидроксидінің субстанциясын тазалыққа тексергенде айналу бұрышын өлшейді. Бұл зерттеуді қандай аппаратпен тексереді:
спектрофотометр;
поляриметр;+
фотоэлектроколориметр;
рефрактометр;
полярограф.
22. Морфин гидрохлориді натрий нитритімен қышқыл ортада қандай реакцияға түседі:
тұндыру;
нитрлеу;
диазоттау;
электрофильді орынбасу;+
тұз түзу.
Қай препараттың сандық анықтауында сусыз ортада қышқылды-сілтілік титрлеу әдісі қолданылады және оның ерітіндісіне сынап ацетатын қосады (титрант – 0,1 М тұз қышқылының ерітіндісі):
морфин гидрохлориді;+
атропин сульфаты;
хинозол;
нитроксолин;
кодеин.
Қай препараттың сулы ерітіндісіне аммиак ерітіндісін қосқанда тұнба түседі, ол тұнбаға натрий гидроксидін қосқанда еріп кетеді:
папаверин гидрохлориді;
офлоксацин;
промедол;
морфин гидрохлориді;+
кодеин.
Метилурацилді Кьелдаль әдісі бойынша сандық анықтаудағы реакцияны көрсет:
Қышқылды-сілтілік әрекеттесу;
гидролитикалық ыдырау;+
тотығу-тотықсыздану;
нитрлеу;
сульфирлеу.
Урацил тобы препараттарына жалпы сандық анықтау әдісі:
Сулы ортада қышқылды-сілтілі титлеу;
сусыз ортада қышқылды-сілтілі титрлеу;+
нитритометрия;
цериметрия;
перманганатометрия.
Метилурацил мен гексеналға ортақ реактив:
Тұз қышқылы ерітіндісі;
натрий гидроксид;
натрий нитраты;
бром суы;+
β-нафтол.
NH-қышқылының препараттарына сай урацил тобы препараттары осы металл тұздарымен боялған тұнбалар береді:
Ag+;+
Ca2+;
Ti4+;
Mg2+:
Fe2+.
29)Дәрілік затты натрий гидроксидімен әрекеттестіріп, оны қышқылдағанда газ көпіршіктері (көміртегі диоксиді) пайда болды және фенилсірке қышқылының спецификалық иісі шықты. Бұл препарат...
резорцин;
фенобарбитал;+
кодеин;
стрептоцид;
феноксиметилпенициллин.
Барбитураттар үшін ажырату реактиві:
кобальт нитраты;
мыс нитраты;
күміс сульфаты;+
мыс сульфаты;
темір (III) хлориді .
Барбитураттардың натрий тұздары үшін мыс катиондарымен әрекеттесетін реактивтер:
су ,натрий гидроксиді ерітіндісі, карбонатты буферлі ерітінді;
су , карбонатты буферлі ерітінді;+
су , карбонатты буферлі ерітінді, кальций хлориді ерітіндісі
этил спирті , , кальций хлориді ерітіндісі;
этил спирті , карбонатты буферлі ерітінді, кальций хлориді ерітіндісі.
Барбитураттардың қышқылдық формаларының сандық анықтауында сусыз ортада титрлеу әдісі қолданылады, мұнда еріткіш ретінде қолданылады:
диметилформамид; +
мұзды сірке қышқылы;
құмырысқа қышқылы;
сірке ангидриді;
толуол.
Азот негізді органикалық қосылысқа жататын препарат:
Аскорбин қышқылы;
ретинол ацетат;
тиамин бромид;+
резорцин;
фенол.
Тиохром түзу реакциясы қай препаратқа тән:
феназепам;
аминазин;
атропин сульфат;
тиамин бромид;+
рибофлавин.
Мұзды сірке қышқылының ортасында қышқылды-сілтілік титрлеу әдісі қай препараттың сандық анықтауында қолданылады.
тиамин хлорид;+
тиамин бромид;
кокарбоксилаза гидрохлорид;
бенфотиамин;
гексенал.
Төменде келтірілген препараттардың ең тұрақсызы:
рибофлавин;
аскорбин қышқылы;
фоль қышқылы;
ретинол ацетат;
тиамин бромид.+
Птеридин туындысының препараты:
рибофлавин;
фоль қышқылы;+
аскобин қышқылы;
рибофлавин мононуклеотид;
ретинол.
Өзіндік иісі бар препарат:
Фоль қышқылы;
метотрексат;
рибофлавин;+
аскорбин қышқылы;
пикамилон.
Бір уақытта гидролитикалық ыдырау және тотығу жүретін препарат.
Фоль қышқылы;+
рибофлавин;
лейкорибофлавин;
рибофлавин мононуклеотид;
аскорбин қышқылы.
Фоль қышқылының сандық анықтауында қолданылатын әдіс.
рефрактометрия;
фотоэлектроколориметрия;
йодометрия
перманганатометрия;
цериметрия.
Азобояу реакциясын барлық препараттарға қолдануға болады, біреуінен басқасы.
Фоль қышқылы;
аминазин;+
рутин;
феназепам;
диэтилстильбэстрол.
Фенотиазин туындысы препараттардың химиялық құрылымы негізінде мына гетероатомдары бар гетероциклдар кіреді:
Азот және күкірт;
азота және фосфор;
азот және күкірт;+
күкірт және оттегі;
оттегі және фосфор.
Көрсетілген фенотиазиндердің қайсысының құрамында ковалентті байланысқан хлор атомы бар:
пропазин;
аминазин;+
дипразин;
трифтазин;
этацизин.
Фенотиазин тобы препаратындағы хлорид ионды күміс нитратымен анықтағанда фенотиазинді тотығудан қорғау үшін алдын ала немен өңделеді:
Тұз қышқылы ерітіндісі;
күкірт қышқылы ерітіндісі;
сілті ерітіндісі;+
мыс (II) хлориді;
темір (III) хлориді.
Диазепин тобы қандай фармакологиялық қасиетке ие:
Тамыр кеңейтуші;
седативті;+
спазмолитик;
гипотензивті;
антибиотикалық.
Натрий гидроксидінің қатысындағы бензодиазепинді гидролитикалық ыдыратуда түзіледі.
O2;
NO2;
NH3;+
SO2;
NO.
Бензадиазепин тобы препараттарының сандық анықтауын алдын ала минерализациялаған соң мына әдіспен анықтауға болады:
нитритометрия;+
цериметрия;
перманганатометрия;
сулы ортада қышқылдық-сілтілік титрлеу;
сусыз ортада қышқылдық-сілтілік титрлеу;
Бензодиазепин тобының тез тотығуы құрамындағы мына топқа байланысты:
карбонил тобы;
азот атомы;
гидратталған бензодиазепин циклі;+
фенил радикалы;
хлор атомы.
Кордиаминнің сандық анықтауын рефрактометриялық әдіс арқылы анықталды, мұнда өлшенеді:
тұтқырлық;
сыну көрсеткіші;+
тығыздығы;
жұтылу қарқындығы
айналу бұрышы.
Витаминді көз тамшыларын қарағанда сары-жасыл флуоресценсия байқалады. Ол қандай қоспа:
рибофлавин;+
тиамина бромида;
фоль қышқылы;
асакорбин қышқылы;
викасол.
Пиридоксин молекуласындағы қай топ темір хлоридімен әрекеттеседі.
пиридин циклі;
фенолды гидроксил;+
спирттік гидроксил;
метил тобы;
оксиметил тобы.
Пиридин туындыларындағы пиридин циклін анықтау үшін қолданылады:
Күміс нитраты;
Хромотроп қышқылының динатрий тұзы;
2,4-динитрохлорбензол;+
Тұз қышқылы;
Кобальт нитраты.
Фтивазидті тұз қышқылымен қыздырғанда ненің иісі шығады.
аммиак;
акролеин;
диэтил эфирі;
ванилин;+
күкірт сутек.
Химик-аналитик нитроксолиннің негізділігін анықтап жатыр. Нитротопқа спецификалық реакция болып тотықсыздану реакциясы нәтижесінде қай заттың түзілуі жатады.
бензальдегид;
спирт;
күрделі эфир;
азобояу;
күміс тұнбасы.+
Теобромин мен теофиллин субстанцияларын тасымалдауда таңбалануы зақымдалған оларды қай реактив арқылы айырады.
кобальт хлориді;+
натрий хлорид;
серебра нитрат;
калий перманганат;
калия дихромат.
Ксантинге оң реакция беретін заттар тобы:
изохинолин;
тропан;
пурин;+
имидазол;
хинин.
Тиамин гидробромидінде сульфидтерді қоспа ретінде анықтағанда қолданылатын қосымша реактив?
Азот қышқылы;
сірке қышқылы;+
күкірт қышқылы
бензой қышқылы;
салицил қышқылы.
58. ГФУ талабы бойынша нитрофуролды сандық анықтау спектрофотометриялық әдіспен анықталады, бұл кезде өлшенеді.
A) сыну көрсеткіші
B) айналу бұрышы
C) оптикалық тығыздығы +
D) балқу температурасы
E) тұтқырлық
Никотин қышқылының негізділігін анықтау үшін пиридин цикліне өзгешілік реактив:
бензальдегид;
натрий нитропруссиді;
калий ферроцианиді;
нингидрин ерітіндісі;
цианобромид ерітіндісі.+
Фтивазид субстанциясының негізділігін анықтау мақсатында тұз қышқылымен гидролизденді. Реакция нәтижесінде пайда болады...
Газдың пайда болуы;
сары түс пайда болады; +
ванилиннің иісі;
кірпіш-қызыл тұнба пайда болады;
ерітіндінің лайлануы
Барбиталдағы хлоридтерді қоспа ретінде анықтау үшін қандай реактив қолданылады:
Барий хлориді;
Натрий сульфиді;
аммоний оксалаты;
сірке қышқылы;
күміс нитраты. +
Дәрілік заттағы пиридин сақинасын мына реактив арқылы анықтауға болады:
2,4 динитрохлорбензол;+
Нингидрин;
натрий гидроксид;
1,3-динитробензол;
2,4 дитрофенилгидразин.
