3) Капиталдың мәнін анықтау, капитал туралы әр түрлі көзқарастарға талдау жасау.

Капитал дегеніміз –ең бірінші өндіріс факторы ретінде қарастырылады және оған бірнеше түсінік беріледі.

1. қызметтерін тауарлар өндірісінде қолданылатын өндіріс құралдары мен ақша ақша қорлары.

2. Капитал лат « бас» деген мағнаны білдіреді және негізгі байлық көзін анықтайды.

Капитал теориясының даму кезеңдері :

1.Физократтар мектебінің түсінігі бойынша капитал ауыл шаруашылығында қолданылатын өндіріс құралдары.

2. Смиттің теориясы бойынша капитал жеке адамдардың илігіндегі қорларды тұтыну сипаттамасы. Бұл теорияда капиталдың қажеті өз илігіне табыс алып келу.

3. Маркстің териясы бойынша капитал жұмысшылардың жалдамалы еңбегіне негізделген қоғамның топтық қатынасын сипаттайтын өз-өзінен өсетін құн. Бұл теория бойынша капитал әлеуметтік – экономикалық категория және ол үнемі қозғалыста болады.

4. Маршлдің тероиясы бойынша капитал екі жағдайда қарастырылады.

1) микроэкономикалық деңгейде капиталды қолдану тәсілі мен саласына тәуелсіз табыс табу үшін қолданылатын жеке тұлғалар байлығының бір бөлігі.

2) Макроэкономикалық деңгейде капитал материалдық иліктерді өндіру үшін еңбек , жер, факторлармен бірге пайдалануға болатын өндіріс құралдарының жиынтығы.

5. Кинс теориясы бойынша капитал тиімді пайдалану арқылы көп мөлшерде табыс әкелу қабілетті бар байлық.

4. Шағын және орта фирмалардың экономикадағы рөлі мен олардың тиімділігіне талдау жасау

Кәсіпорын (фирма) дегеніміз - бұл пайда табу мақсатымен өндіріс факторларын қолданып шаруашылықта еркіндік алған экономикалық субъект. Ұйымдастыру формасына байланысты кәсіпорындар әртүрлі формаларға бөлінеді, олардың ішінде ең бастылары: жеке бизнес, серіктестік, акционерлік қоғам.

Кәсіпорындардың негізгі формалары

Формалар	Артықшылықтары	Кемшіліктері
Жеке шаруашылық -бизнес, иесі бір адам.	Іс әрекет- .тің еркін-.ділігі, тә-.уелсіздік, барлық пайдаға ие болу	Мүліктік жауапкершіліктің шексіздігі, несие алу мүмкіншілігінің шектеулілігі.
Серіктестік дегеніміз – бір-неше адамның немесе заңды тұлғалардың бірлесіп шаруашылық жүргізу үшін ұйымдастырылған фирма: жауапкершілігі шек-теулі, ттолық жауапкершіліктегі, жжауапкершілігі аралас серіктестік.	Ұйымдастырудің қарапайымдылығы, қосымша қаржы, құралдардың тарту жеңіл, мамандандырылу-дың деңгейі жоғары, өндіріс көлемін кеңейту мүмкін-шілігі мол.	.әр бір құрылтайшының мүліктік жауапкершілігі, серіктес мүдделерінің бір бірімен сай келмеуі, құрылтайшылар үлесін анықтау қиыншылығы, бір құрылтайшының кетуінен серіктестіктің жабылу мүмкіншілігі.
Акционерлік қоғам- акция шығару арқылы орталықталынған капи-талға негізделген фирма: ашық және жабық.	.Бағалы қағаздарды сату арқылы капитал тартудың шексіз мүмкіншілігі, фирма-ның іс-әрекет шаруашылық жүргі-зудегі тұ-рақтылығы (бір акцио-нердің кетуінен фирма жабыла қоймайды.)	.Басқарудың және ұйымдастырудың тым күрделілігі, акционерлердің басқаруға қатысуы мен бақылау деңгейінің жоғары еместігі, кәсіби кұпияның ашылу мүмкіндігі.

Фирма көлеміне байланысты: шағын, орта және ірі бизнес болып бөлінеді.

1. Шағын және орта кәсіпкерліктің артықшылықтары: Қоғамның және халықтың қажеттіліктерін жақсы қанағаттандыруға мүмкіндік береді, өркениетті бәсекелестік нарықтық қатынастардың қалыптасуы;

2. Ассортименттің кеңеюі мен тауарлар мен қызметтердің сапасының артуы.

3. Тұтынушылардың қажеттілігін қанағаттандыруға ұмтылу арқылы, шағын бизнес қызмет көрсету мен өнім сапасының артуына мүмкіндік туғызады

4. Тауарлар мен қызметтердің нақты бір тұтынушыларға жақындауы;

5. Экономиканың құрылымдық өзгеруіне әсер ету. Шағын кәсіпкерлік экономикаға өтімділік, икемділік береді;

6. Өндірісті дамытуға халықтың өз ақшаларын тартуы. Шағын кәсіпорын иегерлері өз істеріне өз ақшаларын үлкен қызығушылықпен салады;

7. Қосымша жұмыс орындарының ашылуы, жұмыссыздық деңгейінің қысқаруы;

8. Адамдардың шығармашылық мүмкіндіктерін тиімді пайдалануға, дарындарының ашылуына, әр түрлі қолөнердің дамуына ықпал етеді;

9. Еңбек қызметіне ірі кәсіпорындар белгілі – бір шектеу қоятын халықтың жекелеген топтарын (үй жұмысымен айналысушылар, зейнеткерлер, мүгедектер, оқып жатқан адамдар) тарту;

10. Меншік иелері, кәсіпкерлер, басқарушылардың әлеуметтік қатарларының қалыптасуы; ғылыми-техникалық дамуды жандандыру;

11. Жергілікті шикізат қайнары ірі кәсіпорындар қалдықтары қолдану және игеру;

12. Ірі кәсіпорындарға комплетелетін бұйымдарды дайындау және жеткізу жолымен, көмекші және қызмет көрсету өндірісін құру арқылы әсер ету;

13. Арендаға алу немесе сатып алу арқылы төмен рентабельді және тоқыраудағы кәсіпорындардан мемлекетті босату;

Кәсіпкерлік ісінің Қазақстандағы қазіргі түрлері

Қазір Қазақстанда мынадай ұжымдық – праволық формалары кәсіпкерліктер құрылуда.

1. Шаруашылық серіктестік – толық серіктістік. Олардың мүшелері өзара кәсіпорын құру жөнінде келісімге қол қояды. Құруға керекті серіктес мүшелердің қаражаттарын біріктіреді. Серіктестіктің пайдасы, зияны теңдей бөлінеді. Әрбір мүше өзінің табысына пайданы қосып сонан салық төлейді.

2. Командиттік серіктестік. Барлық серіктестік мүшелері серіктестік атанған іс жүргізушілер ішінен біреу немесе бірнеше мүшелері зиянның тәуекелін өздерінің қосқан үлестері мөлшерінде жауапкершілікке алады.

3. Жауапкершілігі шектелген серіктестік. Оның мүшелері қоғамның міндеттемелеріне жауап бермейді, ал зиян тәуекеліне өздерінің үлестерімен жауап береді.

4. Қосымша жауапкершілігі бар қоғам қоғам міндеттемелеріне өздерінің заттарымен жауап береді.

5. Ашық және жабық акционерлік қоғам.

6. Өндірістік кооперативтер – ерікті түрде біріккен қоғамдар.

7. Унитарлы кәсіпорын – коммерциялық мекеме, меншіктік правосы (құқұғы) жоқ. Унитарлық кәсіпорынның мүліктері бөлінбейді. Унитарлық кәсіпорын тек мемлекеттік немесе муниципалдық болады. Унитарлы кәсіпорын федералдық қазына кәсіпорны болып есептеледі.

Қазақстан республикасындағы кәсіпкерліктің қалыптасуы мен даму негізін қалау 1992 жылдан бастап бірқатар заңдар мен актілерге енгізілген: «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы» (1992 ж.), «Жеке кәсіпкерлік туралы» (1997 ж.), «2001-2002 ж.ж. бағытталған мемлекеттік шағын кәсіпкерлікті қолдау және дамыту бағдарламасы». Қазақстан республикасында шағын кәсіпкерлікті дамытуда Қазақстан республикасы Президентінің «Шағын кәсіпкерлерліктің жандандыру мен мемлекеттік қолдауын күшейту бойынша шаралар туралы» 1997 жылдың 6 наурызындағы қаулысының үлкен ролі бар.