1. Назваць асаблівасці стылю пісьменніка. Іван Пташнікаў

“ЭФКА”

“Эфку” знайшоў Пашка Жарскі ў кароўніку пад саломай пасля дубаўцаў.

Дубаўцы – партызаны брыгады Дубава, – выйшаўшы з блакады з Паліка, перайшлі праз раку Дзвінасу і сталі ў Замошшы: панабіваліся бітком у хаты і хлявы; на ферме занялі два пустыя з пачатку вайны доўгія кароўнікі пад лесам. Кароўнікі былі затолены жэрдзем і саломай, старой, даваеннай – уцеплены на зіму; салому, рассунуўшы жэрдзе ў адным і ў другім кароўніку, дубаўцы паскідалі на цвёрды, убіты яшчэ калгаснай скацінай дол, узгаілі і ляглі на яе аблогай на цэлы тыдзень. Змучаныя пасля прарыву, яны храплі на ўсю ферму, днём на гарачым чэрвеньскім сонцы пад чыстым сінім небам яны, падняўшы з-пад плота старое доўгае пашчапанае карыта, вычасанае з сасновага камля, з якога да вайны паілі скаціну і якое, лежачы высака пад плотам, не згніло, раздзяваліся дагала і мыліся, як у лазні. Мылі і адзежу, шэрую, жоўтую, бурую ад крыві, і сцялілі яе на дзядзінцы на дзірван – сушылі на сонцы.

Замошша было, лічы, пустое: ратуючыся ад немцаў, пайшло перад блакадай за Дзвінасу на Палік і цяпер пасля прарыву варочалася домоў па адным, па два чалавекі ў дзень – перасохлы ручай пасля навальніцы збіраўся па кропельцы, і было відаць, што не збярэцца…

1. Вызначыць жанравую форму твора.

2. Прааналізаваць змест. Уладзімір Жылка

МЕЧ

Яго ў зямлі знайшоў маёй разлогай,

Аручы прадзедаў вузкі загон.

Вясёлым звонам аказаўся ён,

Калі чапіў канцом майго нарога.

Абцёр набожна йржу часу благога,

І заблішчаў старых стагоддзяў сон,

І надпіс на клінку, нібы закон, –

“Дарэшты бой!” – зірнуў загадам строга.

І вось няма нясмеласці, разваг.

Для сэрца вернага – чужынцам страх:

Радзімы схоў вартуйце, маткі, сёстры!

Я з грамадой іду па шчасце нам.

Мой меч зіхціць, непераможны, востры.

Змагуся сам – дык сотням перадам!

1924 г.

1.Вызначыць жанравыя характарыстыкі віланэлы. Рыгор Крушына

ВІЛЯНЭЛЬ

Цёплы сьпеў віялянчэлі,

Струнаў ціхі перазвон...

Ласкі-пешчы загучэлі.

Вобраз твой – у акварэлі.

Перадаў мне патэфон

Цёплы сьпеў віялянчэлі.

Гукі ў стройнасьці мякчэлі,

Віўся з альтам барытон –

Ласкі-пешчы загучэлі.

Мае вочы заблішчэлі,

Як пачуў я дзіўны звон,

Цёплы сьпеў віялянчэлі.

А ў душы маёй ярчэлі

І валошка, і рамон.

Ласкі-пешчы загучэлі.

Можа з гэтай вілянелі

Зьвяжа нас з табою кон –

Цёплы сьпеў віялянчэлі...

Ласкі-пешчы загучэлі.

1. Вызначыць жанравыя характарыстыкі газеля. Рыгор Крушына

ГАЗЭЛЯ

Няўсьцішна-горача люблю цябе, мой край.

Твой голас з далечы лаўлю ў журбе, мой край.

Даўней ня ведаў я, што хараством

Мяне пачнеш ты вабіць да сябе, мой край.

Заклятым злом завязаны залом...

І маё сэрца памятку скубе: мой край!

Згарэла маладосьць, згарэў мой дом,

Але я захаваў жывым цябе, мой край.

Паміж чужых не буду чужаком.

Куды я ні зірну – крыніцай б’е мой край.

Хай адгукнецца роднае цішком:

На сьціплых васількох і на вярбе – мой край.

І кожнай цьвет-галінкай і лістком

Крушына мне прыгадвае ў жальбе мой край.

Яшчэ ў маленстве піў я з малаком

Тваёй пяшчоты мёд. Люблю цябе, мой край.