13.Қазақстан Республикасының түсінігі мен мазмұны.

Қазақстан Республикасы демократиялы , зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет болып табылады. Оның ең қымбатты қазынасы – адам және адамның өмірі , құқықтары мен бостандықтары. Республиканың түбегейлі принциптері: қоғамдық татулық пен саяси тұрақтылық, бүкіл халықтың игілігін көздейтін экономикалық даму. Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы біртұтас мемлекет. Елордамыз- Астана қаласы. Мемлекеттік тіліміз- қазақ тілі. Халық пен мемлекет атынан билік жүргізуге Республика Президентінің сондай-ақ өзінің конститутциялық өкілеттігі шегінде Парламенттің құқығы бар. Республикада билік біртұтас , ол Конститутция мен заңдар негізінде заң шығарушы , атқарушы және сот тармақтарына бөлінуі , өзара іс-қимыл жасау принципіне сәйкес жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері – Туы, Елтаңбасы және гимні бар. Олардың сипаттамасы және ресми пайдалану тәртібі Конститутциялық заңмен белгіленеді.

14.Құқықтың шығу теориялары.

Құқықтың шығуы жайлы теориялар:

Теологиялық – биліктің құдайдан пайда болғандығы туралы пайымдайды Патриархалды – мемлекеттің пайда болуын тікелей жанұяның таралуымен байланыстыра қарастырады .

Маркстік - мемлекет қоғамдық еңбек бөлінісінің , отбасының, жеке меншіктің және бір-біріне қарама-қайшылықтағы таптардың пайда болуы.

Шарттық – мемлекет қоғамдық шарт негізінде пайда болды

Күштеу – мемлекет жəне сыртқы күштеу нəтижесінде пайда болады

Психологиялық – мемлекет адамдардың ұйымдасқан қоғам ұжымдық арақатынас аясында өмір сүру жөніндегі психологиялық қажеттіліктері нəтижесінде пайда болды

Ирригациялық – мемлекеттің пайда болуы шығыс аграрлық облыстарда ірі ирригациялық құрылымдарды салу қажеттілігімен байланыстырылады

15.Қр сайлау жүйесі.

Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі деп Конститутция мен сайлау туралы заңдарда көрсетілгендей республика Президентін, Мәжіліс пен Сенат депуттарын, ауылдық әкімдерді, төте немесе жанама сайлау тәртібін айтамыз. Сайлау жүйесінің екі түрі: тепе-тең және мажоритарлы.

Тепе-тең сайлау жүйесі –сайлау барысында берілген дауыс пен жеңіп алынған мандат. Тепе-тең сайлау жүйесінің әрекет етуі үшін бірнеше аумақтық округтер және екіден кем емес қалыптасқан саяси партиялар болуы қажет.

Мажоритарлы сайлау жүйесі – бірінші және екінші қайта дауыс беру кезінде, сайлаушылар тізіміне егізілген азаматтардың 50 пайыздан астамы сайлауға қатынасса сайлау өтті деп осы дауыстарды жинаған кандидат өтеді.

Сайлау құқығы қағидалары:

1. Жалпыға бірдей белсенді сайлау құқығы. (Қазақстанның 18 жасқа толған азаматтар сайлауға дауыс беруге қатысу құқығы бар.)

2. Тең сайлау құқығы. (Әр кандидаттың бір сайлау бюллетеніне тиісінше бір дауыс беруге құқығы бар.)

3. Төте сайлау құқығы.(Республика Президентін, депутаттарды азаматтар тікелей сайлай алады.)

4. Жанама сайлау құқығы.(Парламент Сенатының депутаттарын сайлауға таңдаушылар –мәслихаттардың депутаттары қатысады. )

5. Жасырын дауыс беру.(Әр сайлаушының еркін білдіруіне қандай да болсын бақылау жасау мүмкіндігіне жол берілмейді.)

6. Сайлау бостандығы.(Азаматтардың сайлау және сайлану құқығын еркін жүзеге асыра алады.)

Қазақстан Республикасының Президенті болып тумасынан республика азаматы болып, 40 жасқа толған , мемлекеттік тілді білетін еркін меңгерген әрі Қазақстанда соңғы 15 жыл тұратын республика азаматы сайлана алады.

Сенат депутаттарының өкілеттік мерзімі – алты жыл, Мәжіліс депутаттарының өкілеттік мерзімі - бес жыл.

Мәжілістің тоқсан сегіз депутатын жалпыға бірдей , тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассемблеясы сайлайды. Мәжіліс депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс істеп тұрған сайланымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.

Сенат депутаттарын жанама сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру жолымен сайланады. Сайланған Сенат депутаттарының жартысы әрбір үш жыл сайын қайта сайланып отырады. Қазақстан Республикасының азаматтығында тұратын және оның аумағында соңғы он жылда тұрып жатқан адам Парламент депутаты бола алады. Жасы отызға толған жоғары білімі және кемінде бес жыл жұмыс стажы бар , тиісті облыстың , республикалық маңызы бар қаланың не Республика астанасының аумағында кемінде үш жыл тұрақты тұрып жатқан адам Сенат депутаты бола алады. Жасы 25-ке толған адам Мәжіліс депутаты бола алады.

16.Әкімшілік құқықтың әдісі мен жүйесі.

Әкімшілік құқық дегеніміз- мемлекеттік басқару саласындағы туындаған қатынастарды реттеуші сала. Негізгі белгілері:

1. Атқару және басқару органдардың қызметтерін ұйымдастыру.

2. Атқару органдардың ішкі және сыртқы қызметіндегі әкімшілік қызметі.

3. Әкімшіліктік заңнамалық қызмет

4. Соттық билікті жүзеге асыру

5. Мемлекеттік басқарушылық қызметті жүргізу.

Әкімшіліктік құқықты реттеуші әдістер

1. Инперативті

2. Диспозитивті

Әкімшіліктік құқықтың жүйесі:

1. Жалпы

2. Ерекше

Жалпы бөлігіне — әкімшілік құқық субъектілерінің құқықтық жағдайын, басқарудың түрлері мен әдістерін, әкімшілік мәжбүрлеуді, заңдылықты қамтамасыз ететін тәсілдерді реттейтін құқықтық нормалар кіреді.

Ерекше бөлігі — мемлекеттік басқарудың нақты салаларындағы (ауыл шаруашылығын, экономиканы, білім мен ғылымды, денсаулық сақтауды, заңдарды және т.б. басқару) қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардан тұрады.