Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
shpora.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
552.45 Кб
Скачать

52.Нацыянальна-дзяржаўнае будаўніцтва ў бсср у 20 – 30-х гг.

   Пасля развалу РІ бальшавікі здолелі захаваць цэласнасць тэрыторыі. Распрацоўвалі план аўтанамізацыі – нацыянальнай аўтаноміі рэспублік у складзе РСФСР. Сталін не пагадзіўся і распрацаваў план федэральнага будаўніцтва.

   Пайшла  размова аб утварэнні СССР. Але  паступова план федэрацыі ператварыўся ў падабенства плана аўтанамізацыі, праводзілася цвёрдая партыйная лінія, прапаганда і агітацыя за злучэнне дзяржаў.

   30 снежня 1922 г. –  РСФСР + УССР + ЗССР (Закаўк.) + БССР = СССР.

   Усесаюзны савет, прэзідыум з 4 прадстаўнікоў  рэспублік (ад БССР – Чарвякоў). Аб’яднанне ваенных фарміраванняў, фінансаў, межаў, мытняў, чыгунак…

   У гэтай  падзеі назіраецца пэўная прагрэсіўнасць, але галоўнае пытанне – нацыянальнае – застаецца невырашаным. Паступова  адбывалася зліццё народаў СССР, што  дало падставу савецкаму кіраўніцтву ў 60-х гадах аб’явіць аб існаванні “савецкага народу”.

   Узбуйненні  тэрыторыі БССР. Падчас правядзення  палітыкі беларусізацыі паўстала пытанне  аб вяртанні БССР зямель, якія да 1919 г. належылі БССР. У 1923 годзе ЦК КПБ(б) і  Прэзідыум БССР звярнуліся ў ЦК РКП(б) з гэтай просьбай. У 1924 вярнулі 15 уездаў, у 1926 – Гомельшчыну з Рэчыцай. Тэрыторыя склала каля 100 тыс. кв. км з 5,5 млн. чал. нас-ва. У час палітыкі нацыяналізацыі органы ўлады фарміраваліся адносна нацыянальнасці. У шматэтнічнай дзяржаве БССР існавалі беларускія, яўрэйскія, польскія, расійскія, украінскія і нават 2 нямецкія саветы.

   У міжваенны  перыяд (20–30-я гады) грамадска-палітычнае жыццё на Беларусі, як і ў Савецкай краіне ў цэлым, было поўным супярэчнасцей, цесна звязаным з сацыяльна-эканамічнымі працэсамі, што адбываліся ў гэтыя гады.У беларускім грамадстве ў першай палове 20-х гадоў магчыма вызначыць існаванне і барацьбу двух тэндэнцый. Адна з іх была накіравана на пэўную дэмакратызацыю ў палітычных адносінах, другая – на працяг палітыкі ваеннага камунізму.З’явілася беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў (эсэраў або БПС-Р). Адрозненне пазіцыі беларускіх эсэраў ад пазіцыі КП(б)Б заключалася ў пытаннях, звязаных з характарам улады і суверэнітэтам.З гэтага моманту пачалося адкрытае процістаянне дзвюх палітычных партый, якое скончылася не на карысць БПС-Р. У 1921 г. карныя органы арыштавалі 860 актыўных яе членаў.У канцы 1922 г. паскорыўся працэс аб’яднання савецкіх рэспублік, у якім актыўны ўдзел брала БССР. На І Усесаюзным з’ездзе Саветаў 30 снежня 1922 г. 25 прадстаўнікоў БССР разам з дэлегацыямі РСФСР, УССР і ЗСФСР падпісалі дэкларацыю і дагавор аб стварэнні СССР.Стварэнне СССР дало магчымасць аб’яднаць намаганні гістарычна звязаных паміж сабой народаў, спрыяць іх хуткаму эканамічнаму, сацыяльнаму і культурнаму развіццю.З другой паловы 20-х гадоў узмацнілася дырэктыўная сістэма кіравання не толькі эканомікай, але і іншымі сферамі грамадскага жыцця, узрасла роля партыйна-дзяржаўнага апарату.У пачатку 30-х гадоў у беларускім савецкім грамадстве былі ўсе рысы таталітарнага палітычнага рэжыму.Пераход да таталітарызму праяўляўся ў далейшым паніжэнні ролі і ўдзелу ў справах грамадства дэмакратычных, прадстаўнічых органаў, поўным іх падпарадкаванні партыйнаму апарату.Так у 30-я гады канчаткова сфарміраваліся палітычныя інстытуты беларускага грамадства, яго таталітарны палітычны рэжым.           

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]