35. Роля марксісзму і сацыял-дэмакратычнага руху у грамадска-палітычным жыцці Еуропы і Беларусі у канцы 19- пачатку 20 стст.

Класавая  структура грамадства.Людзі з  інтэлігенцыі з’яўляюцца, якія з’яўл  пралстаўнікамі частак нас-ва. Рэвал  ідэі ,з’явіліся сацыялістычныя ідэі, але на вопыце рэв частка сацыялістаў  заявіла аб тым, што пераварот  толькі шляхам рэвалюцыі.1840гг-плынь Макрсізм.Маркс і Энгельс даказвалі матэрыялістычную прыроду гр-ва.У аснове гр-ва спосаб вытворчасці, вытворчыя сілы і адносіны паміж тымі, хто ўладае сродкамі пр-ва і хто не ўладае.Паколькі ідзе эксплуатацыя чалавека чалавекам, гэта несправядліва, трэба зрабіць, забраць сродкі вытворчасці ў эксплуататараў шляхам рэвалюцыі.Канешне далей былі сац-утапісты(Фурье). Справа ў тым, што Маркс і Энгельс напісалі творы аб 1-х стадыях капіталізму “Капітал”.Марксісты наз сац-дэмакратамі. У 90-я н 19 ст сац-дэмакраты раскалоліся на 2 часткі:1)сацыялізм можа без рэвалюцыі-рэфармісты. Капіталісты зразумелі, што рабочы будзе працаваць лепш, калі будзе больш палучаць грошай 2)на пазіцыях маркса(Ленін).Дабіваліся правядзення рэвалюцыі. У Расіі і Беларусі пачалі ўзнікаць палітычныя партыі:нац партыі і расійскія партыі. Ішоў працэс утварэння паліт партый. Паколькі спецыфіка прамысловасці, а значыць і спецыфіка раб класа Бел, Польшчы. Большасць рабочых-яўрэі. У 1897г быў утвораны Бунд(яўрэйкі сац-дэмакратычны рабочы саюз). Патрабавала сац рэвалюцыі, ліквідацыі самаўладдзя, культ-нац аўтаноміі ў нац пытанні. Ідзе працэс асіміляцыі яўрэяў. У 1897г узнікла сіяніская арганізацыя у Базеле. Патрэбна сабраць яўрэяў на радзіму. Другая РСДРП. У 80-90гг у цэнтр частцы Расіі ўтвор сац дэм арганізацыя у форме кружкоў. 1898 г – першы з’езд РСДРП 1903 г – У Бруселі, затым У Лондане 2-і з’езд РСДРП, на яком РСДРП раскалолася на 2 часткі(Бальшавікі і меньшавікі) 1) Дыктатура пралетарыята 2) далой цара. На тэр Б сац-дэм рух пачаў называцца: палесскі абласны камітэт РСДРП, пазночна-зах камітэт РСДРП.

Эсэры(сацыялісты-рэвалюцыянеры) 1902г –канчаткова аформілася. Гэта неонародніцкая партыя. Лічылі, што  ў асноўным выражаюць інтарэсы сялянства, гаварылі, што пабудуюць гр-ва на аснове самакіруючых абшчын. Патрэбна рэвалюцыя, але тактыка і асабісты тэрор(1881 г –убілі Аляксандра2).На тэр беларусі паўночна-зах партыя эсэраў.1905г створана партыя кадэтаў за канстуцыонную манархію.У лют рэвалюцыі выступала за парламенцкую рэспубліку. Эсэры выражалі сялянскія інтарэсы:гал пытанне-зямля, зямлю падзяліць па спажывецкай і працоўнай норме. Кадэты:частку зямлі памешчыкаў прадаць сялянам. 1905г- БСГ стаяла на сац-дэм пазіцыях. У нац пытанні стаяла на пазіцыях дэм-сац –Цётка, Луцкевічы.

В 80-е годы стали создаваться кружки среди рабочих, где изучались произведения К. Маркса и Ф. Энгельса. Первый кружок был создан в Минске студентом Э. Абрамовичем. Летом 1885 г. в марксистских кружках занималось 130 рабочих. Качественно новый этап в распространении марксизма связан с возникновением группы «Освобождение труда», возникшей в 1883 г. в Женеве. Рабочее движение Беларуси сливается с общероссийским социал-демократическим движением. Членами группы были уроженцы Беларуси И. Гецев, А. Гуринович, С. Левков, А. Трусов и др. На активизацию социал-демократического движения в Беларуси оказал влияние созданный в 1895 г. в Петербурге «Союз борьбы за освобождение рабочего класса». Его членами были уроженцы Беларуси: Л. Лепешинский, М. Левашкевич, Т. Максимов и др. В сентябре 1895 г. в Вильно для переговоров с местными социал-демократами приезжал В.И. Ленин. Члены социал-демократических организацией проводили политическую агитацию среди рабочих, распространяли листовки и революционную литературу, руководили стачечной борьбой рабочих.