23. Асноуныя тэндэнцыі палітычнага і эканамічнага развіцця вядучых краін свету у 18 ст.

     У апошнія трэці ХVIII ст. магчымасці мануфактуры былі вычарпаны. Каб  забяспечыць далейшае развіццё эканомікі патрэбны былі новыя тэхналогіі. Развіццё тэхналагічнага працэсу было звязана з вынаходніцтвам і ўкаранэннем у вытворчасць новага абсталявання.

     Удасканаленне тэхналагічнага працэсу пачалося ў  лёгкай прамысловсці. Лідэрам гэтай  прамысловай галіны была Англія, якая паклала пачатак прамысловаму перавароту. У 1733 г. англійскі майстар Джон Кей, які  працаваў ткачом і механікам, вынайшоў імклівы лятучы бегунок. Дзякуючы вынаходніцтву, прадукцыйнасць працы і вытворчасць тканіны выраслі ў два разы. У выніку прамысловасць пачала адчуваць недахоп пражы. У 1765 г. англійскі ткач і плотнік Джэймс Харгрывс вынайшоў механічную пралку, якую ён назваў «Джэнні». Гэтая пралка забяспечыла рост прадукцыйнасці працы ў 18-20 разоў. Затым у 1784 г. англійскія майстры стварылі механічны ткацкі станок, які забяспечыў рост прадукцыйнасці працы і вытворчасць тканіны ў 40 разоў. У гэтым жа годзе механік і вынаходнік Джэймс Уатт вынайшоў паравую машыну.

     Вельмі  хутка ў Англіі, Францыі, іншых  краінах пачалася вытворчасць паравых  рухавікоў, якія стваралі аснову новага тэхналагічнага працэсу. У 1800 г. у краінах Заходняй Еўропы працавала 1000 паравых машын, на базе якіх ствараліся фабрыкі і заводы.

     Тэхналагічны  пераварот ахапіў і цяжкую прамысловасць. У 1784 г. Генры Корт стварыў пудынгавую печ, якая ўдасканаліла вытворчасць сталі. Доменныя печы, якія працавалі на коксе, паклалі пачатак рэвалюцыі ў металургіі.

     Такім чынам, у канцы XVIII – першай палове XIX стст. у краінах Заходняй Еўропы адбылася прамысловая рэвалюцыя. Сутнасць гэтай рэвалюцыі была ў наступным:

     1.У  тэхналагічных адносінах адбыўся  пераход ад мануфактурнай да  фабрычна-завадской вытворчасці,  заснаванай на машынах і механізмах  новага тыпу;

     2.Калі  ва ўмовах мануфактуры галоўную  ролю адыгрываў чалавек, то  ва ўмовах фабрыкі чалавек стаў прыдаткам рабочай машыны;

     3.Прадукцыйнасць  працы цяпер залежыла ад ступені  эксплуатацыі рабочай сілы;

     4.У  грамадстве сфарміраваліся асноўныя  сацыяльныя групы насельніцтва  індустрыяльнай цывілізацыі: вышэйшы,  сярэдні і рабочы клас.

В основных чертах политическая программа английского Просвещения была сформулирована еще в XVII веке философом-материалистом Джоном Локком (1632 - 1704) - создателем идейно-политической доктрины либерализма. Взгляды Локка в значительной степени воплотились в политическом строе Англии: были закреплены основные права и свободы граждан, представительное правление, религиозная терпимость, неприкосновенность собственности.

XVIII в.  в Европе называют Эпохой Просвещения.  Деятели эпохи Просвещения оставили  глубокий след в философии, науке, искусстве, литературе и политике..

Европа XVIII века в цивилизационном отношении  еще не представляла собой целостное  образование. Народы Европы отличались по уровню экономического развития, политической организации, характеру культуры. Поэтому  идеология Просвещения в каждой стране отличалась своими национальными особенностями.

В наиболее ярких, классических формах идеология  Просвещения развивалась во Франции. Французское Просвещение XVIII в. оказало  значительное воздействие не только на собственную страну, но и на целый ряд других стран. Французская литература и французский язык сделались модными в Европе, а Франция стала центром всей европейской интеллектуальной жизни.