3. Көлемді реттегішті гидрожетек

Көлемді реттегішті гидрожетек сұлбаларында шығушы мүшенің жылдамдығы гидромотордың реттелуімен (гидромоторды реттеу жүйесі) сұйыықтың сорғышпен берілуін (сорғыш реттейтін жүйе) немесе екі гидромашинамен, сорғыш және мотордың (гидромотор мен сорғыштың реттелу жүйесі) өзгеру жолымен жүзеге асады.

Сорғыш берілісі Q 1 = n1 q1, ал шығын (гидромотордың қолданысы) Q2 = n2 q2 (мұнда q1, q2 гидромотор мен сорғыштың жұмыс көлемі.

Q 1= Q2 шығынды жоғалтудың болмауынан гидромотор мен сорғыштың қуаты N1 = N2 = N тең немесе p1 Q1 = p2Q2 теңдікпен анықталады.Гидрожүйедегі қысым p1 гидромотордағы күшке тең болады, яғни

P1 = 2 πM2 + ∆pт

q2

Мұнда

M2 – гидромотордың айналу моменті.

∆pт – үйкелістегі жоғалту.

Гидрожетек мінездемесінен гидромотордың айналу моменті берілген реттеуіш тәсілі бойынша – тұрақты мөлшер, ал қуат сұйық берілісіне пропорционалды өзгереді. Сорғыш мен гидромотордың беріліс қатынасы көлемді ПӘК гидромашинасына байланысты, ал сорғыштағы білік моментінің қатынасы гидромотор білігінің моментіне трансформация k = М1/М2 коэффициенті арқылы сипатталады. Берілген жүйедегі реттеуіш ауқымы ПӘК-тің минималды мәнімен шектелген. Онда беріліс жоғарласа, басында өседі содан кемиді.

Реттелуші гидромотор жүйесінде тұрақты берілісті сорғыш және жұмыс көлемін өзгертіп реттеу гидромоторы құрастырылған. Тұрақты ток кезіндегі мұндай жүйені реттеу гидромотордың жұмыс көлемінің азаюымен байлансыты болады. Гидромомтдың айналу жиелігі тең:

N2 = Q1 /q2 ,

мұнда

q2 – гидромотордың жұмыс көлемінің реттелуі.

Гидромотор білігіндегі мотор –тұрақты емес мөлшер, яғни

M m = q2 ∆p2 ≠ const

2 π

∆p2 - гидромотордағы сұйық қысмының түсуі.

Гидромотордың тоқтап қалуы үшін q2 min минималды мәндері бар.

Бұндай жүйенің артықшылығы механикалық жоғату аз болады, ал кемшілігі гидромомтды қашықтықтан басқаруды қажет етеді. Гидромотор және сорғышпен реттелуші жүйеде гидромотор және сорғыш реттеуіштердің қолдану момент пен айналу жүйесін реттеудің көп ауқымын береді. Мұндай жүйе трансмиссияда қолданылады, себебі М = f (n) мінездемесі минималды жылдамдық кезінде максималды моментпен қозғалуына мүмкіндік береді.

Көлемді реттеу гидрожетегіндегі кең ауқымды күштің өзгеруі гидроқозғалтқыш жылдамдығын өзгертеді.

Гидрожетектің ең негізгі көрсеткіші – пайдалы ісер коэффициенті. Жоғалтуды есептемегендегі сорғышпен орындалатын қуат.

Nн = pн Qн

Гидроқозғалтқышпен қолданылатын қуат:

Nг = pгг vг = pг μ bx √ pH- pг

f fn

p

Қаралып жатқан гидрожетек ПӘК максималды беріліс Qmax кезінде

η = N г/ N н реттығын ығысуы Х =1 және Rг = 2/3 орын ауыстыруы көп мәнге ие. Тұрақты шығын және ағынды клапан сорғыштары үшін кедергіш реттеуіштегі максималды ПӘК-і η ==0,38. Егер қорек көзі ретінде тұрақты қысымды сорғыш қолданылса, онда максималды ПӘК (Rг = 2/3 күші тең болғанда ) η =0,67. Ең жоғары ПӘК-ті алуға болады, егер: қорек көзі ретінде қысымнан қайтымды берілісті реттегіш сорғышы болса η =0,8 ....0,9.