микроорганизмдердің антибиотиктерге сезімталдығы/төзімділігі; бактериофагтар; микроорганизмдердің патогенділігі (инфекция); микроэкология; иммунитет т.б.)
•Жеке микробиология (бактериология, вирусология, микология, протозология, гельминтология) қоздырғыштардың жіктелуі, морфологиясы, дақылдандыру, антигендер. Патогенділік; жұқпалы ауруларға микробиологиялық диагноз қою әдістері, емдеу мен алдын алудың негіздері сияқты тарауларды қамтиды.
•Клиникалық микробиология (шартты-патогенді микроорганизмдер, олардың адам патологиясындағы рөлі, микробиологиялық диагноз қою принциптері; қалыпты микрофлора, адамдарда болатын дисбактериоз және оған микробиологиялық диагноз
қою; госпитальдық инфекцияларға диагноз қою және алдын-алу принциптері)
Микроорганизмдер молекулярлы биологиялық құрылымына байланысты бөлінеді:
►Прокариоттар
►Эукариоттар
►Вирустар
Прокариоттар
(грек тілінен аударғанда karyon - ядро) – ядролық мембранасы және жоғары құрылымды органеллары жоқ тіршіліктің ядроға дейінгі бір жасушалы қарапайымдылар. Бұл бактериялар, соның ішінде актиномицеттер мен көк-жасыл балдырлар.
Эукариоттар
тұрақты ядросы және жоғары құрылымды органеллары бар біржасушалы және көпжасушалы ағзалар – қарапайымдылар, саңырауқұлақтар, балдырлар (көк- жасыл балдырдан басқасы) жатады.
Микроорганизмдер ішінде ерекше орынды вирустар алады(латын тілінен аударғанда virus - у), жасушадан тыс өмір сүре алмайды. ДНҚ және РНҚ-лы түрлері бар.
Приондар құрылысы оған қарағанда қарапайым – генетикалық материалы яғни нуклеин қышқылы жоқ “инфекциялық” ақуызды бөлшектерден тұрады.
Вирустар мен приондар облигатты жасушаішілік паразиттер болып табылады.
Прокариоттар әдетте жасушадан тыс көбейеді, бірақ та факультативті жасушаішілік паразиттер де бола алады; тек кейбір бактериялар (риккетсиялар, хламидиялар) облигатты жасушаішілік паразиттер болады.
Адам организміне зақым келтірмейтін және ауру тудырмайтын микроорганизмдерді патогенді емес немесе сапрофиттер деп атайды.
Сапрофиттер (грек тілінен аударғанда sapros - шірік және phyton - өсімдік) яғни өлі организмнің органикалық заттарымен қоректенеді.
Сонымен қатар адамда әртүрлі ауруларды ж/е патологиялық процесстерді тудыратын микроорганизмдер де кездеседі. Бұл
микроорганизмдерді патогенді (грекше phatos - ауру) деп атайды. Саны өте көп 3000-нан астам түрлері бар (бактериялар, вирустар, саңырауқұлақтар), соның ішінде 1000-нан астамы вирустар.
қабілеті төмендегенде н/се сәйкес қолайлы жағдай туындағанда сапрофиттер ауру туғызуы мүмкін, яғни олар патогенді микроорганизмдер сияқты болады. Мұндай микроорганизмдер шартты- патогенді деп аталады.
Микроорганизмдердің жіктелуі
Жіктелу принципін зерттейтін жүйелік бөлімі таксономия (грекше taxis – орналасу, тәртіп) деп аталады.
Таксономиялық категориялар:
Патшалық ең үлкені
Патшалық астыБөлім
КлассРетТұқымдас
Туыс
Түр
Түр асты
