Кабардинские лирические песни
.pdfМИНИСТЕРСТВО КУЛЬТУРЫ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ ФЕДЕРАЛЬНОЕ ГОСУДАРСТВЕННОЕ БЮДЖЕТНОЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ
«СЕВЕРО-КАВКАЗСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ИНСТИТУТ ИСКУССТВ»
КАБАРДИНСКИЕ
ЛИРИЧЕСКИЕ
ПЕСНИ
Нальчик
2019
ББК 85.943(=602.2) К12
Печатается по решению ученого совета ФГБОУ ВО «Северо-Кавказский государственный институт искусств»
С о с т а в и т е л и
Анна Хавпачева, Тимур Гуазов
Р е ц е н з е н т
Б. Г. Ашхотов, доктор искусствоведения, профессор
Аккомпанемент Подбор произведений, дизайн, оформление и компьютерный набор
Хавпачева А. З.
Гуазов Т.А.
©А.З. Хавпачева
©Т.А.Гуазов
От составителей
Настоящее пособие представляет собой сборник лирических песен, которые по-разному раскрывают большие возможности народного и академического пения.
Вклассе академического вокала концертмейстеру очень часто приходится сталкиваться с полным отсутствием аккомпанемента
кразличного рода мелодиям (песням)-народным, эстрадным, джазовым. Обращение к такого рода музыке формирует разнообразный ученический репертуар; в плане аккомпанемента сопровождение должно быть не трудным, в плане фактуры – разнообразным в музыкальном аспекте и должно быть подобрано с учетом вокальных данных конкретного студента (ученика).
Вданный сборник вошли произведения композиторов КБР и КЧР, а также музыкантов – исполнителей обратившихся к написанию песен: А. Даурова, Б. Кабардокова, Ш. Шомахова, Х. Дугужева, Х. Сохова, М. Думанова, А. Тубаева, З. Дышекова. Ш. Ахметова. Данным авторам принадлежат обработки народных песен, ряд оригинальных песен массового жанра, песни драматического характера, но нас привлекли лирические песни. Эти песни отличаются теплотой и искренностью, очень ясные и простые по форме и выразительности музыкального языка.
Аслан Дауров – яркая личность в общеадыгской музыкальной культуре. Им написано много замечательных песен на стихи поэтов КБР, КЧР, Адыгеи. А. Дауров с ранних лет увлекался адыгскими преданиями и сказаниями, познавал национальные обряды адыгов, общался с народными певцами и музыкантами, вслушивался в интонации и мелодии старинных песен и танцев. Всё это наложило свой отпечаток на его песенное творчество. Дауров мастерски использовал в своих сочинениях родные интонации и мелодии, привносил в них красоту, ясность и простоту. Его песни привлекают своей эмоциональностью, динамизмом, образностью, глубиной содержания. Им написано много замечательных песен на стихи поэтов КБР, КЧР, Адыгеи, вот только некоторые из них: «Адыгэ Нэмыс», «Саратина», «Увези ты меня при луне», «Когда узнаешь ты», и др.
Роль концертмейстера в учебном процессе очень важна! В большинстве своём многие песни записаны авторами в виде одноголосной мелодии со словами . Это требует доработки в виде аккомпанемента. В вокальной музыке аккомпанемент выполняет функции: «договаривает» невысказанное солистом, подчеркивает и улучшает психологическое и драматическое содержание произведения, создаёт иллюстрированный и изобразительный фон.
Работа концертмейстера требует артистизма, разносторонних музыкальных, творческих и исполнительских умений: владение ансамблевой техникой исполнения, знание основ вокального искусства, отличного музыкального слуха, специальных навыков по импровизации, подбора мелодии на слух, умение её гармонизовать. Также надо помнить, что солист и концертмейстер должны быть одним целым. Важнейшим качеством концертмейстера является умение создать правильный баланс между аккомпанементом и голосом, а также темповое и смысловое развитие произведения. Исходя из этого стоит заметить, что на концертмейстера ложится большая часть ответственности за качество концертного исполнения того или иного произведения.
Данный сборник будет полезен для студентов и преподавателей в исполнительской практике. Предлагаемый репертуар повлияет на развитие музыкально-образного мышления студента и освоение современного музыкального языка с его своеобразной интонационной структурой.
Адыгэ пщащэ
|
6Умеренно скоро |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пс., макъ. Сэхъу Хь. ейщ |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
∑ |
|
|
|
|
∑ |
|
|
|
||||
&b8 |
|
|
∑ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
6 |
œ |
|
œ œ œ œ œ |
œ |
|
œ œ |
|
œ |
|
œ |
œ œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
œ |
|
œ |
œ |
œ |
œ |
|
|
|
|
|
‰ ‰ |
||||||||
&b8 |
mf |
|
|
|
|
|
|
œ œ œ œ œ ˙ |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
œ œ œ œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
? |
6 |
|
œ |
œ |
œ |
œ œ |
œ œ œ œ œ |
œ |
œ œ œ œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ œ |
œ |
œ |
œ œ |
||||
{ |
b8 œ |
œ œ |
|
|
œ |
|
œ œ |
|
|
|||||||||||
& |
b |
j |
j |
j |
j |
œ |
|
œj œj œj œ |
|
j |
j |
j |
|
œ |
œ |
|
|
j |
|
|||||||
|
œ |
œ |
œ |
œ |
|
|
|
œ |
œ |
œ |
|
J |
|
|
œ |
|
||||||||||
Щхьэц ф1ыц1э 1у - вым |
ма - зэ - гъуэ жэ |
|
- щу |
и |
нэ ф1ы - ц1и |
- т1ыр |
||||||||||||||||||||
&b |
œ |
œ |
œ |
j |
œ |
|
œ œ œ œ |
|
j |
œ |
œ |
|
œ |
œ |
|
|
j |
|
||||||||
|
|
|
œ |
|
|
|
œ |
œ |
œ |
|
œ |
|
|
|
œ |
|
||||||||||
|
|
p |
|
|
|
|
|
œ œ œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
œ œ œ œ |
|
œ |
|
œ |
|
|
|
|
|
? |
b œ |
œ œ |
œ œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ œ |
œ |
œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
|||||
|
|
œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
{&b œj œj |
œj |
œ |
|
|
œj |
œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
œj œj œj œj |
œ |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
˙™ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
вагъуэу къы - хэщ - |
мэ, |
ей. |
|
|
|
|
|
|
|
Мы - щ1э-хум ещ - хьу |
|
|
|
|||||||||||
& |
b |
œ |
œ |
œ |
œ |
|
|
j |
˙ |
™ |
|
|
|
|
|
|
|
œ |
œ |
|
œ |
j |
œ |
|
|
|
|
œ |
|
|
|
|
œ |
˙ |
|
dim. |
|
|
|
|
|
œ |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
{? b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
|||||||||||||||||||||||||
& |
b |
œj |
œj |
œj œ |
j |
j |
j |
œ |
œ |
j |
j |
j |
j |
œ |
j |
|
|
œ |
œ |
œ |
J |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
|||||||
|
|
щы - нэ - дзэ хужь |
- хэр |
1у - пэп-лъым ма |
- щ1эу къып - хущ1и - гъэщ - |
мэ, |
||||||||||
&b |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
œ |
œ |
œ |
Ϫ |
|
|
|
|
œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ |
œ |
|
|
|
|||||
{? b œ œ œ œ œ œ
œ œ œ œ œ œ 
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
b |
|
|
|
œ |
œ |
j |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
|
& ˙™ |
|
|
Ежьу: |
|
œ |
J |
J |
|
|
|
J œ |
œ |
||
|
|
J |
J |
J |
J |
J |
||||||||
|
ей. |
|
|
Тхьэры- къуэ пщэхуу - рэ |
пц1а щхъуэ бгъэ гуху- |
мэ, |
||||||||
&b ‰ |
œ œ œ œ ‰ |
œ œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
œ |
|
|
œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ |
œ |
œ |
||||||
{? b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
mf |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
||||||||||||||
& |
b |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
j |
j |
|
j |
œ |
j |
|
˙™ |
|
|
|
|
|
|
|
J |
J |
J |
œ |
œ |
œ |
|
œ |
œ |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
а - ды - гэ пща - щэу |
ща - уэм |
и |
щ1а |
- сэрщ, |
ей. |
|
|
|
|
|
||||||||
&b œ |
œ |
œ |
œ |
j |
œ œ |
œ |
œ |
œ œ |
œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ œ ‰ |
œ œ œ œ |
|||||
|
|
œ |
|
œ |
|
œ |
œ |
|
|
œ |
|
œ |
|
|
œ œ œ |
|
||||
{? b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
œ œ œ |
œ œ œ œ œ |
œ |
||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
& |
b |
œ |
œ |
j |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
|
|
J |
J |
œ |
J |
J |
J |
J |
J |
J |
œ |
œ |
J |
J |
J |
œ |
||
|
Пщы гуа - щэ щ1ы-к1э - рэ |
псым тес къыу хужьу, |
к1уэ - к1э зэ - к1уж |
- мэ |
|||||||||||||
& |
b |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œj |
œ |
œ |
œ |
œ |
j |
|
|
|
|
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ |
|
œ |
|||
f |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
{? b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
|||||||||||||||||
&b œj |
|
œj |
œj |
œ |
|
|
œj |
˙™ |
|
|
|
|
œ |
œ |
œ |
œ |
||
|
а |
- |
ды |
- гэ |
пща |
|
- |
щэщ, |
ей. |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
&b œ |
|
œ œ œ œ œ |
|
œ œ œ œ |
œ |
|
œ |
œ œ œ ‰ |
œ |
œ |
œ |
œ |
||||||
|
|
|
œ |
œ |
œ |
œ |
||||||||||||
? |
œ |
œ œ œ |
œ |
œ |
œ œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ œ œ |
œ œ |
||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||
{ |
b œ |
|
|
œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
&b
{&b œ ? b œ
∑
|
|
|
|
|
|
rit. |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ œ |
œ |
Ϫ |
œ |
œ |
|
œ |
|||
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
œ œ |
|||||
∑
Ϫ
œ
œ œ œ œ œ œ œ œ œ
|
” |
∑ |
|
|
|
||
|
∏“ |
||
|
˙ |
™ |
|
|
˙ |
|
|
|
∏ |
||
|
∏ |
||
|
∏ |
||
|
∏ |
||
|
∏ |
||
|
pp |
|
|
∏ |
™ |
|
|
œ |
|
|
|
∏ ˙ |
|
|
|
∏ ˙ |
|
|
|
∏ |
|
|
|
|
& |
|
|
∏ |
|
|
|
Щхьэц ф1ыц1э 1увым мазэгъуэ жэщу И нэ ф1ыц1ит1ыр вагъуэу къыхэщмэ, ей. Мыщ1эхум ещхьу щынэдзэ хужьхэр
1упэплъым мащ1эу къыпхущ1игъэщмэ, ей.
Ежьу: Тхьэрыкъуэ пщэхуурэ, пц1ыщхъуэ бгъэгухумэ, Адыгэ пщащэу щауэм и щ1асэрщ, ей.
Пщы гуащэ щ1ык1эрэ, псым тес къыу хужьу, К1уэк1э зэк1ужмэ - адыгэ пщащэщ, ей.
Бзылъхугъэу щы1эм я нэхъ дахащэм Щауэ къуданхэм пшэрыхь хущанэ, ей. И 1эгу и 1энэу нэмыплъ имы1эу, Гъунэгъуу и1эр ф1ык1э хуохъуахъуэ, ей.
Ежьу:
Нанэ 1ущащэу щхьэ тепхъуэ лъабжьэм, Къуэ - бын щы бынк1э щэхуу йохъуэхъур, ей Щауэр лэгъунэм гурыщ1э 1эф1к1э, Зэшу зыпэплъэр адыгэ пщащэрщ, ей.
Къызыбохыжри сэлам
Пс. Къанкъул Ф1. ейщ |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
#3В темпе вальса |
|
|
∑ |
|
∑ |
|
∑ |
||||
& 4 |
œ |
∑ |
|
|
|
|
œ |
|
||||
{ |
|
œ |
œ |
|
|
|
|
|
|
˙™ |
||
|
#3 |
œ œ |
œ |
|
œ |
|
œ |
œ ˙™ |
|
|
˙™ |
|
& 4 |
œ |
|
|
œ |
™ |
œ ˙™ |
|
œ |
||||
?#3 |
|
œ |
œ |
|
˙ |
|
|
|
œ œ |
|
˙ |
|
|
|
∏ |
|
|
|
∏ |
||||||
|
4 |
|
|
∏ |
˙™ |
|
|
∏ |
˙™ |
|||
|
|
œ œ∏ |
|
|
œ œ∏ |
|||||||
|
|
|
|
∏ |
|
|
|
|
∏ |
|
||
|
|
|
|
∏ |
|
|
|
|
∏ |
|
||
|
|
|
|
∏ |
|
|
|
|
∏ |
|
||
|
|
|
|
∏ |
|
|
|
|
∏ |
|
||
Макъ. Тубей А. ейщ
∑ ∑
œ |
œ |
œ |
œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
|||||
&# |
|
∑ |
&# |
˙™ |
|
{?# |
œ˙ |
œ œ œ |
|
|
” |
|
|
“ |
|
|
∏U |
|||
∏ ˙ |
|
||
∏ ˙ |
|
||
∏ |
|
|
|
|
p |
|
|
|
& |
U |
|
œ |
˙ |
™ |
|
ϸ |
|
|
|
∏ ˙ |
|
||
∏ |
|
|
|
∏ |
|
|
|
∑ |
|
œ œ œ |
|
œ |
œ œ |
˙™ |
|
˙™ |
|
|
|
Гуп - сы - сэ |
|
къыс-пкъы-ры - хьа |
- |
мэ |
|||
œ |
œ |
œ œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
˙™ |
|
˙ |
|
|
œ |
œ |
|
|
˙™ |
|||
|
? œ œ œ œ œ œ |
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
|||||||
&# œ |
œ œ |
|
œ |
œ œ |
˙™ |
œ Œ |
Œ |
œ œ œ |
|
œ œ œ |
||||
у - ри - мы - гъэщ-хьу уэ |
зым. |
|
|
|
Си нап1эр |
сэ |
зэ - тес - |
|||||||
&# œ |
œ |
œ œ |
œ |
œ |
œ œ œ œ |
˙™ |
œ |
Œ |
Œ |
œ œ œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ |
|
|
|
œ |
œ |
œ |
|||||
{?# œ œ œ œ œ œ |
œ œ |
œ œ œ œ |
œ œ œ œ œ œ œ |
œ œ |
œ œ œ œ œ œ |
œ œ |
œ |
œ œ œ |
||||||
&# ˙™ |
|
|
|
|
|
|
˙™ |
|
|
œ œ œ |
|
œ |
|
œ œ |
|
˙™ |
|
|
|
|
œ Œ Œ |
|
|||||||||||||
|
лъхьа |
|
- |
|
|
|
|
мэ, |
|
|
си |
гур пэз - гъап-лъэу-рэ |
|
ф1ым, |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
& |
# |
˙ |
™ |
|
|
|
|
|
|
˙ |
™ |
|
|
œ œ |
œ |
œ œ |
œ |
|
œ |
œ |
|
˙™ |
|
|
|
|
œ Œ |
Œ |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
˙ |
|
|
œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
œ |
œ |
|
||||||
?# œ œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ œ œ œ |
œ œ œ œ œ œ |
œ |
œ œ œ œ œ œ |
|
œ œ |
|
|
œ |
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
œ œ œ œ |
œ |
œ |
|
||||||||||||||||||||||||||
{ |
# |
™ |
|
œ œ |
|
|
|
œ |
œ |
œ œ |
|
œ |
|
˙™ |
|
|
|
|
|
˙ |
™ |
|
œ |
|
|
|
|
œ œ œ |
|
||||||
& |
|
|
˙™ |
|
зы - бо - |
˙™ |
ри |
|
сэ |
|
|
|
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
˙˙™ |
жо - 1эр: |
|||||||||||
& |
# ™ |
|
|
|
|
˙™ |
|
|
|
|
˙™ |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
Къы - |
хыж - |
|
- ла |
|
|
|
мыр, |
|
|
|
|
|
|
къыз - |
|||||||||||||||||||
?# |
™ |
f |
|
œ |
|
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
œ |
|
œ œ |
|
œ |
œ ‰ |
œ |
|
œ œ œ |
œ |
˙ |
œ |
|
œ |
|
|||||||||
|
|
œ |
œ |
|
œ œ |
œ |
œ |
||||||||||||||||||||||||||||
{ |
|
|
œ œ |
|
|
|
|
œ œ |
|
|
|
|
J |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
&# œ |
|
|
œ |
|
|
œ |
|
|
˙™ |
|
|
|
˙™ |
|
|
|
|
œ |
|
|
œ œ |
|
|
œ |
œ |
|
œ |
|
|||||||
|
"Ха - мэу |
сыб - |
|
жыж". |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Къысфуощ1 ри |
|
|
гъу - |
сэ |
|
уэ - |
|||||||||||||||
& |
# œ |
|
|
œ œ |
|
|
˙™ |
|
|
|
#˙ |
|
|
|
œ œ |
˙ |
™ |
|
|
|
|
|
|
|
œ |
œ |
|
œ |
|
||||||
|
|
|
|
œ |
|
|
œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
œ |
|
œ |
|
|||
?# |
œ |
|
œ |
œ |
œ˙ |
œ œ œ œ |
œ œ œ œ#œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
||||||||||||||||||||||||||||
{ |
# |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
& |
|
˙™ |
|
|
|
|
|
|
|
™ |
|
|
œ œ œ |
|
œ œ œ |
|
|
˙™ |
|
|
|
|
|
œ Œ Œ ™ |
|||||||||||
|
|
ра |
|
|
- |
|
|
|
мыр, |
|
|
си пащ-хьэ |
|
уо - бзэ - хы - к1ыж. |
|
|
|
|
˙™ |
|
|
|
|||||||||||||
& |
# |
˙ |
™ |
|
|
|
|
|
|
˙ |
™ |
|
|
œ œ œ |
|
œ œ œ œ |
|
|
˙™ |
|
rit. |
|
|
|
|
™ |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
˙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
˙ |
|
|
|||||||||||||||||
{?# œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
U |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
U p |
|
™ |
||||||||||||||||||||||
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ & |
˙™ |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
