Математика. Двумерное преобразование Фурье и его приложения. Учебное пособие
.pdf
Далее представим полученные формулы спектральных плотностей для некоторых простых стандартных плоских областей.
1.3. Функция, заданная в бесконечной полосе
Пусть функция f(x, y) определена в бесконечной плоской полосе шириной a (рис. 1.2).
|
y |
L |
a |
|
D |
|
x |
|
0 |
Рис. 1.2
Вданном случае контур L состоит из двух прямых x = 0
иx = a, соединенных бесконечно удаленными отрезками, на которых сама функция f(x, y) уже обращается в нуль.
Пара преобразований Фурье (1.10), (1.11) принимает вид
a
1, 2 1 2 x,y dxdy; (1.19)
2 0 e i 1x i 2yfF
|
|
|
f x,y e i 1x i 2y F 1, 2 |
d 1d 2. |
(1.20) |
Выражения спектральных плотностей производных записываются так:
Fx1 1, 2 |
1 |
a |
f |
|
|
e i 1x i 2y |
dxdy |
|
|||
2 |
|
(1.21) |
|||
|
2 |
0 |
x |
||
i 1F 1, 2 ;
11
1 |
1, 2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
a |
|
i x i y f |
|
|
|
|
i 2F 1, 2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fy |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 2 |
|
|
|
|
dxdy |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.22) |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
e i 1x f x,0 e i 2af x,a dx; |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
a |
i x i y |
|
2f |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||
Fxx |
1, 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
dxdy 1 F 1 2 ; (1.23) |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
x |
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
1 2 |
|
|
|
1 |
|
a |
i x i y 2f |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Fyy |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
dxdy |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
y |
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
22F 1, 2 |
|
|
|
e i 1x f x,0 e i 2af x,a dx |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.24) |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x,0 e i 2afy x,a dx. |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
e i 1x fy |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|
2 |
|
1 |
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2f |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
i x i y |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Fxy |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
dxdy |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x y |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 2F 1, 2 |
|
|
|
|
|
|
|
(1.25) |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 2afx x,a dx; |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
e i 1x fx x,0 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 1x i 2y fdxdy |
2 |
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
0 |
|
2 2 |
F |
, |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f x,0 e i 2af x,a dx |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 1x |
|
|
(1.26) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 2afy x,a dx. |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
e i 1x fy x,0 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
12
Если f = 0, то
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F 1, 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
e i 1x f x,0 e i 2af x,a dx |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
2 |
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|||||
|
|
2 |
|
1 |
2 |
|
(1.27) |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 2afy x,a dx. |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
e i 1x fy x,0 |
||||
|
2 |
|
|
2 |
|
|
2 |
||||||
|
2 |
|
1 |
2 |
|
|
|||||||
1.4.Функция, заданная
вбесконечном квадрате
Пусть функция f(x, y) определена в первом квадранте декартовой системы координат на плоскости (рис. 1.3).
y 
D
x
0
Рис. 1.3
Замкнутый контур начинается в начале координат, по оси абсцисс уходит в бесконечность, по бесконечной дуге переходит на ось ординат и по ней из бесконечности возвращается в начало координат.
Пара преобразований Фурье (1.10), (1.11) для данной плоской области (первого квадранта) записывается так:
|
1 |
|
|
|
F 1, 2 |
e i 1x i 2yf x,y dxdy; |
(1.28) |
||
2 |
||||
|
2 |
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
f x,y e i 1x i 2y F 1, 2 ei 1x i 2yd 1d 2. |
(1.29) |
|||
13
Записываем спектральные плотности производных:
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
||||||
Fx |
1, |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 1x i 2y |
|
|
|
|
|
|
|
dxdy |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
||||||||||||
i |
|
F |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
f |
|
|
0,y e i 2ydy; |
|||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
|||||||
Fy |
1, |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
e i 1x i 2y |
|
|
|
|
|
|
|
dxdy |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
||||||||||||
i |
|
|
F |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
f |
|
x,0 e i 1xdx; |
|||||||||||||||||||||||
2 |
|
2 |
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
2 |
1 2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
i x i y 2f |
||||||||||||||||||||||||||||||
Fxx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
dxdy |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x |
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
2 |
F |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
i 1 |
|
|
|
e |
i 2y |
f |
|
|
|
0,y dy |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
e i 2yf |
|
|
0,y dy; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
2 |
1 2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
i x i y 2f |
||||||||||||||||||||||||||||||
Fyy |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
dxdy |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
y |
2 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
2 |
F |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
i 2 |
|
|
|
e |
i 1x |
f x,0 dx |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
e i 1xf |
|
x,0 dx; |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(1.30)
(1.31)
(1.32)
(1.33)
14
|
|
|
2 |
1, 2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
i x i y |
2f |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
Fxy |
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
dxdy |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x y |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
F |
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
i 1 |
|
|
|
e i 1xf |
|
x,0 dx |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
0 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i 2 |
|
|
|
e i 2yf |
|
0,y |
|
dy f |
|
0,0 ; |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
0 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
1 |
|
e i 1x i 2y fdxdy 12 22 F 1 2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
i 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
e i 2yf |
0, y dy |
|
|
|
|
|
|
e i 2yfx 0, y dy |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 |
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
i 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
e i 1xf x,0 dx |
|
|
|
|
e i 1xfy x,0 dx. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 |
|
|
|
|
|
||||||||||
Если f = 0, то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F 1, 2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x,0 fy x,0 )dx |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
( e i 1x (i 2f |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 1 |
2 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
e i 2y (i 1f 0,y fx 0,y )dy).
0
(1.34)
(1.35)
(1.36)
1.5. Круговая область. Преобразование Фурье–Бесселя
Пусть область D – окружность радиуса R, а функция f(x, y), заданная в ней, зависит только от полярного радиуса x2 y2 .
15
Переходим в интеграле Фурье (1.10) к полярным координатам:
|
|
|
|
|
|
|
x = cos , y = sin , dxdy = d d ; |
(1.37) |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
F |
|
2 |
|
|
1 |
|
|
e i 1 cos i 2 sin f |
|
d d |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.38) |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
|
d |
e |
i 1 cos 2 sin |
d |
. |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
В пространстве частот 1, 2 тоже вводим полярные ко- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ординаты: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 = cos , 2 = sin . |
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.39) |
||||||||||||||
Теперь внутренний интеграл в (1.38) записывается так: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i cos cos sin sin d e i cos d |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i cos d |
2 |
|
cos |
cos d 2i |
|
sin |
cos d ; |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
/2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
sin |
cos d |
|
|
sin |
cos d |
|
|
sin |
cos d . |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
/2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Здесь с помощью замены = – нетрудно увидеть, что второй интеграл равен первому с обратным знаком. Поэтому
sin cos d 0,
0
и
2 |
e i cos d 2 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
cos |
|
cos d 2 J |
|
|
|
, (1.40) |
||
0 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
где J0 – функция Бесселя нулевого порядка.
16
Вносим (1.40) в интеграл (1.38):
R
F 1, 2 F 1 f J0 d . (1.41)
2
0
Теперь преобразуем обращение двумерного интеграла Фурье (1.11):
f x,y f ei 1x i 2yF 1 2 d 1d 2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e i cos F d d |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.42) |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
e i cos d |
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
F |
|
d |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|||||
|
0 |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
2 F J0 d .
0
Таким образом, мы пришли к паре интегральных преобразований (1.41), (1.42), известных как преобразования Фу- рье–Бесселя. Выпишем их еще раз без постоянных множителей (что, очевидно, допустимо):
R |
|
|
F f J0 |
d , |
(1.43) |
0 |
|
|
|
|
|
f F J0 |
d . |
(1.44) |
0 |
|
|
Функция u J0 x есть одно из решений уравнения Бесселя нулевого порядка:
|
d2u |
|
1 |
|
|
du |
|
u 0. |
(1.45) |
|
|
|
|
|
|||||
|
dx2 x dx |
|
|||||||
Подстановкой |
|
||||||||
|
|
u |
1 |
v |
(1.46) |
||||
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
||
17
это уравнение приводится к канонической форме:
d2v |
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
v 0. |
(1.47) |
dx |
2 |
4 |
x |
2 |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
С помощью преобразования Фурье–Бесселя можно решать граничные задачи для некоторых неоднородных уравнений. Покажем на примере решение такой задачи.
Пусть дано уравнение
d2u |
|
1 du |
|
u |
f x , |
(1.48) |
||
dx2 |
x |
|
dx |
a2 |
||||
с заданной на отрезке x [0, R] правой частью и условиями
на конце отрезка u(R) = u0, u (R) = u1. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Умножаем |
|
обе |
|
|
|
части уравнения (1.48) |
на |
функцию |
|||||||||||||||||
J0 x x и интегрируем его по отрезку [0, R]: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
R d2u |
|
1 du |
|
|
u |
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
J0 x xdx f(x)J0 x xdx. (1.49) |
||||||||||
|
|
2 |
x dx |
a |
2 |
||||||||||||||||||||
0 dx |
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|||||||||||||
Первые два слагаемых в левой части можно проинтегри- |
|||||||||||||||||||||||||
ровать по частям: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
d2u |
|
1 du |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
J0 x xdx |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
dx |
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
||||||||
|
R |
d2u |
|
|
du |
|
|
|
|
|
|
R |
|
du |
|
||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
J0 |
x dx J0 x |
d x |
|
|
|
||||||||||
dx |
2 |
dx |
|
|
|||||||||||||||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
dx |
|
|||||||||||||
R
Ru1J0 R Ru0 J0 R u(x)(J0 x x J0 x )d x.
0
Здесь сохранены обозначения u(R) = u0, u (R) = u1.
Так как функция Бесселя J0 x удовлетворяет уравнению (1.45), то
xJ0 x J0 x xJ0 x , |
(1.50) |
и поэтому
18
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
d2u |
|
|
1 du |
|
|
x |
xdx |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
J0 |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
dx |
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.51) |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
Ru1J0 R Ru0 J0 R 2 u(x)J0 x xdx. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Обозначим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
U |
|
R |
x J0 x xdx, |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F |
|
R |
x J0 x xdx, |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
и вносим (1.51) в уравнение (1.49): |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
Ru1J0 R Ru0 J0 R 2U |
1 |
U F . (1.52) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
a2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Отсюда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
U |
|
|
|
|
|
a2 |
|
|
|
|
Ru J |
|
R |
|
Ru J |
|
R |
|
F( ) . |
||||||||||||||||||||||||
|
|
a2 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
1 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 0 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Искомое решение дается формулой обращения (1.44). |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
А именно: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u x |
|
|
|
|
J0 x d |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
U |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
J |
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
a2Ru1 |
|
0 |
|
|
|
|
J0 |
x |
d |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
|
(1.53) |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 1 a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
2 |
|
|
|
|
J0 R |
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
F |
|
|
|
x d , |
|||||||||||||||||||||
a |
Ru0 |
|
|
|
|
|
|
J0 |
|
d a |
|
|
|
|
|
|
|
J0 |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
2 |
1 |
2 |
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
1 a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
a |
|
|
|
|
|
||||||||||
J0 x J1 x функция Бесселя первого порядка.
19
Из пары двумерных преобразований Фурье мы вывели пару одномерных преобразований (1.43), (1.44) Фурье–Бес- селя, в которых в качестве ядра преобразования участвует функция Бесселя нулевого порядка. Аналогичная пара преобразований имеет место с ядром в виде функции Бесселя n-го порядка. А именно:
R |
|
F f Jn d ; |
(1.54) |
0 |
|
|
|
f F Jn d . |
(1.55) |
0 |
|
Функция Бесселя Jn x удовлетворяет уравнению Бесселя n-го порядка:
|
d2u |
|
1 du |
|
|
|
n2 |
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
u 0. |
|
||
|
dx |
2 |
x dx |
x |
2 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Если x , то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
n2 |
|
|
|||
Jn |
|
|
Jn |
1 |
|
|
|
|
Jn 0, |
(1.56) |
|||||
|
|
2 |
2 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
где штрих означает дифференцирование по аргументу функции Бесселя, то есть по x .
Найдем преобразование Фурье–Бесселя от дифференциального выражения
|
|
|
d2u |
|
1 |
|
du |
|
n2 |
u. |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
d 2 |
|
|
d |
|
|
2 |
|
|||||||||
Имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
du |
|
d2u |
|
1 du |
|
||||||||||||
d |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
d ; |
|||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
d |
|
d |
|
d |
|
||||||||||||
(1.57)
(1.58)
20
