уснур өкәһәд, аршан мет, хаңһуртаһар ууһад, чирә-нүү- рән уһаһад, герән темцәд һарвГородовиков мөрән кет-
лад зөвәрт үдшәв.
Ока тер өдр Эльмт күүтр орсн уга. Семен Михайло вич Буденный ирон зәцг хазг-хальмгудт омг үүдәв. Эн һавшун, зөрмг боли ээлттә уптер-офицсриг тедн сәәнәр таиьңхана. Семен Окан эркн үүрнь мөн.
Михаил Ивановичин, Будснна эцкин, гер бичкн бол ел р, түргн дүурч одв.
Семена хажуд Никифоров Тит сууна, талдан хаҗуднь, урднь йовһн цергт ах унтер-офицер йовен, шар сахлта Сердечный Афанасий сууна. Дэкэд Лобиков Миха ил. Сорокин, Дмитрий Василий ах дү хойр, Долгополов Федор, Новиков Корней Филипп гидг көвүт^һән, Кида лов Дмитрий, Иванов Иван, Семена дү Емельян эдн бәәнә. Городовиков Ока, Хечинов Лиҗ, Хечинов Баатр, Докугинов Камись, Эбгенов Цевг, Польшинов Бембэ, Шарманҗинов Җалака, Кулешов Эрнҗән, -Орһадулов Довж, Урусов Мэркл эдниг дахулад ирв.
Күүндвр ик уданд болв. Буденный Семен, урднь цер гт йовхдан Минск балһсна Советлэ болн Минск большевикүдин комитетлә залһлдата бәәсң учрар, Советд яһҗ суңһгддгин болн Совет яһҗ көдлдгин тускар цәәлһж. өгв. Никифоров Тит Улан гвардь бүрдәх кергтә гиж. төр тәвәд, тер шин гвардь хаана хуучн цергәс юуһарн йилһрхиг.келҗ өгв. Городовиков Ока угатя хальмг-хазгудын революционн комитетин көдлмшин тускар келэд, хальмгуд орсмуд негдлһнә хоорнд ямаран харш бәәхнг цээлһж өгв.
— Хазг-хальмгудт сәәнәр цәәлһвр кех кергтэ, — гиж. Семен Буденный келв. — Баячуд орсмудыг, хальмгудыг хоорнднь тукрад, тедниг улм-улм өшәтә кехәр седҗәнә. Биди харчудыг негдүләд, тедниг баячудын өмнәс боехх зөвтәвидн.
Эн хург деер инициативн баг бүрдәһәд, тер багд Ик Буурлын болн өөр шидрин цуг күүтрмүдин олн-эмтиг бслдәд, Советин йос зарлад, көдлмшчнрин, крестьянмудын, салдсмудын болн хазгудын депутатнрин станичн Совет суцһх төр даалһгдвАрвн хойр миңһн амтнә өрәлнь хальмгуд, өрәлнь орсмуд болен учрар, миңһн күүнәс
пег депутат - зурпан орс, зурпап хальмг депугагнр супһх болях ГНПХОВ.
Станпчн атаманд дәәнә үүмәтә нагла кесг насна медата хазгуд дуудад, һазр-усап харсх ксргтә болхла. Тедгэ цергэ атаманд дөң илгәх поен бәәнә. Тер нос олзлад, Ик Буурлын долан күүтрин хазгуд хураһад, күүтр бол ьна атамана толһачта цергүд бүрдәх болж. сәәчүд тогтавр һарһв.
Ик Буурл деер хурах цергиг Унканов Шонҗ Кубрак ах дү хойр толһалх болв. Атаман Дакугинов Эрдәд цуг күүтрмүдин болн эн станицин цергүдиг һардж, кергтә тоотар теткх төр даалһгдв.
Түрүләд эдн лам Буринов Мончудан Цевг-Доржни туск тууҗ келәд, Эбгенов Цевгиг түүнә сүмсн гиҗ зарлхла эн домгиг олзлад, Ик Гегә илдкәд, Цевгиг олнәмтнә нүүрт «бурхна илгәсн күн, үүнә келеиг соңстн, юңгад гихлә, Теңгә хальмгудт нег цагин эргцд хәрү ирҗ ач-тусинь хәрүлҗ, дөң-нөкд болнав гиҗ андһарлсн цаһан яста Цевг-Дорҗ, хол Алта уул һатцас, зуя тәвн җнл болчкад Цевгт сүмснь төрхләрн, тер андһаран күцәх ценгнь ирвә» гиҗ иткүлхәр шиидв.
Арсинов чигн түрүләд тиим седвәрлә зөвшәржәлә. Болв дәкәд, Эбгеновиг хамгин арһ уга, тоолвр тату, әмтнә өмн эднә нериг һутах күн гиҗ тоолад, эврәһәря кев. Тер Цевгиг герүрн сөөһәр дуудулад, бас нег зууна цаас өгәд, һартнь ханҗал атхулад тәвб.
Акиш эврән, зеерд һалзн, дөрвн шиирнь булг һурвч аҗрһан дәкәд тарантастан зүүһәд, эн саамд Шнн Кермн балһс орад довтлад һарв. Тенд күрәд, Корольковин хашаһур гүүлгәд орж, ирәд, шудрҗ герүрнь адһв. Деерк үнтә булгар һадрта үчән тәәләд уга бәәҗ, цаад ерәһәс тосад һарч ирсн, зөвәр махта, бийләнь әдл наста күүнд даавртаһар келв:
— Ванифантий Яковлевич, наңд эрк бит Каледпалә үзлцх керг бәәнә. Маниг харһхд чамаг туслх пж нэ-
әлҗәнәв.
— Алексей Максимовичлә харһна гидг берк. Тер өдр сө уга көдлхәнә. Юңгад гихлә-.. — Корольков келхэр
седсән соляд талдан зәңг сонсхв.
— Таганрогск округд муҗгуд Кутейников, Боголю-
бов, Платонов эднә эзлҗәсн һазрмудыг булаж авад, эдл-ах\'һннь тасчад тараж.
_ Мужгуд тер помсщикүдип һазр буласн болхла, цаачн манахнд угатя хазг-хальмгуд оруд мужгудла негдәд, бас мана — чини, чини ах-дүүнрин, мини һазрмуд, мал-гср булаж авхар бәәпә, — болҗ Арсинов адһж нәә-
лһ в.
Эн зәңг соцссн Ванифаитий Яковлевич, эврә киилг махмуд! өөрхн гиһәд, Акишлә әдл бас экләд үүмв.
_ ' Петр Христофоровичлә харһх кергтә.
—Терчн кемб?
—Генерал Попов, Каледина барун һар.
—1<езә харһҗ болх?
—Эндр асхн.
—Хама?
—Манад.
Тавн талта халцха толһата генерал Попов Арсиновд пкәр таасгдв. Толһаднь эс урһсн үсн күмсгтнь заягдсн кевтә, күмсгнь нигт болчкад, сахл мет, сарсаһад бәәнә. Алтн дуһута козлдурин цаадк нүднәннь өцг сәәтәр оньһгдхш, болв шүрүн, хурц, догшн бәәдлтә. Оон хамрнь мөрн чирә деернь онц монтана, өргнь чашкла әдл, уралан шована. Тиим өргтә улс хату зүрктә, бат ;һарта, сарул толһата гинә.
Генерал Акишла 'һар авч мендлчкәд, һарнь даарсн кевтә, теднән үмгәд, соньмсв:
—Зерг Арсинов, та станичн атаман бәәнт?
—Би аду өскәчв! — гиҗ Акиш хәрү өгв.
—Бас му биш, — Попов, Ванифантий Яковлевичин
заасн күндтәбәәрнд, столын деед бийд суув. Барун һартнь Арсиновиг суулһчкад, зүн хаҗуднь Корольков эврән бәәр эзлхәр бәәтлнь, түүнә гергн инәҗ келв:
— Хәәртә генералын зергәс, зүркнәнтн өөр суух зөв нанд хәәрлтн?
—Глафира Иннокентьевна, та иигәд бәәҗ намаг үрәчкн гиҗәнәт, — болҗ Попов мөрн чирәһәрн инәхлә, зузан урлнь секгдәд, тәмк татлһнас шарлҗ одсн шүдцнь үзгдв.
—Юңгад? — гиҗ Глафира Иннокентьевна, худлахар ормаж, суухдан түдәд, хаҗуднь нүдән галылһҗ зогсв-
—Алексей Максимовичин күнд өдрмүд хувацхин орчд, мел танаһур ирх дурм күрәд һарна.
—Тииклә йир сән болхгов! — гичкәд, герин эзн күү’
кд күн тачкиж инәһәд, генеральш өнр сууһад, шщ г?.
нлә шах.чдулв. |
’’ |
’ |
’!Г |
— Болыпевпкүдиг |
кеп дорацулхмб? |
- Гссвь |
ийд |
олсж новен Попов шулуһар хотд күрхәр адһсн бпиил хажуднь шахлдад суусп кеемсг гсргиәс Һарсп духии ун’ рт саатулгдад. дәкәд нпәхәр ссдн, зуг вводи Һарч оггц уга.
- - Чернецов ('емилетов хойрин отрядмуд тедниг ■ ль үүср угаһар күүчж повна гиҗ вгидр эврәи келҗәлг?'
— Кншва вохас, шааһад, ксрчәд алад бәәсн бияиь. үүрәси деврсн шорһлҗс кевтә, ца-цааһасн дарнад һард прәд боәнә.
Гсргнәннь зүн һарт, генёралас терүн һатц сууси Ко рольков, Поповин чиркд эврән коньяк кеһәд, сөевнмг наадкспннь сав дүүргхлә, өргмҗтәһәр келв:
— һанцхн болн кезәдчн хувагдшго мана Тсигии тәлә, Хазг правительств делдсн мана эцк Каледина төлә. хазгудыг герлтә җирһлүр авч ирх генерал Попов... Петр Христофоровичин төлә!
— Ура! — гиҗ Ванифантийин көвүн, Шин Кермиә гимназьд эн жил орсн, Яков хәркрв.
—■ Ура! — болҗ Арсинов ормасн босв. — Би генерал Поповин төлә босад зогсҗаһад эн сөңгән эдлхәр бая
нов.
Хошаһад, һурваһад чирк’ бәрчкснә хөөн цупар ке.и е амта, сегән-серглң, инәдтә-шуугата болад ирцхәв. Ха.тҗ одсн улс шидр болен, хазгуд кулакудла негдх төр тәвгд« сн Эргцин тускар күүндәд, «Крестьянок ншщәнә» ахлач Мазуренког амндан орсарн му келцхәв.
— Тер кишва ноха, хазгудас долан кү, кулакудае долан кү суңһад, шин правительств бүрдәхмн гиж б\да цацв! —болҗ Попов ууртаһар келв-
•— Тер Эргцд би бас орлцлав, — гиж Арсинов что рән медүлв. — Митрофан Петрович, тер төрин тускар лу сарин чилгчәр күүндвр һарһхмн гиһәд, әвргә шиид-
вр ^вла.
«Кулакудла негдхиг хооран саахмн», -т- гиж би Калединд сүв-срлвг огләв.
— О; тиим болхла, Петр Христофорович, та поста бурхн бәәжт, — болж Акиш Сернигович хэокрв. АрҺта болхла, мужгудыг куяакудын йоснур шидрдэхмн бит!
— Шидр «Московск цутхлцгин» һардачнр нааран
нрцхәв, — гиж, Попов зәңппь
— Тедптн юн улсви? — Глафира Иннокентьевна ге неральш сүүһәснь авад, алтн дуһута козлдурта нүднү-
рнь хәләж пнәмсклв.
— Князь Трубецкой, Милюков, Струве боля талдан чпгн кадетин баргуд, — гиж, Попов, тсднд дургоһан медүлҗ, мөсн дууһар хәрү өгв.
— Поста әәмшгтә чонмуд ирҗ кевтәлмн, — болж Ванифантий Яковлевич эндәснь кслв. — Теднтн эзнә һазрмудас муҗгудт авч өгхмн гнҗ нексн кевтә билә.
— Түүгинь би медҗәхшив, зуг тсдн хаана нолыг хо ру тогтаһад, алдр князь Михаилд йос өгхмн гпсиь нанд таасгдна. Манд хаана йосн кергтә.
— Уга, зерг Арсинов, манд ода дёерәи Тенгә хазг
Гюсан батлх кергтә!
— Мини буру, мини буру, Петр Христофорович, — гиһәд, Акиш хальмгин йосар барун һаран өрчдән ша хид, толһаһан өкәлһҗ бийән гемшәв. — Манд, генералын зергәс....
Умснь халҗ одсн Попов Арсиновин келсиг төртән авл уга, эврәннь ухаһан цааранднь делгв:
—' Генерал Деникин «триумвират» бүрдәх төр тәв-
җәнә-
— Тернь юмб? — гиҗ Ванифантий Яковлевич соиьм-
св.
— һурвн толһа тәвәд, генерал Алексеевд гражданок залвр, һазадын керг-төр болн мөңгнә халх даалһх, гене
рал Корниловд дәәнә йос атхулх...
— Мана Алексей Максимович яахмб? — болҗ Гла фира Иннокентьевна сүрдв. — Тер үзг-бүр һазрас зулж ирсн генералмуд мана харсач, мана түшг, мана эцк Алексей Максимовичиг суусн сүүрәснь шахад парһхар
бәәвзә?
—■ Калединд Теңгә область залх даалһгдн гижәнә. «һурвн толһата моһа кениг амрахв» гиж Акиш кел-
хәр седчкәд, бийән цаглань һартан авад, прсн кергән
дәкнәс давтж генералд медүлв:
— Хәәртә Петр Христофорович, мана станицпн угатя хазгуд революциони комитет бүрдәж. Дәкәд.тедн оруд мужгудла иегдх төр тәвжәнә гино. Манд Чернецовии эс гиж Семилстовин отрядмудыи иегииь илгэси болхлатн...
Та эврэи меднэт, бидн урднь хаана цергиг мердэр, хаз-
гудар, тсткдг биләвиди, ода чигн Тецгә правительствд дөң-нөкд болхаси цәнгән иөөшговидн. Зуг манд дср дорас һарч нрсп дәәсән дархд нөкд болтн?!
— Энрә чидләрн...
Тенд әмтнлә күүнджәси Глафира Иннокентьевна, нег тоолвр генткн ухандпь орад, түүгәп мартад уга дсерән, гспсралас сурхар иааран дошсн мет далвлзҗ ирәд, тачкнж, пнәһәд, Поповин шовуи өрчд толһаһан дерләд, ик
нтклтәһәр келв:
— Мини Петр Христофорович, таниг нег тус күргхитн эрҗәнәв: Александр Федорович бас нааран ирсн зәңгтә. Түүг Лавр Гсоргиевичтә хойраһинь манаһур'дахулад ирхнтн?!. Ха-ха... Урднь иньгүд бәәсн, дәкәд өшәтн бол ей улс хоорндан яһж, харһхинь хәләхмн бәәж.... Хе, хе, хе... Тиим эсий, Ванифантий?
— Сар-нарн Глафира Иннокентьевна, та оратҗ одвт, — болж, Попов маасхлзв. — Керенский Корнилов хойр дарунь уснивтршго иньгүд болж, одцхала.
Медәчүд нег-негндән сурврмуд өгәд бәәхлә, гимнази ст Яковд бас теднә күүндврт,орлцх дурнь күрәд, уусн нег чирк. шампанскас цуснь буслад, толһань эргәд, нүднь эрәлҗләд, залушгрсан медүлх омг зүүһәд, суусн стул деерән һарч зогсад, чаңһар келв:
— Генеральш зергәс, мини сурврт хәрү өгтн, дарунь хәрү некҗәнәв... 39-гч хазг полк болыневикүдин өмнәс ноолдхасн хәрү хәрж. гпсн үниий?!.
— Яшенька, ю келҗәхмч, — болҗ Глафира Инно кентьевна генеральш өөрәс көвүнүрн һарч гүүв, зуг пк балвлҗата хормадан оралдад, тушата гүн кевтә, уралан негчн ишкдл кеҗ эс чадхларн, арһан барж, эрв. — Кәвүм мннь, дәкҗ үг бичә кел?
— Келнәв’ Би бпчкн бишив , би ода гимназнств...
Дәкәд 44-гч хазг полк 17-гч советск йовһн полкла ах-дү- үнр болҗ гинә. Тер үнний, генеральш зергәс?
— Танд кен тиигж келвә?! — гиһәд Попов, чашк өргнь улм уралан шоваһад, чацһ-чаңһар пшкәд, стул деер зогсҗасн бичкн көвүг тохаһаснь шүүрәд чаңһар атхад, догшар, мөсн дууһар давтж сурв. — Кен ним зәңг тар-
хава?
— Би медҗәхшив. — Яша Корольковин эрчмпь дорнь хәрәд, генералын төмр атхцас тохань өвдҗ, чншкад уульв. — һарим бичә хуһлтн?!. Гы-гы...
_ Впнифантпй, кевүһән харсж. авхпчн. - и.лч ■ —
йяязжзж.. «„»»»..-
т‘»
потмпстр Сластушинскин, гимназист Корольковиг шга бур авч одад, мини хорад хааһад, өрүи күртл хәр\лжә-
— Петр Христофорович, мини көвүг суулһхар, на маг дахудтн, — болҗ аду өскәч байна гсргн, гспералын нрч теврхәр седхлә, тернь хаҗуһарнь дальтрҗ давж. һарад, наадк адъютантасн шүрүтәһәр сурв:
—Штабс-капитан Малыхин, көлгн белнпи?
—Белн, генералын тана зсргәс!
Поповиг эрк алхад һархла, Корольковин өрк-бүл дотр поста бәәр-бәрлдән эклв, болв Глафира Иннокентье вна харһцҗ унхла, кесг күүкд түүг дамҗлад, унтдг хо-
раһурнь авад орҗ одв. Ванифантий Яковлевич тслсфоһар эмч дуудв.
Арсинов Корольковинәс һарад, һурвн мөрән эврән тарантастан зүүһәд, әмтн хондг хамгнн сән гср хәәпәд һарв. Болв Әрәсән ар үзгәс, хар керәс кевтә, зулад-иүг- шәд ирҗәх, урднь Корнилов, Деникин, Лукомский, Эрдели, Краснов эднд церглҗ йовсн офицсрмүд, Шин Кер-
мнә цуг гостиницмүдиг, эзнә гермүдиг дүүргәд бәәрлнхәҗ.
Уланов Бадмиг хама бәәхинь олж, авхар еедхлэ, түүг таньдг негчн күн уга болж һарв. Арспнов. арһнь угп. күүнә балһсна уульнцд, эн идән-будан, әср-азд болп анд-шаальг улсар дүүрң балһснас Ик Буурлан орж. зу-
лв. |
әвр- |
Зууран йовад Акиш санна: «Генерал Понов |
тә күн бәәдлтә. Нам бининь тоосн Корольковнн көву хәәрлсн уга. Тер сурв: «Зерг Арсинов, та станнчн ата
ман бәәит?» |
— ГНҖ. Иоспг һартан авх к<.р,тә* |
1,1)14 |
Дакугинов... |
» |
|
олгакпй Певгәс зовлнта күн ода берк болх
иьд? үздг күүһэн алх 6».п. ям.о.а ш.ж.т эмнд
Уга' |
Апсинов Акншнн хәәрнд күртхер одхларн, |
Тиигхд |
;х гнж түүно ухана нннгг ута била Хән- |
иим даалһнр
355
ИНЬ дуудҗ авад ханжал атхулв, дәкәд зун арслң өгв.
ТьФ'*» тер мөцгпнь авхмп бнш бәәҗ...
Акптпн өгсн хапжал Цсвгип һоспа түрәд дацгин дүпзтә повиаКезәдчн бслн. Кедү дәкҗ Окаг шаах эв учрад ирсп бийиь. болж өгхш, һар чичрәд, һоснаииь түрә-
|1әе тер мөси иртә утхиг татж авч болхш.
Ода Арсинов түүг әәлһәд, шулуһар даалһврим күцә гнһәд шахна. Улм цаарап бәәх дутман Эбгснов Цевгик пүдн ээһәд, Городовиков Ока йосндан харчудт, түүнлә, Цевглә әдл, нүцки улст һартиь йос авч өгхәр бәәхиг күцц медәд, зовлцпь улм гүүдәд йовна.
«Окад келхлә яах», — гих тоолвр орҗ ирчкәд, түүг
сүрдәһәд, хәрү цухрад йовж одв.
Тер хоорнд И к Буурлд болҗах йовдл, салькнд эргсн
тссрм кевтә, дегд түргн эрвлзв.
Революционн хальмг комитет олн-әмт цуглулад, угатя хальмг-хазгуд оруд орс харчудла негдхмн гиж төр иләр тәвб. Арсинов Акишин урдаснь белдсн бәәхтә хазгуд, тер хурл деер ик шууга татҗ, цугтаһаснь чаңһар хәәкрлдв:
— Сал тег — хальмгудын һазр-усн!
—■ Орсмудыг мана керг-төрт шидрәхмн бйш! Бәәхтә хазгуд тооһарн олн болсар, эн төрт харш бо-
лад, орс-хальмг ревкоме ниицх төр хоорансаагдв. Асхнднь хальмг ревком бачм хург кеһәд, бәәрн һаз-
рин баячудыг бәрх шиидвр авбЭн хургт орлцсн Эбгенов Цевг әәмҗ сурв:
—• Арсинов Акишиг бас бәрҗ суулһхмб?
— Акишиг бәрҗ суулһх биш, хаҗ алх кергтә! — гиж. Баатр Хечинов аралдв.
Баахн көвүнә тер халун, нег мөслсн үгмүд содсад, Городовиков негт байрлад, негт бийән гемшәв. Аду өскәч байна күүкнлә өөрхн иньглҗәх "Баатр, бөк цохаи оллһн деер, дурнаннь төлә, Делгрин эцкиг татх гиж. саглла, үнәртнь келхлә, харт бәрлә. Ода тер тоолврнь дими болснд Ока ик сергмҗтә болн итклтә сууна.
«О, дәрк, тер андниг бәрәд суулһхнь йнр сән бәәжл
—болж Цевг дотран зальврв.
—Манахс, Баатрин келсн зөвтә. Арсиңов Акншнг әмд бәәлһҗ болшго — Городовиков, Хечнновд нтксн
учрар, түүнә келсиг дөңнҗ, эргмдк угатя хазгудан ши>’ тҗ хәләв. — Миниһәр болхла, түүг хаж алхмн, «Нег темәнә хорһснд мицһн темән хальтрдг» мөн.
Эн төр ик шууга татв. Сүүләс Хечинов Лиж үг авб. Лиж Окала эдл ах урядник, бас Георгиевск кирста, дээнэ цуг мууг үзсн күи. Түүг бас Городовиковла эдл эмтн
күндлнә. Лиж келв:
—Ода шуд цаг түдл уга баячудыг цугтынь бэрад суулһхмн. Түүнә хөөн тсдниг яах-кеехиг йилһхвидн.
Баячудыг, аду өскәчнриг ик шууган угаһар цугтынь бәрэд суулһчкв. Хальмг ревком дәкнәс фронтовикүдин хург хурав. Эн саамла орсмудла негдх төриг батлад, бүкл станнцәрн болн өөр шидрк күүтрмүдин олна хурл деер Советин йос зарлх болҗ шиидв.
Арсинов Акишиг зөрц эн хурлд орлцулад, өөрнь харул тәвәд суулһв. Тер, негл бурндгта темән кевтә номһрад, хальмг-хазгудын келснлә цугталань зөвшәрәд, толһаһан гекәд бәәнә. Түүг мек һарһҗ бәәхинь залус медж
бәәнәХургин хөөн Арсиновиг хәрү бәәрнднь хааһад, баг
харул тәвб. Өрүн өрлә Эрнҗән гүүҗ ирв. Тер әмсхн бәәҗ зәңглв: <
—Акиш зулҗ одҗ!
—Хм, элмриг алдад орквидн, — гиҗ Городовиков
һундл төрв. — Тер хөөннь олн-әмтнд эрк биш ик аюл
үзүлх.
— Харулд бәәсн цуг хазгудыг утхар шааһад алжалҗ оркцхаҗ.
—Кенә ааль-болх? *
—Бәәхтә хазгудын.
—Тедниг кен һардсн болх?
—Ункановихн... Шонҗ Кубрак хойр!
—Баатрин тускар юн гиҗ санҗанач?
—Альк Баатрин? — болҗ Эрнҗән алң болв.
—Манд һанцхн Баатр бәәнә. Хечинов.
—Наһцх, ю келҗәхмт?! — Эр'нжэн үр көвүһән харт бәрснд икәр һундад, һаслңтаһар келв. — Баатриг эс иткхлә, намаг бас иткдго болҗанат?
—Чи аду өскәчин күүкнлә иньглж бәәхшлмч, — болҗ Городовиков уха туңһаҗ, өрчинь эзлсн тоолвран ил-
днь һарһҗ медүлв.
— Миниһәр болхла, хувргудын һар икәр орлцв, — гиҗ Эрнҗән, үүринь харт бәрсн ухаг унтрахар, халу пар келв-
— Тиим чигн болад бәәхмн.
1918 жплин туула сарин арвн хойр. |
>И 'Й 3 д |
г 1 / |
'1Һ)С НИ1 ШКОЗЫП |
НОВХ |
мег, кеер |
ООК/К, |
Ч н1МС11Ь. сән өдрт ‘)ЛЖ |
|
бәәиә. |
3‘I * |
зер-зсвән зүүһәд |
ирж: |
зәрмсинш |
гплвкнә. |
фронтовчк\Д |
34____ |
|
чашкпн гер |
зәрмешпп. ээмд чинтовк үүрүлһәтл.
Ним ик хурл болҗахиг соцсад, станичн атаман кугинов, мөрән унҗ авад, довтлад йовж. одж. Түуг хамаран одсиг псгчи күн мсдхш.
Хамгин түрүн болҗ эн нк станииин хазгуд, ха/.ьм- гуд, оруд мужгуд хамдан цуглрж бәәнә. Никифоров Тят
босҗ үг келв:
— Атамана йосн буурва, — гиҗ тер зарлв. — Ьидн. үүрмүд, эврән залвриг һартан авх зөвтәвидн. Угатя орс- муд, хальмгин харчуд, оруд мужгуд, дәәнәс ирсн салдсмуд ханьцад, эврә Совет бүрдәхмн. Тер — мана, угатьв- рин йосн болх учрта...
Хурл хойр әңгрвӨмнк кевтән, бәәхтә хазгуд, хальмг өвгд оруд орсмудын, угатя хальмгудын өмнәс босв. Эн хурлд Буринов Мончуда лам бас ирв. Түүнд, урдкза әдл, күн ширә тәвҗ өг.сн уга. Буринов хойр-һурв дәкж үг авад босв, зуг Мончудаг әмтн соңссн уга, шууглдаг хәәкрлдәд, келсн үгмүдинь дарад хайчкв.
Удан зүтклдснә хөөн, Советд орс болн хальмг ревкомст урднь суңһгдсн улс орв. Орсмудас — Буденнын. Сорокин Дмитрий, Василий ах дү хойр, Никифоров. Сердечный, Кидалов эдн, хальмгудас — Городовиков. Хечинов Баатр, Кулешов, Польшинов, Орһадулов. Эбгенов эдн.
Станичн Советин ахлачд бочк кедг урн Сорокин Дмитрий суңһгдв, сеглэтрт Лобиков Михаил батлгдв. Никифоров Тит —Улан Партизанск отрядын начальнакд, Буденный Семен Городовиков Ока хойр түүнә дару кд: исгнь орс салдсмудас бүрдсн мөртә отрядын, наадкнь угатя хальмг-хазгудас бүрдсн мөртә отрядын командирмүдт шиидгдв. Сердечный Афанасий дээна комиесарт батлгден деерэн, цуг отрядмудыг хот-хоолар, зер-ас- вэр тсткх тер даав. Кидалов Дмитрий штабпн началь ник болв, саннтарн халхиг Сорокин Василийд даалһв
Ноштын ахлач Лобиков Михаил салдс Долгошио* Федор хойр урдиь парвлян бәәсн гсрүр одад, «Стани чн паролям» гнж, бичэтэ иеринь авч хаяд. «Кодямшчн-
