MD hám PQJ / M.Nızanov povestlerinde qaharman obrazı hám dáwir problemasınıń ashıp beriliwi

haqqındaǵı oy-pikirlerimizdi tártiplestiriwge hám qáliplestiriuge umtıldıq.

12

I-BAP: ǴÁREZSIZLIK DÁWIRI QARAQALPAQ ÁDEBIYATÍNDA

QAHARMAN OBRAZÍ HÁM DÁWIR TALABÍ

§ 1. Ǵárezsizlik dáwiri qaraqalpaq ádebiyatında qaharman obrazı hám dáwir probleması hám onıń ádebiyattanıw iliminde izertleniwi.

Ádebiy qaharman, kórkem obraz adam ómiriniń kórkem shıǵarmadaǵı kórinsi. Bul túsinik derlik barlıq ádebiyattanıw sózliklerinde tiykarınan eki mánige iye ekenligi aytıladı. Birinshiden, ol kórkem shıǵarmada háreket etetuǵın adamnıń personajǵa salıstırǵanda baslı orındı iyeleytuǵının kórsetedi. Ol shıǵarmanıń eń tiykarǵı problemalıq, temalıq mazmunın óz boyına jámlegen boladı.

Bas qaharmanlarda, ádette, jazıwshınıń kórkem novatorlıq talpınısları óziniń kórinislerin tapqan boladı, al ekinshi dárejeli qaharmanlar kóbinese tradiciyalıq usılda súwretlenedi. Ayırım jaǵdaylardı ádebiy qaharman termini shıǵarma ishindegi qálegen adamǵa tiyisli de qollanıladı. Ekinshiden, ádebiy qaharman degende biz adamnıń bir pútin obrazın túsinemiz. Bunday obraz óz ishine adamnıń pishin-kelbetin, oylaw qabletin, qulıq-tártibin, ruwxıy dúńyasın óz ishine aladı. Bul jaǵınan ádebiy qaharman túsinigi xarakter túsinigine jaqın.

Eger biz ádebiy qaharmanda waqıt, dáwir aǵımınıń belgilerin kórmekshi bolsaq onda biz onıń rawajlanıwınıń tariyxıy evolyutciyasına dıqqat awdarıwımız kerek. Sonda biz áiyemgi epostıń ideal qaharmanınan baslap búgingi kúnniń social-psixologiyalıq jaqtan eń qospalı qaharmanlarına deyingi aralıqtı basıp

ótkeniniń guwası bolamız.

Ádebiy qaharman tábiyatı boyınsha óz qádir-qımbatına iye, sonıń ushın ol

ádette ya unamlı, ya unamsız degen anıqlamalar menen qatar qollanıladı: unamlı qaharman, unamsız qaharman. ádebiy qaharmandı bunday etip shártli túrde bóliw jazıwshınıń sociallıq, etikalıq ideallarınan kelip shıǵadı. Kóp jaǵdayda óz dáwiriniń istek-ármanların boyına sińirgen ádebiy qaharman ádebiyattıń jámiyetlik ortalıqqa tásirin belgilep beredi.

13

Elimiz ǵárezsizlikke erisken jigirma jıl ishinde jámiyetlik ómirdiń barlıq tarawlarında, sonıń ishinde mádeniy-ruwxıy tarawlarda da aytarlıqtay ózgerisler iske asırıldı. Húrmetli prezidentimiz I.Karimov «Ádebiyatqa itibar-ruwxıylıqqa, keleshekke itibar» miynetinde millettiń, xalıqtıń ruwxıy rawajlanıwında hár tárepleme jetilisken, jetik, kámil insandı tárbiyalawda ádebiyattıń úlesi oǵada salmaqlı e kenin tómendegishe sıpatlaǵan e di:

«Bárimizge ayan bolǵanınday XXI-ásir intellektual qábilet, pikirlew hám ruwxıylıq ásiri sıpatında adamzat aldında jańa-jańa shekler ashıw menen bir qatarda, biz burın kórmegen, dus bolmaǵan keskin mashqalalardı keltirip shıǵarmaqta. Búgingi mashaqatlı hám qáwipli zamanda jazıwshınıń insaniyattıń erteńgi kúnin oylap, adamlardı jaqsılıqqa, insap-diyanatqa, mehir-muxabbatqa hám bawırmanlıqqa shaqırıwǵa qaratılǵan jalınlı sózi hár qashanǵıdan da úlken

áhimiyetke iye bolmaqta».1

Bul aytılǵan pikirler, álbette tikkeley qaraqalpaq ádebiyatınada tiyisli.

Ǵárezsizlik jıllarında respublikamızdıń jazıwshı-shayırları kóplegen shıǵarmalar dóretip, búgingi kúndegi sana-sezimi, ańı, dúńyatanımı jetilisken, milliy-ruwxıy qádiriyatlarımızdı qálbine sińirgen jańa ásir, jańa dáwir adamlarınıń obrazların I.Yusupovtıń, T.Qayıpbergenovtıń, Sh.Seitovtıń, O.Abdiraxmanovtıń, K.Raxmanovtıń. K.Dauletnazarovtıń, A.Abdievtiń, S.Jumagulovtıń hám Q.Matmuratovtıń roman, povest, gúrriń, qosıq, poema, drama hám pesaları mine usınday shıǵarmalardıń qatarına kiredi. Bul shıǵarmalardıń arasında belgili shayır, prozaik, dramaturg, publicist, kinocenarist M.Nızanovtıń shıǵarmalarınıń ornı girewli.

Házirgi dáwir qaraqalpaq ádebiyatında jaratılǵan ádebiy qaharman obrazlarınıń tábiyatın izertlewde belgili ádebiyachı alımlar Q. Orazımbetovtıń, A.Abdievtiń, P.Nurjanovtıń, J.Saǵıydullaevanıń, Sh.Usnatdinovtıń hám sonday-aq jazıwshı-shayırlarımızdıń kúndelikli baspa sózde jarıq kórgen oy-pikirleri úlken

áhimiyetke iye.

1 Каримов И.А. Адабиѐтга эътибор-маънавиятга, келажакка эътибор. Тошкент, «Ўзбекистон», 2009.

14

«Ǵárezsizlik sharapatı menen dóretiwshilerimiz kommunistlik idealogiyanıń bas quralı bolǵan socializm iskenjesinen qutılıp, jámiyettegi turmıs waqiyaların sol halında, reń-báreń boyawlarda suwretlew imkániyatına iye boldı, -dep jazadı

ádebiyachı P.Nurjanov. Insan ruwxiyatınıń qurama tábiyatın, umtılıwların, tuyǵıların, quwanıshqayǵıların, kóterińki hám túskin keypiyatın jaratıwda jazıwshılar tek realizmniń múmkinshiliklerinen paydalanıp qoymastan, modernistlik usıllar, sonıń ishinde, mifologik, mistikalıq, iláhiylıq, túsinik hám dúńyatanıwlar imkániyatlarınan da paydalanıwǵa umtılmaqta».1

Alımnıń bull oy-pikirleriniń baqlawlarınıń janı bar, olar konkret shıǵarmalardıń analizine tiykarlanǵan. Usı kóz-qarastan T.qayıpbergenovtıń, Sh.Seytovtıń, O.Abdiraxmanovtıń, M.Nızanovtıń, A.Abdievtıń, K.Allambergenovtıń roman, povestlerine xarakteristika berdi. Maqala avtorınıń juwmaǵı oqıwshılarda isenim payda etedi: «Ulıwma alǵanda, ǵárezsizlik dáuirinde qaraqalpaq prozasında burın qol urılmaǵan temalar,idealar kirip keldi, xalıq turmısında áhimiyetli orınǵa iye bolǵan tariyxıy shaxslardıń kórkem obrazları jaratıldı. Qaharmanlar xarakteriniń jaratılıwında burınǵı qatıp qalǵan qaǵıydalardan, stereotiplerden qutıldı, jańa janr hám stillerdi mengeriwde belgili tabıslarǵa eristi», -dep kórsetedi P.Nurjanov.

P.Nurjanovtıń bul pikirin jazıwshı K.Allambergenov ta qollap quwatlaydı:

«Eń baslısı –bul dáwirde qaraqalpaq ádebiyatında kórkem proza e ń aldınǵı sheklerge shıǵıp aldı»,2-dep kórsetedi ol óziniń

«Qaraqalpaq ádebiyatı» gazetasındaǵı sáwbetinde.

Bunday pikirlerdi elede kóplep keltiriwge boladı. Biraq ol sapalı shıǵarmalardıń sanın kóbeytpedi. Sonıń ushın biz sonǵı dáwirde payda bolıp atırǵan ayırım shıǵarmalardı qatań sınǵa alatuǵın pikirlerge dıqqat bereyik.

1Нуржанов П. Мустақиллик даври қорақолпоқ насринг ривожланиш йуналишлари-«Шарх юлдизи», №1 2009й, 163-с

2«Қарақалпақ әдебияты», апрел, 2012ж. №4

15

Jazıwshı A.Abdiev 2011jılı shıqqan gúrrińlerge xarakteristika bere otırıp, olardıń kópshiliginen óziniń qanaatlanbaytuǵının bildiredi:

«…ideyalıq mazmunı kúshli, kórkemligi joqarı, yadta qalarlıqtay obrazǵa iye gúrrińler az…Kóplegen gúrriń dep baslaǵan shıǵarmalar bolǵan waqıya, naturalistlik suwretlengen turmıs ǵalma-ǵalı dárejesinde qalıp ketken, kórkemligi tómen»1 jaratıwda ayrım jazıwshılar tárepinen kórsetilgen dóretiwshilikke qatnası joq «erlikler» hám etikalıq erkinlikleri haqqında Q.Orazımbetov penen J.Sagidullaevanıń batıl hám principial pikirleri dıqqatqa ılayıq: «…ulıwma kórkem shıǵarmalardıń úlgisine juwap bermeytuǵın dóretpelerdiń kóbeyip baratqanlıǵı oǵada táshwishli jaǵday bolıp esaplanadı. Eger jaǵday usılay dawam etip bara berse qaraqalpaq ádebiyatı dúńya ádebiyatı menen teń qádem taslawı bılay tursın,

óziniń burınǵı rawajlanǵan dárejesinen de páske túsip ketiwi hesh gáp emes».2

Avtorlardıń bul eskertiwlerinde jan bar. Jazıwshı Á.Atajanov bul eskertiwlerdi ábden tereńlestiredi: «…Sońǵı waqıtta roman-esse dep at qoyıp, qalıń-qalıń kitaptı jazatuǵınlardıń katarı kóbeyse kóbeydi, sirá azaymaydı. Shıǵarmalardıń avtorları waqıt penen keńislik birligin saqlamaydı, óz ara baylanısın umıtadı. Ayrım shıǵarmalarda waqiyalar birden bir ásirden ekinshi

ásirge zıńǵıp ótedi. Bir qaharmanı áiyemde háreket ece, ekinshi qaharmannıń búgingi kúnde jasap atırǵanın oqıymız. Bas qaharman joq, waqiyalar quraqquraq… Waqıt, dáwir, mezgilmákan aralasıp ketkenlikten, oqıwshı hesh nársege túsinbeydi, aqırında aljasadı».3

Kórip turǵanımızday, Á.Atajanov máselege júdá tereń qaraydı. Ol jazıwshı sıpatında qaharman obrazın jasawdıń eń baslı princplerine dıqqat awdaradı. Qálegen qálem iyesi bul principlerdi aylanıp óte almaydı.

1«Қарақалпақ әдебияты», март, 2012ж. №3

2Қ.Оразымбетов, Ж.Сагидуллаева. Бас қаҳарманның ерликлери. «Қарақалпақ әдебияты», январ, 2012ж. №1

3Ә.Атажанов. Салмақлы жанрға сын керек. «Қарақалпақ әдебияты», апрель, 2012ж. №4

16

Búgingi ádebiyattaǵı qaharman probleması ózbek ádebiyattanıw iliminde de júdá jedel talqılanbaqta. Buǵan «Sharq yulduzi», «Jahon adabiyoti», «Yoshlik» jurnallarında, «Wzbekiston adabiyoti va sańati» gazetasında jarıq kórip atırǵan maqalalar, sáwbetler dálil bola aladı. Bul materiallardıń avtorları, birinshi gezekte, házirgi zaman qaharmanı qanday bolıwı kerek degen sawalǵa juwap izleydi hám

ózleri juwap beriwge umtıladı. Umorali Normatov: «qosıqta da, prozada da,

dramaturgiyada da búgingi zamanlasımız ruwxın, keypiyatın, arzıw-ármanların

kórsetiwshi shıǵarmalar birtalay. Itimal, olardıń arasında jarq etip hámmeni ózine tartatuǵın júdá ájayıp kórkem dóretpeler joq shıǵar, biraq kishileri bar. Buǵanda shúkir».1

Tanımalı ádebiyachı alımnıń bul pikirleri «Jahon adabiyoti» jurnalınıń

I.Solijanovtıń tómendegi pikirleri jazıwshılardı, kitap oqıwshıların oylandırmay qalmasa kerek: «Bazar múnásebetleri haqıyqıy dóretiwshilerdi de tańlawǵa kiristi.

Jazıwshı bazar temasına qol urmastan burın tereń oyǵa battı, ómir, oqıwshı,

jámiyet hám el jurt aldındaǵı juwapkershilikti tereń sezindi… Durıs, bazar tek baylıqtıń káni emes, ol pásliktiń, arsızlıqtıń, ótiriktiń, urlıqtıń da mákani… bul illetlerden kóz jumıw bir jaqlamalıqqa alıp keledi. Biraq, arsızlıq, buzaqılıq,

jinayachılıq qusaǵan ótkinshi hádiyselerdi qumar menen súwretlewge umtılıw

ádebiyattıń tárbiyalıq wazıypasın tán almaslıqtan basqa nárse emes».3

Bazar qatnasları adamlardı da tańlaydı. Bul tańlaw hámme waqıtta da

1Уморали Норматов. Янгиланиш аийѐми. Сухбат. «Ўзбекистон адабиѐти ва санъати», июн, 2011й. №23

2Бугунги адабиѐтда эстетик идеал ва қаҳармон муаммоси. «Жаҳон адабиѐти», 2012й. №4

3И.Солижанов. XXI аср насри манзаралари. –«Шарқ юлдузи», 2011й. №4

17

shıǵarmalardıń ózine tán paziyleti sonnan ibarat, olarda áne sol processte jaqsılıq hám jamanlıq polyuslarına ajıralıp atırǵan adamlar obrazı dúńyaǵa keldi. Bunday qaharmanlar arasında, ásirese xarakteriniń ózine tán talqını úlken áhmiyetke iye bolmaqta. Sebebi, bazar ekonomikası basqarıwı qáliplesip atırǵan paytta, hayallar iskerlik ete baslaǵanı sır emes. Bir qansha jazıwshılar, sonıń ishinde M.Nızanov tárepinen jaratılǵan bazar hám insan taǵdirine baǵıshlanǵan kórkemligi jaǵınan joqarı, ideyalıq tamanınan jetik gúrriń, povest hám romanlardaǵı personajlar házirgi ádebiyatımız ushın xarakterli qubılıs.

§2. Ǵárezsizlik dáwiri qaraqalpaq ádebiyatında M.Nızanov

dóretiwshiliginiń ornı

Ǵárezsizlikke erisken jigirma jıl ishinde jámiyetlik ómirdiń barlıq tarawlarındaǵıday, mádeniy – ruwxıy tarawda da júdá úlken ózgerisler iske asırıldı. Húrmetli Prezidentimiz Islam Karimov «Ádebiyatqa itibar – ruwhıylıqqa, keleshekke itibar» miynetinde millettiń, xalıqtıń ruwhıy rawajlanıwında, hártárepleme rawajlanǵan, jetik, kámil insandı tárbiyalawda ádebiyattıń úlesi oǵada salmaqlı e kenin tómendegishe ashıp beredi:

«Bárimizge ayan bolǵanınday, XXI ásir intellektual qábilet, pikirlew hám ruwhıylıq ásiri sıpatında adamzat aldında jańa-jańa shekler ashıw menen birge, biz burın kórmegen, dus kelmegen keskin mashqalalardı da keltirip shıǵarmaqta. Búgingi qıyın hám qáwipli zamanda jazıwshınıń adamzattıń erteńgi kúnin oylap, adamlardı jaqsılıqqa, insap-diyanatqa, mehir-muxabbatqa hám bawırmanlıqqa shaqırıwǵa qaratılǵan jalınlı sózi hár qashanǵıdan da úlken áhmiyetke iye bolmaqta».1

Islam Karimovtıń usı pikirlerinen kelip shıǵatuǵın bolsaq onda biz ruwhıylıqtı hám onıń ajıralmas bólegi bolǵan ádebiyattı adamdı túrli aljas jollardan, jawızlıqtan, jaman niyetlerden saqlawshı qúdiretli kúsh dep

1 Ислом Каримов «Адабиѐтга этибор –манавиятга, келажакга этибор».-( Ислом Каримов Ватанимизнинг босқичма-босқич ва барқорор ривожланишини таъминлаш-бизнинг олий мақсадимиз. Тошкент 2009й. 17 ж. 247с. )

18

aycaq boladı. Eger Watan menen xalıq bir tutas tán bolsa, ruwhıylıq onıń Janı. Adamlardı jaqsılıqqa, insap-diyanatqa, mehir – muxabatqa hám bawırmanlıqqa shaqıratuǵın dóretiwshilik mine usı ruwhıylıqtı jetilistiriwge hám qorǵawǵa xızmet etedi. Óytkeni adamǵa adamgershilikti nusqap turatuǵın, onı jámiyet hám adamlar ushın kerekli insan etip tárbiyalaytuǵın eń áhmiyetli qurallar – bul ruwhıylıq hám

ádebiyat bolıp esaplanadı.

Bul aytılǵan pikirler, álbette, tikkeley qaraqalpaq ádebiyatına da tiyisli.

Ǵárezsizlik jıllarında qaraqalpaq jazıwshı-shayırları kóplegen shıǵarmalar dóretip, búgingi kúndegi sana-sezimlik, ańı, dúnyatanımı ózgergen, milliy-ruwhıylıq qádiriyatlarımızdı qálbine sińirgen jańa ásir, jańa dáwir adamlarınıń obrazların jaratıwda ádewir tabıslarǵa eristi. I.Yusupovtıń, T.Qayıpbergenovtıń,

Sh.Seyitovtıń, O.Abdiraxmanovtıń, K.Allambergenovtıń, Á.Atajanovtın, K.Dawletnazarovtıń, A.Abdievtiń, S.Jumaǵulovtıń, Q.Mátmuratovtıń roman, povest, gúrriń, qosıq, poema, dramalardı mine usınday shıǵarmalardıń arasında M.Nızanovtıń tutqan ornı girewli. Onıń dóretiwshiliginiń gúrlep rawajlanǵan dáwiri de usı ǵárezsizlik jıllarına tuwra keledi. M.Nızamov bul jılları shayır, prozaik, dramaturg, kinoscenarist, publicist telejurnalist sıpatında jámiyechilikke keńnen tanıldı. Onıń dóretpeleriniń janrlıq kórinisi de álwan túrli qosıq, poema, gúrriń, povest, roman, drama, komediya, intermediya, kinoscenariy…

Jazıwshınıń ózi kóplep terbetken bul janrlardıń bárinde de tabısları elewli. Kórip turǵanımızday M.Nızanov kóp qırlı talant iyesi. Usınıń nátiyjesi shıǵar, ol búgingi kúnde qaraqalpaq ádebiyatında eń ónimli islep atırǵan jazıwshılardıń biri. M.Nızanov óziniń dóretiwshiligi tuwralı «Ózbekiston adabiyoti va sanati» gazetasında bılay dep jazǵan edi: «… ózimniń qırq jıllıq dóretiwshiligim dawamında jigirma bes kitap baspadan shıǵarıppan. Solardıń on toǵızı ǵárezsizlik jıllarında dúnyaǵa kelgen. Yaǵnıy on toǵız jılda on toǵız kitap. Jazıwshı ushın kitabın bastırıwdan, shıǵarmasın xalıqqa inam e tiwden úlkenirek baxıt

19

joq. Qarań, sovet dáwirindegi jigirma bir jıllıq dóretiwshiligim dawamında bar bolǵanı altı dana kitap shıǵarǵan bolsam on toǵız kitabım ǵárezsizlik dáwirinde oqıwshı qolına jetip barıptı. Ǵárezsizlik dáwirinde taǵı tórt kórkem filmim ekranǵa shıqtı,… birinshi komediyam Ózbek milliy akademik teatrınıń saxnasında qoyıldı.

Ǵárezsizlik maǵan sóz erkinligin, erkin pikirlew imkániyatın berdi, men bolsam

ǵárezsizligimiz shúkiranası sıpatında kitap oqıwshılarıma onlap shıǵarmalarımdı inám etip atırman»1

Mine usı shıǵarmalarınıń ishinde «Aqshagúl» hám «Aqıret uyqısı» povestleriniń ornı bólek. Bul povestler jazıwshınıń sońǵı jılları baspadan shıqqan prozalıq dóretpeleriniń arasındaǵı eń kólemlilerinen bolıp, olarda kóterilgen máselelerdiń zamanagóyligi, jazıwshınıń sheberligi, jámiyetlik shınlıqtıń qaramaqarsılıqların ashıp beriwdegi sezgirligi, shınlıqtıń batıllıǵı, psixologizmniń tereńligi, bayanlaw hám súwretlew usıllarınıń ráńbáreńligi menen jámiyechilik, kitap oqıwshılar hám ádebiy – kritikalıq ortalıqtı ádewir qozǵatıwǵa keltirgen shıǵarmalardıń qatarında tilge alındı. Moyınlawım kerek, - dep jazadı ádebiyachı alım K. Orazımbetov, - qaraqalpaq ádebiyatında sońǵı jıllarda qáhármannıń tınıshsız ruwhıy tolǵanısların sáwlelendiriw arqalı insan ruwhıyatanı kúshli tásir jasaytuǵın, kewil dúnyamızǵa hújim etetuǵın bunday shıǵarma oqımadım».2

Endi filosof – alım, akademik J.Bazarbaevtıń pikirine qulaq qoyayıq:

«… hújdan esabatına arnalǵan, ómirdiń mánisi haqqında tereń oy-pikir galereyasın dóretken hám qaraqalpaq prozasınıń tariyxında birinshi ret ayrıqsha shıǵarma bolǵan «Aqıret uyqısı» degen at penen belgili jazıwshı

M. Nızanovtıń povesti oqırmanlarǵa usınıladı»,3 -dep jazǵan edi ol óziniń usı povestke arnalǵan recenziyasında.

1Ўзбек адабиети ва санъати; 3-сентябрь, 2010 ж. №36

2К.Оразымбетов. Инсанның руўҳый кеширмелери. «Еркин Қарақалпақстан». 14-май 2011 ж. №58

3Базарбаев Ж. Ақырет уйқысы-ҳүждан есабаты. «Еркин Қарақалпақстан». 15октиябрь 2009 ж

20

Bul povestler haqqında belgili jurnalist, jazıwshı Sh.Usnatdinovtıń aytqan mına pikirleride dıqqatqa ılayıq: «… M.Nızanov «Aqshagúl», «Aqıret uyqısı» hám

«Dushpan» shıǵarmalarında insan psixologiyasın keń, hár tárepleme hám tereń

úyreniwi insandı túsiniwde, onıń kewil keshirmelerin seze biliwde úlken tabısqa

eristi – dep juwmaqlaydı ol jazıwshınıń dóretiwshiligine arnaǵan maqalasın.

Bul povestler haqqında belgili jurnalist, jazıwshı Sh. Usnatdinovtıń aytqan

mına pikirleride dıqqatqa ılayıq: «Muratbay Nızanov «Aqshagúl»,

«Aqıret uyqısı» hám «Dushpan» shıǵarmalarında insan psixologiyasın keń, hár tárepleme hám tereń úyreniwi, insandı túsiniwde, onıń kewil keshirmelerin seze biliwde úlken tabısqa eristi,1-dep juwmaqlaydı ol jazıwshınıń dóretiwshiligine arnaǵan maqalasın.

Álbette, bul berilgen bahalardı povestlerdi dáslepki oqıǵannan keyingi ele

qızıwı basılmaǵan emocional tásirlerdiń astında aytılǵan asıra maqtawlar kótermelewler emespe dep te oylap qalıwımız múmkin. Biraq bir nárseniń

haqıyqatlıq ekenin moyınlawımız shárt. Ol da bolsa M.Nızanovtıń povestleriniń haqıyqıy talant iyesi tárepinen jazılǵan talantlı shıǵarmalar ekeni. Bul povestler, sózsiz, qaraqalpaq prozasınıń jańa betin, jańa baǵdarın ashtı. Bunı biz psixologiyalıq proza dep aytpasaqta boladı.

«Aqshagúl» hám «Aqıret uyqısı» povestleriniń tez waqıttıń ishinde ózbek tiline awdarılıp basılıwı da tosınnan emes. Olarda bir nárseni sezse kerek.

«Aqshagúl»(2004 j) povestiniń bas qáhármanı biz kúnde jolda, awılda, qalada, bazarda, kóshede kórip júrgen óz ǵalmaǵalı menen bánt ápiwayı kóp hayalkelinsheklerdiń biri. Onıń ómiri, turmısı belgili waqıtlarǵa deyin aytarlıqtay

ózgerissiz, burılıssız óz soqpaǵı, óz baǵdarı menen asa ketken wayım qayǵısı, tásirsheń óte berdi. Hámmesi óz jayında: úyide bar, eride bar, bala, qızıda bar, jumısıda bar. Ózlerine say awılda abıroy-ataǵıda bar. E ndi mine túrli obyektiv hám subyektiv faktorlardıń

1 Уснатдинов Ш. Ӛз заманын терең уғынған жазыўшы. «Еркин Қарақалпағыстан». 20-октиябрь 2009 ж.