Электроника жетістіктері

* * * * *

Электрондық аспап түрлері

Электрондық аспаптар дегеніміз зарядталған бөлшектердің вакуумда және қатты денелерде қозғалысқа түсуі. Аспаптар иондалған газдарға бірыңғай бағытталады. Тоқтың өтетін ортасына қарай аспаптар электрвакуумдық, жартылай өткізгіштік және иондық болып жіктеледі. Ерекшеліктері және артықшылықтарына байланысты олар өз ішінде бөлінеді. Бірінші, жартылай өткізгіштік электрондық аспаптардың аумағы мен массасы аз болуына байланысты. Екінші, олар пайдалы әсер коэффициентке негізделеді. Үшінші, бағасының төмендеуіне қарай. Төртінші, қозғалмалы және алынып-салынатын бөлшектері болмағандықтан механикалық тұрғыдан мықты болуына байланысты. Соңғысы, жұмыс атқару сенімділігі өте жоғары. Электрондық аспаптар өз ішінде тиристор және транзистор болып екіге бөлінеді.

Тризистор дегеніміз үш немесе одан да көп тоқтың ауысуынан тұрады. Оның тұрақты екі күйі бар және бір күйден екінші күйге басқару пульсы арқылы ауысып-қосылу мүмкіндігі бар электрондық аспап.

Транзистор ағылшын тілінен алғанда тасымалдау деген мағына береді. Ол тоқты күшейтуге, түрлендіруге арналған үш электродты жартылай өткізгіш құрал. Транзисторға жіберілген аз тоқ үлкен тоқ ағынын басқарады.

Сөздік:

ерекше – особенно	өтетін – проходящий
аспап – инструмент	ортасын - среда
мағына – значение	бірыңғай – одинаково
тұрақты – стабильно	жіктеледі – классифицируется
ағын – поток	жартылай – полу

316 - тапсырма. Сөздерді ретімен орналастырып, сөйлемдерді дәптерге жазып алыңыздар.

1) A) иондалған; B) газдарға; C) аспаптар; D) бағытталады; E) бірыңғай.

2) A) иондық; B) электрвакуумдық; C) аспаптар; D) жіктеледі; E) болып.

3) A) жоғары; B) сенімділігі; C) атқару; D) жұмыс; E) соңғысы.

4) A) тоқтың; B) тризистор; C) тұрады; D) көп; E) ауысуынан.

317 - тапсырма. Тірек сөздерді пайдаланып, сұхбатты аяқтаңыздар.

1	Электрондық аспаптар дегеніміз не?	A	Үш не одан да көп тоқтың ауысуы
2	Аспаптар иондалған газдарға қалай бағытталады?	B	Тасымалдау
3	Тризистор дегеніміз не?	C	Зарядталған бөлшектің қозғалысқа түсуі
4	Транзистор ағылшын тілінде қандай мағына береді?	D	Бірыңғай бағытталады

318 - тапсырма. Берілген сөздерге қажетті септік жалғауын жалғап, көшіріңіздер.

1	тризистор	A	- нан
2	бөлшек	B	- тан
3	аспап	C	- тен
4	вакуум	D	- дан

319 - тапсырма. Электроника саласына қатысты сөздерді теріп алып, тақырыпқа қатысты сөйлемдер құрастырыңыздар.

1. Электрон. 2Аспан. 3. Тризистор. 4. Транзистор. 5. Самаурын. 6. Электровакуум.

320 - тапсырма. Берілген сөздерге тәуелдік жалғауының қажеттісін жалғап, көшіріп жазыңыздар.

1. Біздің аспап	А.- терің
2. Сендердің өткізгіш	В.- дарыңыз
3. Сіздердің құрал	С.- тері
4. Олардың бөлшек	D.- тарымыз

321 - тапсырма. Мәтіннің көмегімен сөйлемдерді толықтырыңыздар.

1. Электрондық аспаптар - зарядталған бөлшектердің және … қатты денелерде қозғалысқа түсуі. 2. Аспаптар иондалған …. бірыңғай бағытталады. 3. Тоқтың өтуіне қарай аспаптар электрвакуумдық, … өткізгіштік болып жіктеледі. 4. Ерекшеліктері және … байланысты олар өз ішінде бөлінеді. 5.. Бірінші, жартылай өткізгіштік …. аспаптардың аумағы мен массасы аз болуына байланысты. 6. Екінші, олардың пайдалы әсер .... негізделеді. 7. Үшінші, бағасының .... қарай. 8. Төртінші, қозғалмалы және алынып-салынатын .... болмағандықтан механикалық тұрғыдан мықты болуына байланысты.

Тірек сөздер: 1. Коэффициентіне. 2. Төмендеуіне. 3. Бөлшектері. 4. Электрондық. 5. Жартылай. 6. Артықшылықтарына. 7. Вакуумда. 8. Газдарға.

322 - тапсырма. Мәтінде берілген сөздердің тіркесін табыңыздар.

1. Электрондық 2. Қатты 3. Электродты 4. Ток 5. Қозғалмалы

А. дене В. өтетін С бөлшек. D. аспаптар Е. өткізгіш

323 - тапсырма. «Заманауи электрондық аспаптардың пайдасы мен

зиянды жақтары» тақырыбында эссе жазыңыздар.

Әдістемелік ұсыныс: Электрондық аспаптардың басқа да түрлері және олардың қызметі жайында қосымша материалдармен танысып, конспект және терминологиялық сөздігін жасау.

Әдебиет: Нег.: 1 [17-18]; Қос.: 6 [14]; 7[3].

Бақылау сұрақтары:

1. Электрондық аспаптар дегеніміз не?

2. Олар өзара қалай бөлінеді?

3. Тризистор туралы не білесіз?

4. Транзистор дегеніміз не?

14 –апта. 41 -тәжірибелік cабақ

324 - тапсырма. Мәтінді мұқият оқып, кәсіби сөздерді дәптерге жазып алыңыздар және олардың мағынасын сөздік арқылы анықтаңыздар.