- •Найти какое-нибудь частное решение дифференциального уравнения
- •РЯДЫ И ИХ ПРИМЕНЕНИЕ
- •Задачи повышенной сложности
- •Теорема. Пусть дан ряд с произвольными (действительными или комплексными) членами
- •В частности, ряд
- •Разложение основных элементарных функций в ряд Маклорена
- •Задачи повышенной сложности
- •Глава 10
- •ГЛАВА 9
член Rn (x) формулы Тейлора для функции f (x) (см. Гл. 4 §3) стремится к нулю при n → ∞, т.е.
lim Rn (x) = 0 при x (x0 − R; x0 + R).
n→∞
Теорема (достаточное условие разложимости функции в ряд Тейлора). Пусть функция f (x) и все ее производные ограничены в совокупности на интервале
(x0 − R; x0 + R), |
т.е. |
|
|
|
|
существует |
|
|
такая |
|
|
постоянная |
M > 0 , |
что для |
всех |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x (x0 − R; x0 + R) |
|
и всех n = 0,1, 2... выполняется неравенство |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x0 − R; x0 + R) |
|
f (n) (x) |
|
≤ M . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Тогда на |
интервале |
|
|
функция |
|
|
f (x) раскладывается |
в ряд Тейлора |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
∞ |
f (n) (x ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (x) = ∑ |
0 |
|
(x − x0 )n , |
|
|
|
|
|
x − x0 |
< R . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Разложение основных элементарных функций в ряд Маклорена |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
x |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
∞ |
|
|
x |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
ex |
=1+ x + |
|
|
+ |
|
|
|
+... + |
|
|
+... = ∑ |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(12) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2! |
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
n=0 n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
x |
4 |
|
|
|
|
x |
6 |
|
|
|
|
|
|
(−1) |
n |
x |
2n |
∞ |
|
(−1) |
n |
x |
2n |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
cos x =1− |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
− |
|
+... + |
|
|
|
+... = ∑ |
|
|
, |
|
(13) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2! |
4! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n)! |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6! |
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n)! |
|
|
n=0 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
3 |
|
|
|
x |
5 |
|
|
|
|
|
|
x |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(−1) |
n |
x |
2n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
∞ |
|
n |
x |
2n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
sin x = x − |
|
|
+ |
|
|
|
− |
|
|
+... + |
|
|
|
|
|
|
|
|
+... = ∑(−1) |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
(14) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
5! |
|
7! |
|
|
(2n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n=0 |
(2n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
Ряды (12), (13), (14) сходятся для любого x |
, т.е. радиус сходимости каждого |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
их этих рядов равен +∞. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
|
|
|
|
x |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
n |
|
|
|
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
x |
n |
|
|
|
|
||||||||||
ln(1+ x) = x − |
|
|
|
+ |
|
|
|
− |
|
|
+... +(−1)n+1 |
|
|
+... = |
∑(−1)n+1 |
|
|
|
. |
|
|
(15) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
n=1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Ряд (15) сходится для x (−1;1], т.е. радиус сходимости ряда равен 1. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1+ x)α =1+αx + α(α−1) x2 + |
α(α−1)(α−2) x3 |
+... + |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(16) |
|
+ α(α−1)(α−2)...(α−n +1) xn +... =1+∑α(α−1)(α−2)...(α−n +1) xn |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n=1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
||||
Если α ≠ 0, α |
|
|
|
|
|
|
, то ряд (16) сходится для x (−1;1) , т.е. радиус сходимости ря- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
да равен 1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 1. Разложить функцию f (x) = x3 + x −4 по степеням x −2 . |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3Воспользуемся формулой (10), в которой надо взять x0 |
= 2, n = 3 (n – степень |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
многочлена). Вычислим |
|
|
|
|
f (2), |
|
|
f ' (2), |
f '' (2), |
f ''' (2) |
и полученные числа подставим в фор- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
мулу (10). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (2) = 6 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
f ' (x) = 3x2 |
|
+1, f ' (2) =13 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
f '' (x) = 6x, f '' |
(2) =12 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
f ''' (x) = 6 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
После подстановки в (10), в которой вместо x − x0 |
надо писать x −2 , получим |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x3 + x −4 = 6 +13(x −2) +6(x −2)2 +(x −2)3 .4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
72
Пример 2. Разложить функцию f (x) = |
|
|
1 |
в ряд по степеням x . |
||||||||||||||||
1 |
+ x |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
3По формуле суммы геометрической прогрессии |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
1 |
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
= ∑(−1)n xn . |
|
|
|
(17) |
||||||||||||||||
|
|
|
|
1+ x |
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Ряд сходится при |
|
x |
|
<1.4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Пример 3. Разложить в ряд по степеням (x +3) функцию ln (2 −5x). |
||||||||||||||||||||
3Рассмотрим сначала следующее преобразование данной логарифмической |
||||||||||||||||||||
функции: |
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
5(x +3) |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
ln (2 −5x)= ln (2 −5(x +3) +15)= ln17 1− |
|
|
|
(x +3) |
= ln17 +ln 1 |
− |
|
|
|
. |
||||||||||
17 |
|
17 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Воспользуемся разложением (15) для ln (1+ x), полагая |
x = − |
5 |
(x +3) . Так как |
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
|
|
||
разложение (15) имеет место при x (−1;1], то наше разложение будет иметь место при |
||||||||||||||||
− |
|
5 |
(x +3) (−1;1]. Таким образом, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
∞ |
n+1 |
|
5 |
|
n |
|
1 |
∞ 5 |
n (x +3)n |
|
|||
|
|
|
ln (2 −5x)= ln17 +∑(−1) |
|
− |
|
|
(x +3) |
|
|
|
= ln17 −∑ |
|
|
|
, |
|
|
|
17 |
n |
|
n |
||||||||||
|
|
|
n=1 |
|
|
|
|
|
n=1 17 |
|
|
|||||
|
5 |
(x +3) ≤1, т.е. ряд сходится при |
|
|
32 |
|
2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
−1 < − |
|
|
x − |
|
|
|
; |
|
|
.4 |
|
|
|
|||||||||||||
17 |
5 |
|
5 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
При разложении в ряд Тейлора часто используют почленное дифференцирова- |
||||||||||||||||||||||||
ние и интегрирование степенных рядов. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Пример 4. Разложить в ряд Маклорена функцию f (x) = arctg x . |
||||||||||||||||||||||||
|
|
3Найдем производную f (x), получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
f ' (x) = (arctg x)' = |
|
1 |
|
|
. |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1+ x2 |
|
|||||||||||||||||
Заменив в формуле (16) x на x2 , получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= ∑(−1)n x2n |
для x (−1;1). |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1+ x |
2 |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
n=0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Интегрируя этот ряд почленно, получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
dx |
|
|
|
|
∞ |
|
|
|
|
x |
2n+1 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
arctg x = |
∫0 |
|
|
= ∑(−1)n |
|
|
. |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1+ x |
2 |
|
2n +1 |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n=0 |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
Так как при почленном интегрировании интервал сходимости сохраняется, то |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
∑ |
|
x2n+1 |
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg x = ∞ |
(−1)n |
для любого x |
|
−1;1 .4 |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
n=0 |
|
2n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Используя разложения основных элементарных функций, а также возможность почленного дифференцирования и интегрирования степенных рядов, разложить функции в ряд по степеням x и указать области сходимости полученных рядов.
9.227. |
e−x2 . |
9.228. |
xe−2 x . |
9.229. |
sin2 x . |
9.230. |
sin 2x cos 2x . |
73
