1. parāti sint 11. gesta essent

2. Intellegerētur 12. Cognoscamĭni

3. necatus esset 13. interrogāta sit

4. expugnentur 14. audīri

5. traderēris 15. ducerentur

6. relictus esse 16. accipiāris

7. Victi essent 17. Inventi esse

8. datae sitis 18. delētae essent

9. Videāris 19. Appellāti sitis

10. accusāri 20. quaererētur

Упр.81.§451 – 455. а) Определите тип условного периода, б) переведите предложения на русский язык

real

potent. (несов.вид)

potent. (сов.вид)

irreal. (в наст.)

irreal. (в прошлом)

1. Si necessarium esset, Roman reverterer.

2. Si necessarium sit, Roman revertar.

3. Si necessarium erit pro patriā nostrā pugnāre, nullum hostem timebimus.

4. Si potuissem, scripsissem ad te.

5. Si potuěro, scribam ad te.

6. Si possem, scriběrem ad te.

7. Si possit, scribat ad me.

8. Si potěrat, scribēbat ad me.

9. Si agricolae non coluěrint, malos fructus accipient.

10. Nisi agricolae agros non coluissent, malos fructus accepissent.

11. Si hoc librum habērem tibi darem.

12. Si cupis amari, ama.

13. Si hoc librum habuissem, tibi debissem.

14. Si amicus meus es, tui amici sunt mei.

15. Capitolium, arx Romanorum, ab hostĭbus expugnātum esset, nisi clamor ansěrum a defensorĭbus ejus audītus esset.

16. Si bellum popŭlos oppressos liběrat, justum et necessarium est.

17. Nisi stultus esses, huic homini non creděres.

18. Nisi filius meus aegrotus fuisset, medicum non advocavissem.

19. Si filius meus valēret, medicum non advocārem.

20. Fecissem id, si potuissem.

Упражнения к разделу XXV

ПРИДАТОЧНЫЕ КОНЪЮНКТИВНЫЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ С СОЮЗОМ CUM: ПРИДАТОЧНЫЕ ВРЕМЕНИ, ПРИДАТОЧНЫЕ ПРИЧИНЫ, ПРИДАТОЧНЫЕ УСТУПИТЕЛЬНЫЕ

Упр. 82. §438, §440, §441, §446, §449. Определите а) значение союза «cum», б) время и наклонение в придаточных предложениях, в) переведите приведенные предложения на русский язык

а)

cum historicum

cum temporāle

cum iterat.

cum causāle

cum concess.

б)

praes. ind.

praes. conj.

imperf. conj.

perf. ind.

perf. conj.

plusquamp. ind.

plusquamp. conj.

1. Cum dormīmus, nihil audīmus.

2. Cicero, cum Athenis esset, oratōres et philosophos clarissimos audiēbat.

3. Cum vita sine amicis dolōris et timōris plena sit, ratio ipsa monet amīcos compārare.

4. Philippus, cum bellum contra Persas parāret, occīsus est.

5. Agricola, cum florem oleae videt, fructum se visūrum esse putat.

6. Cum castra vallo fossaque munīta essent, hostes ea expugnare non potuērunt.

7. Cum copiae castris eductae essent, in hostes ductae sunt.

8. Craeci, cum Trojam expugnavissent, omnes fere (почти) incolas necavērunt.

9. Non scribo tibi, cum aegrotus sim.

10. Amicus meus, cum sit aegrotus, tamen omnibus studiis interest.

11. Cum Tarquinius Superbus (Гордый), ultimus (последний) rex Romanōrum, Romā expulsus esset, duo consules creāti sunt.

12. Caesar, cum cognovisset montem a hostibus tenēri, eō (туда) profectus est.

13. Cum Caesar in Galliam vēnit, ibi duae factiōnes erant.

14. Helvetii, cum Romanōrum impetus sustinēre non possent, in silvam fugērunt.

15. Pythagoras (Пифагор), cum in geometriā quiddam novi inveněrat, bovem immolabat.

16. Galli, cum se a Germānis defenděre non possent, legātos ad Caesarem misērunt rogātum auxilium.

17. Cum Caesar in Asiam iter facěret, navis ejus a pirātis capta est.

18. Cum ad te venīre non potuěrim, epistulam ad te mittam.

19. Litterae, cum sint paucae, tamen innumerabilia verba efficiunt.

20. Cum primi militum ordines cecidissent, tamen acerrime reliqui resistēbant.

Упр. 83. Укажите способ образования а) перфекта, б) супина следующих глаголов

а)

-vi

-ui

-si

-xi

yдлинение

yдлинение (ā>ē)

удвоение

б)

- ātum (ătum)

-ītum

-ĭtum

-ūtum

-tum

-sum

-