Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЭББЖ 1-25.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
3.11 Mб
Скачать
  1. Бағыттаушы жүйелердегі тарату режимдері

Қолданыс кезіндегі толқын ұзындықтары және де электромагнитті энергияның қоршаған ортада таралуының бес түрлі тарату режимі бөлінген.

Статистикалық режимі электростатика процессіне және магнитостатика процессінде жатады, уақытша байланыс өрістерінің болмауымен сипатталады.Максвелл теңдеуінің түрі:

Электростатистика теңдеуі негізінен өткізгіштердің сыйымдылығы мына формуламен анықталады:

С=Q/U.

Стационарлы режимді тұрақты ток І=Е өткізгіштерімен таралу жағдайына қатысты, магнит өрісін тудыратын электрлік өріс, сонымен қатар индукцияланады .

Магниттік өрістің потенциалды сипаты бар, ал электрлікте потенциал жоқ. Осы режимде тізбектің индуктивтілігі анықталады L=Ф/І, мұнда Ф-магнит ағыны. Процессті талдау үшін Ом, Кирхгоф заңдары қолданылады.

Квазистационарлы режим 1010 Гц жиілік диапазонын қамтиды , бұл режимде құйынды электрлік өріс, электрлік өрісінің өзгерісінен туындайды.Максвелл теңдеуі мына түрде:

Бұл режимде >>D, мұнда D-жалпылама режим HC, -толқын ұзындығы, ток араласуы шамалы. Процессті талдау үшін Ом, Кирхгоф заңдары және телеграфтық теңдеу,толқындық теңдеу қолданылады.

Электродинамикалық режим жоғары жиілік ауданына қатысты және қысқа толқынды (  D, F  10101012 Гц) қамтиды. Талдау кезінде толқындық теңдеуді шешеді.Ол кезде Макселл теңдеуі мына түрде болады:

Яғни, бұл режимде ток араласуын байқамауға болмайды.

Толқындық және квазиоптикалық режимдері диэлектрикте сипатталған, басым бөлігі аралас ток, ал өткізгіш тоғы мәнсіз.Бұл жағдайда , , және Гц. Процессорларды анықтау барысында оптика заңдары(Гюйгенс, Френель) және шешуші толқындық теңдеу қолданылады.

Келтірілген классификация режимі Максвелл теңдеуінің универсалдылығын, сонымен қатар электродинамика заңының бірлігін сипаттайды.

  1. Бағыттаушы жүйелердің түрлері

Қазірдегі қолданылып жүрген байланыс жолдары – әуе байланыс жолдары, кабельдік (симметриялық, коаксальдық, оптикалық-талшықтық) және радиорелейлік байланыс жолдары. Байланыс жолдарымен олардың тоғысатын байланыс тораптарының жиынтығын байланыс желісі деп атайды. Байланыс желілері біріншілік және екіншілік желілерге бөлінеді. Біріншілік желі жоғарыда айтылғандай байланыс тораптарымен байланыс жолдарының жинақтарынан тұрады. Екіншілік желіге байланыстың белгілі түрі – телефон және телеграф байланыстары, радиохабар тарату, теледидар, деректемелер беру, басқару жүйелерінің байланыс жолдары жатады.

Кабельді байланыс жолдары өздерінің қай жерде қолданылатынына байланысты бөлінеді:

  • жергілікті,

  • қалалық,

  • қалааралық.

  1. Бағыттаушы жүйелермен таратылатын ақпараттың түрлері

Кесте 1.1 Байланыс жүйесі бойынша таралатын ақпараттар

Хабарлама түрлері

Жиілік жолағы, кГц

Саны КТЧ

Телефония

4

1

Радиохабарлау

8 – 12

2 - 3

Телевидение

6000

1500

Телеграфия

4/(18…24)

1/(18…24)

Деректерді тасымалдау

4…240

1…60