2.1 Сурет - Ауа желілері сымдарының қиыстырмалары

 Болаталюминий сымдары кеңінен АЖ қолданылады. Болат өзекшенің өткізгіштігі ескерілмейді, ал электр кедергісіне алюминий бөлігінің кедергісі қабылданады. Болаталюминий сымдарының АС, АСКС, АСКП, АСК маркалары шығарылады.

Сым маркасының белгілеуіне сымның алюминий бөлігінің қимасы және болат өзекшенің қимасы ендіріледі, мысалы АС 120/19 немесе АСКС 150/34.

 

       2.1.2 АЖ тіректері

АЖ тіректері анкерліктерге және аралықтарға бөлінеді. Бұл тіректердің сымдарды ілу тәсілімен айырмашылықтары бар. Аралық тіректер оқшаулағыштардың сүйемелдейтін гирляндаларының көмегімен сымдарды ұстауға арналған. Анкерлік тіректер сымдарды керуге арналған. Аралық тіректер арасындағы қашықтық аралық өткін немесе өткін деп, ал анкерлік тіректер арасындағы қашықтық анкерлік өткін деп аталады.

Анкерлік тіректер АЖ ерекше жауапты нүктелерінде сымдарды қатаң бекітуге арналған: маңызды инженерлік құрылымдардың қиылыстарында ( мысалы, темір және автомобиль жолдарының), АЖ соңдарында және оның түзу айландарының соңдарында. Анкерлік тіректер аралықтардан едәуір күрделі және қымбат және сондықтан әр желідегі олардың саны минималды болу керек.

Желінің бұрылатын нүктелерінде бұрыштық тіректерді орнатады. Олар анкерлік немесе аралық типті болуы мүмкін.

АЖ типтері келесі арнаулы тіректер қолданылады: транспозициялық – тіректерде сымдардың орналасу тәртібін өзгерту үшін; тармақтық – негізгі желіден тармақтар жасау үшін; өтпелі – өзендерді, сайларды және т.б. өту үшін.

 Материалы бойынша тіректер ағаш, метал және темірбетон тіректерге бөлінеді.

          Ағаш тіректер 110 кВ дейінгі АЖ негізінде орман ресурстарымен бай аудандарда қолданылады. Ағаш тіректердің кемшілігі – ағаштың шіруге ықпалдылығы және соған байланысты оның қызмет мерзімінің аздығы.

         Метал тіректері (болат)  35 кВ және жоғары АЖ қолданылады, механикалық беріктілігі жоғары және қызмет мерзімі үлкен (2.2 сур. қараңыз). Бірақ оларға көп метал қажет және оларды уақытылы сырлап тұру керек.

  Темірбетон тіректер (2.3 сур. қараңыз) 500 кВ дейінгі кернеулердің барлық кластары үшін қолданылады, ағаш тіректерден ұзақ қолданылады, бөлшектер даттанбайды, эксплуатацияда қарапайым және сондықтан кеңінен тараған. Олардың құны төмен, бірақ массасы үлкен және бетонның беті салыстырмалы омырылғыш, көлденең майысуға беріктілігі аз.

                                   

                                     а)                             б)

                  а – кернеуі 220 кВ; б - 330 кВ ( мөлшерлері метрмен)          

  2.2 сурет – Екітізбекті желілердің аралық метал тіректері

                                    а)                  б)                   в)  

а - кернеуі 35 кВ; б – 110 кВ; в – 220 кВ (мөлшерлері метрмен)

2.3 Сурет - Біртізбекті желілердің аралық темірбетон тіректері

                                    а)                                  б)

                        а - кернеуі 1 кВ дейін; б - кернеуі 10 кВ

2.4 Суреті - Ұшты фарфор оқшаулағыштар

     Ілінетін гирляндаларда сым тек қысқыштардың көмегімен сүйемелденеді, керілетіндерде – қатаң бекітіледі. Керілетін гирляндалар сүйемелдейтіндерге қарағанда ауыр жағдайда болады. Сондықтан 110 кВ дейінгі желілерде оқшаулағыштар саны біреуге артық қабылданады.       

                                      а)                                      б)