1.1 Сурет

 

                                             1.2 сурет

1.3 Электр тораптарына қойылатын талаптар

 Электр тораптары тұтынушылардың сенімді электрмен жабдықталуын және электрэнергияның талап етілген санын қамтамасыз ету керек. Мұнда тораптардың жұмысы ең үлкен үнемділік талаптарына сәйкес болу керек. Бұның жобалау шарттарына да, эксплуатация шарттарына да қатынасы бар. Тораптарға байланысты бес негізгі талапты айтуға болады:

        Жұмыс сенімділігі. Тұтынушылардың электрмен жабдықталуының сенімділігі туралы мәселенің пайда болуы іс жүзінде тораптың барлық элементтерінің уақыт өткен сайын зақымдалуымен байланысты. Зақымдар найзағай әсері өскенде, күшейген жел әсерлерінде, ауыр көк мұз түзілулерінде және т.б. пайда болуы мүмкін. Электрмен жабдықтау сенімділігінің көтерілуі тораптың зақымдалуы және оның элементтерінің резервтелуімен ғана емес, экономикалық тұрғыдан өзін ақтайтын басқа да тәсілдермен қамтамасыз етілуі мүмкін. Сенімді электрмен жабдықтауды іске асыру үшін, резервтеуден басқа, релелік қорғаныс және автоматиканың сенімді әсер жасайтын құрылғылары: АҚҚ (АПВ) – автоматты қайта қосу, РАҚ (АВР) – резервті автоматты қосу, АЖЖА (АЧР) – автоматты жиілікті жүктемені азайту және т.б. қажет.

Электрэнергияның сапасы. Әрбір тұтынушы сапалы электрэнергияны алу керек. Бұл энергия сапасының негізгі көрсеткіштерімен анықталады: кернеу деңгейімен; жиілік деңгейімен; үшфазалық кернеудің симметриясымен және кернеу қисығының формасымен.

         Электрқабылдағыштар саны үлкен осы кездегі ұзақ электр тораптарындағы электрэнергияның сапасы торап жұмысының көп жағдайларынан тәуелді. Ол тораптың әртүрлі орындарында іс жүзінде әртүрлі болады, бірақ арнаулы құралдар қолданылса реттелуі мүмкін.

Үнемділік. Торап үнемді болу үшін торап сұлбаларының тиімді түрлерін, кернеулерін, сымдардың қималарын және т.б. таңдау керек. Сондықтан бірнеше нұсқалар белгіленеді, олар өзара «келтірілген шығындар» деп аталатын орнатылған критерий бойынша салыстырылады. Бұл критерий энергия шығындарын, күрделі қаржыларды және ысырапты ескереді. Келтірілген шығындары минималды нұсқа оңтайлы болып табылады.

Келтірілген шығындар – өнімді шығаратын ағымдағы және біруақыттық (күрделі) шығындардың шамасы

Зп = С + Ен*К,

С өнімнің өзіндік құны (амортизацияны қосқандағы ағымдағы шығындар), К – күрделі қаржылар, Ен – күрделі қаржылар тиімділігінің нормативтік коэффициенті.

Эксплуатацияның қауіпсіздігі және ыңғайлылығы. Персоналдың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Техникалық эксплуатация ережелеріне ТЭЕ (ПТЭ) сәйкес жерлендірулер, қоршаулар, сигнализация, арнаулы киім және басқа саймандар қолданылады.

Қауіпсіздікті қамтамасыз етуден басқа, эксплуатация ыңғайлылығы қарастырылу керек: әртүрлі ауыстырып қосулардың, жөнделетін жабдыққа жақындаудың ыңғайлылығы, бақылау жасаудың мүмкіндігі және т.б.

Одан әрі дамудың мүмкіндігі. Электр торабы жүктемелердің көбейуіне және жаңа тұтынушылардың үздіксіз пайда болуына байланысты барлық уақытта даму және қайта құру жағдайында болады. Желілер және трансформаторлық қосалқы станциялар ауыстырылады және қайта құрылады. Торапты түбегейлі қайта құрмай одан әрі кеңейту мүмкіндігі болатындай етіп электр торабын жобалау қажет.