Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ТАРИХ ГОС ӨЗГЕРТІЛГЕН.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
255.61 Кб
Скачать

50.Шоқайдың эммиграциядағы саяси қызметі.

1890ж Қызылордада дүн.келген.Ташкент гимназиясын,Санкт-Петербург заң факультетін бітірген.ҰЛЫ Түркістан Мемлекеттік құру идеясын ұсынған.Эммиграциядағы қызм-Түркістан халқына үгіт-насихат жұмыстары.Эммиграцияда жүріп Кеңестерге қарсы идеялық күресін жалғастырды.1917ж 22 қарашада мұсылман ұйымының конгресін өткізіп,Түркістан автономиясын жариялады.Алашорда үкіметінің құрамында болды.Оның осы қызметінен аса шебер ұйымдастырушылығын,ұлттық құндылықтар саласында жасаған тұжырымдамасын көреміз.Ол 1941ж Бердиндн қайтыс болған.

51.Қазақстандағы кеңестік мәдени модернизация.

1920-1930ж білім мен ғылымның дамуын жатқызамыз.Білім мен ғылым дамуына үлес қосқан Сәтбаев 1920ж қазақ тілінде алгебра оқулығын жазды.1920ж техникумдар ашылды.1928 Абай атындағы пед инст,1931 Алматы мед,1934ж Қазақ мемлекеттік универі ашылды.1920ж ҚАЗАҚжерінде құрылған зерттеу қоғамын жатқызамыз.Бұл қоғам жұмысына Тынышпаев,Дулатов,ДИВАЕВТЕР қатысты.Қазақстанды зерттеу қоғамы бөлімдері Орал, Петропавл,Семейде ашылды.

52.Қазақстан жазушылары мен композиторларының шығармашылық қызметі.ХХғасырдың 20-30жылдары.

Қазақ тіліндегі Алпамыс,Қобыланды,Ер Тарғын т.б. кеңінен таралды.Махамбет Өтемісұлы,Бұқар жырау,Ақан Сері,Жамбыл өлеңдерін айтуға рұқсат берілді.1926ж институт негізінде Қызылордада тұңғыш қазақ театры ашылды.Онда Әуезов,Шанин,Жандарбековтер жұмыс жасады.Қастеев Ескі және жаңа тұрмыс атты топтамасын ұсынды.Қастеевтің мыңнан астам картиналары танымал болды.Сейфуллин,Жансүгіров,Әуезов,Мүсірепов сынды көрнекті сөз шеберлері өсіп шықты.Жабаевтың жалынды жырлары бүкіл әлемге танылды.

53.Кеңес өкіметінің білім және ғылым саласындағы қайшылықтары.

Кеңес үкіметінің айтуынша қазақ халқының 25 пайызы ғана сауатты еді.Оның ішінде қазақтар 10 пайыз болатын.Араб тілінде жазып, оқи алатын қазақтар бұл тізімге ілінбеді.Қазақстанда жаппай15-50 жас арасындағы оқыту тек саяси мүддені көздеді.Кеңес үкіметі тек момын ,жуастарды қалдырып қалғандарын қудалап, мәңгүрт тәрбиелеуді жоспарлады.1930 ж 27 тамызда бастауыш білім беру туралы шешім қабылданды.Бұл қаулы бойынша балалар 4 жылдық білім алуға тиіс еді.Одан әрі 7жылдық,10жылдық білім беру жалғасады деп айтқан болатын.Алайда оқу құралдарының жетіспеушілігі,сауатты мұғалімдердің жоқтығы,араб әліпбиінен латын әріпіне көшу,латыннан орыс әрібіне көшу сауатты ұрпақ тәрбиелеуге кедергі келтірді.

54.Ксро ға базасының ксро ға-ның Қазақ филиалы болып қайта құрылуы.

1932ж наурызда Алматыда КСРО ҒА құрылды.1938ж КСРО ҒА Қазақстандық филиалы болып өзгертілді.Бұл филиал Қарағанды көмір бассейнін,Орал-Ембі мұнайлы ауданын зерттеді.Жамбыл обл химиялық фосфат,калий тұздары пайдалы қазбалары ашылды.Пайдалы қазбаларды игеруде Сәтпаев,Гапеев,Кассин,Губкин зор еңбек сіңірді.1940 ж Бүкілодақтық шаруашылық Қазақ филиалы болып құрылды.1940ж Қазақстанда 110ғылыми зерттеу орталықтары жұмыс істеді.

55.Екінші дүн.Жүз. Соғыстағы кеңестік биліктің ішкі сыртқы саясаты.

1939ж Германияның Польшаға шабуылымен басталды.1939-40ж Кеңес одағы Финляндаға қарсы соғыс жүргізеді.Кеңес үкіметі Германиямен арадағы келісімге сәйкес әскерін Польшаның шығыс бөлігіне кіргізеді.КСРО үшін соғыс ауыртпалығы осылай басталды.Германияның Қазақстанға жоспары нақты болды.КСРОны жеңгеннен кейін Германия Орта Азия мен Түркістан аумағында Гросс-Түркістан рейхкомиссиаратын құру,Индучтриалды Облыс құру жөнінде жоспар жасады.Мұнда белорусь,поляк,украиндықтарды қоныстандыру жоспарланды.Соғыстың алғашқы күнінен бастап қазақстан майданның арсеналына айнала бастады. Әрі қарай тан соғысы басталды.