Тараптардың азаматтық процестік құқықтары – процестік құқықтарды теңдей пайдаланады (ҚР АПК-46, 48, 50, 256-б.б.).

Тараптардың азаматтық процестік құқықтары Жалпы

(ҚР АПК-46-б.)

Арнайы

(ҚР АПК-48, 50, 256-б.б.)

Талап қоюдың негізін немесе нысанасын өзгертуге.

Іске қатысатын адамдардың жалпы құқықтары мен міндеттері

Корпоративтік дауға қатысатын тараптар бір-бірінен іс үшін маңызы бар құжаттарды әрбір нақты құжатты көрсетпестен сұратуға құқылы.

Талап қою талаптарының мөлшерін көбейтуге немесе азайтуға.

Талап қоюдан бас тартуға.

Тараптар мемлекеттік құпияларды немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын құжаттарды бір-бірінен сұрата алмайды.

Тиісті емес жауапкерді тиісті жауапкермен ауыстыруға келісімін беруге.

Істі сырттай іс жүргізу тәртібімен қарауға келісімін беруге.

Талап қоюды тануға.

Қарсы талап қоюға.

Істі татуласу келісімімен немесе дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісіммен не дауды партисипативтік рәсім тәртібімен реттеу туралы келісіммен аяқтай алады.

           

23-сұрақ. ТАРАПТАРДЫҢ АЗАМАТТЫҚ ПРОЦЕСТІК МІНДЕТТЕРІ

Тараптардың азаматтық процестік міндеттері

Тараптардың азаматтық процестік міндеттері – процестік міндеттерді теңдей орындайды (ҚР АПК-46, 48, 72, 148, 149, 187 -б.б.).

Жалпы Арнайы

Тараптар басқа адамдардың құқықтарын теріс пайдаланбай, олардың мүдделерін бұзбай, өздеріне тиесілі барлық процестік құқықтарды адал пайдалануға тиіс, істерді қарау мен шешу мерзімдерін қасақана созып жіберуге жол бермеуге тиіс (ҚР АПК-46-б.).

Нақты процестік әрекеттің сипатына, азаматтық іс жүргізу сатысына байланысты, мысалы:

Талап қоюшы талабында заңда көрсетілген бірқатар мәліметтерді көрсетуі және қажетті құжаттарды тіркеуі қажет

(ҚР АПК-148, 149-б.б.).

Іске қатысатын адамдар, сондай-ақ сот отырысы залында қатысып отырған азаматтар сот отырысы залындағы тәртіпті сақтауға міндетті.

(ҚР АПК-187-б.).

Әр тарап өзінің талаптарының және қарсылықтарының негізі ретінде сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуге, қорғаныс құралдарын пайдалануға, фактілерді растауға, оларға дау айтуға, процесті адал жүргізуге сәйкес келетін және іс жүргізуге жәрдемдесуге бағытталған дәлелдемелер және дәлелдемелерге қарсы қарсылықтарды судья белгілеген мерзімде келтіруге тиіс т.с.с. (ҚР АПК-72-б.).

      Түсініктемелер мен айғақтарды, сұрақтар мен оларға жауаптарды процеске қатысушылар төрағалық етушінің рұқсатымен түрегеп тұрып береді т.с.с. (ҚР АПК-187-б.).

           

24-сұрақ. АЗАМАТТЫҚ ПРОЦЕСТЕГІ ПРОЦЕСУАЛДЫҚ ТЕҢ ҚАТЫСУ