Липидтер алмасуындағы бауырдың рөлі.

Бауырда липогенез өтеді. ТАГ-нің синтезі фосфатидді жолмен жүреді. Алдымен глицерин активтенеді АТФ-пен әрекеттесіп, глицерофосфаттүзеді, ал сөңғы өнім екі активті БМҚ қосып, ТАГ түзеді. Бұл реакция азотты негіздер көп болса, шамалы жүреді, себебі, фосфатид қышқылы ФЛ түзу үшін жұмсалады. ФЛ-тер өте керекті заттар, бауырдан жеңіл бөлініп шығады, қан арқылы көп мөлшерде басқа тканьдерге еніп, оларды мембрана құрауына пайдаланылады. Ал азотты негіздері жоқ болса, фосфатид қышқылы ТАГ синтездеу үшін жұмсалады. ТАН-оқшау зат, бауырда көп жиналса бұл органды май басып кетеді. Сонымен, бауырда ТАГ мен ФЛ синтезделеді. Бірақ фосфолипидтердің синтезі жылдам жүрсе ТАГ-нің синтезі тежеледі немесе керісінше

Липогенез, липолиз,липонеогенезге сипаттама беріңіз және осы прцесстердің рөлі.

Бауырда липогенез өтеді.ТАГ-нің синтезі фосфотиді жолмен жүреді.Алдымен глицирин активтенеді АТФ-пен әрекеттесіп,глицерофосфат түзеді,ал соңғы өнім екі активті БМҚ қосып,ТАГ түзеді.Бұл реакция азотты негіздер көп болса ,шамалы жүреді,себебі,фосфатид қышқылы ФЛ түзу үшін жұмсалады.

ФЛ-тер өте керекті заттар,бауырдан жеңіл бөлініп шығады,қан арқылы көп мөлшерде басқа тканьдерге еніп,оларды мембрана құрауына пайдаланылады.Ал азотты негіздері жоқ болса,фосфатид қышқылы ТАГ синтездеу үшін жұмсалады.ТАГ-оқшау зат, Бауырда көп жиналса бұл органды май басып етеді.

Липонеогенез ТАГ негізінен көмірсулардан синтезделеді.Бұд реакцияның мәні:көмірсулар энергия көзі ретінде пайдасы шамалы қосылыстар , сондықтан да олар липидтерге айналып тотыққан кезде көп энергия береді.

Липидтер алмасуының соңғы өнімдері.Липидтердің алмасуы төрт кезеңнен тұратын сатылы процесс. Ол кезеңдер мыналар : ас қорыту, сіңіру, аралық алмасу және сол алмасуының ақырғы өнімдерінің пайда болуы. Липидтердің қорытылуына өт / бауыр клеткаларының шырыны, секреті /, ұйқы безінің және ішектің сөлдері қатысады. Ұйқы безінде ас қорыту ферменттері көп болады. Олардың әсерімен липидтер денесіне сіңетіндей дәрежеге жетеді.  Майлардың негізгі массасы /95-97 %/ ащы ішек бөлігінде, ең алдымен, он екі елі ішекте қорытылады. Өт қышқылдары май тамшыларының бетіне сорылады да, жұқа қабық құрады. Бұл процесті эмульгация деп атайды.  Ішек шырыш қабығының клеткаларында жоғары май қышқылдары глецеринмен қосылып, қайтадан май/ жануардың белгілі бір түріне тән майы/ түзіледі, яғни ресинтезделеді.Ресинтез - гид–олизге керісінше процесс.  Майлар лимфа жүйелерінің тамырлары және көкірек тармағы арқылы қанға келіп түседі. Бұдан кейін майлар май депосына /қоймасына/ қор ретінде жиналады.  Жоғары май қышқылдарының организмде ыдырау механизмін неміс биохимигі Ф. Кнооптың 1904ж ұсынған “май қышқылдарының В – тотығу теориясы” түсіндіре алады. Бұл теория бойынша организмде май қышқылдарының ұзын көміртек тізбегі тотығудың әрбір айналымында екі атом көміртегіне карбоксил тобы ұшынан қысқарып отырады. Табиғи май қышқылдарында әрқашан көміртек атомдарының жұп сандары болады, демек екі еселенген үзіндіге толық ыдырай алады.  Май қышқылдарының В – тотығу метохондрияда өтеді. В – тотығуының ферменттері метохондрияда шоғырланған, ал ацил – КоА – ның пайда болуы цитоплазмада өтеді.  Жоғары май қышқылдары организмдегі химиялық энергияның ең маңызды көзі болып келеді. Стеарин қышқылының бір молекуласының толық ыдырауынан ацетил КоА – ның 9 молекуласы пайда болады : Липидтер тек ыдырап қана қоймай, организмде түзіле де алады. Майлардың биологиялық түзілуі үш негізгі сатыдан тұрады : глицериннің, жоғары май қышқылдарының пайда болуы және олардың триглецерид молекуласын құрауы.

Тканьдердегі аминқышқылдарының тағдыры

Амин қышқылының негізгі бөлігі анаболизм реакциясына жұмсалады.

1. Анаболизм-жай заттардан күрдеоі заттардың түзілуі

2. Белок синтезі. Амин қышқылы құрылыс материалы ретінде 80%-і белоктар, ферменттер, гормондар синтезіне жұмсалады.

3. Белок емес активті затар синтезіне, мысалы: нейропротеидтер, глутатион, адреналин, норадреналин.

4. Кейбір амин қышқылынан креатин түзіледі. Түзілген креатин бұлщықетке жеткізіліп энергия көзі ретінде пайдалнылады.

2 денгейі жауаптар

.Ацетил КоА түзілуі жолдары мен оның пайдалануы

Бірініші сатысында пируватдегидрогеназаның әсерінен алмасудың ақырғы өнімі СО2 және ферменттің активтік ортасында ТПФ-пен байланысқан гидроксиэтилдік туынды түзіледі. Дигидролипо-илацетилтрнсфераза ферментінің әсерінен липой қышқылының дисульфиттік тобы тотықсыздандырылады гидроксиэтилді байланыстыру арқылы және тотықсызландырылады гидроксиэтилді байланыстыру арқылы және ацетильдік топ сыртқы КоА-SH тасымалданады. Реакция нәтижесінде тотықсызданған және тотығудың ақырғы өнімі ацетил-КоА түзіледі.

Ацетил-КоА-ның пайдасы мынадай: біріншіден, жасуша митохондриясында лимон қышқылының циклы бойынша СО2 мен Н2О дейін тотығады да, Энергия бөліп шығарады. Бұл кезде бөлініп шығатын энергияңың шамамен 40% АТФ молекулаларында жиналады. Екіншіден, ол көптеген маңызды биологиялық заттардың синтезі үшін түйінді затқа жатады.