- •Басқару есебінің объектісі мен әдістері, оның ұйымды басқарудағы рөлі.
- •Басқару есебі ақпараттарының қалыптасуы. Басқару есебіндегі ақпараттар түрлері мен қолданылатын көрсеткіштері.
- •4.Басқару және қаржы есебінің өзара байланысы мен айырмашылықтары.
- •5. Шешімдерді қабылдау үшін шығындардың жіктелуі: релевантты және релевантты емес шығындар.
- •6. Шешімдерді қабылдау үшін шығындардың жіктелуі: өспелі, инкрементті және маржыналды көрсеткіштер.
- •7. Шешімдерді қабылдау үшін шығындардың жіктелуі: релевантты, альтернативті шығындар.
- •11. Негізгі өндіріс шығындарының элементтері:
- •12 Көмекші өндіріс шығындары есебінің тәртібі
- •Негізгі материалдарды сатып алу, сақтау және босату есебінің тәртібі.
- •14 Өндіріске босатылған материалдар құнын бағалау
- •15 Тікелей және жанама еңбек есебі
- •16 Еңбек ақы шығындарының есебі. Тоқтап қалу, үстеме ақы және сыйақы есебі
- •Үстеме шығындардың есебі. Қызмет көрсететін бөлімшелердің шығындарын анықтау әдісі.
- •Үстеме шығындардың есебі. Кем және артық таратылған шығындар есебі.
- •Өзіндік құнды калькуляциялаудың тапсырыстық әдісі. Тапсырыстық калькуляциялай әдісінің ерекшелігі (спецификасы)
- •Өзіндік құнды калькуляциялаудың тапсырыстық әдісі. Өзіндік құнды калькуляциялаудың тапсырыстық әдісінің есеп процедурасы.
- •Өзіндік құнды калькуляциялаудың тапсырыстық әдісі. Жартылай аяқталған келісім шарттан алынатын пайданы есептеу.
- •Өзіндік құнды калькуляциялаудың тапсырыстық әдісі. Қалдық, ақаулы өнімді жөндеу және жою шығындарының есебін қосқандағы тікелей және жанама шығындарынң есебі.
- •25. Өнімнің өзіндік құнды калькуляциялаудың үрдіспе-үрдіс әдісінің ерекшелігі.
- •26. Үрдіспе-үрдіс калькуляциясы: бірліктің өзіндік құны.(эквиваленттік бірлік)
- •27 Үрдіспе-үрдіс калькуляциясы: Алдыңғы үрдістегі өнімнің өзіндік құны.
- •31. «Шығын – өнім көлемі – пайда» талдауын жүргізудегі жіберулер (қағидалар)
- •32.Зиянсыздық нүктесін есептеу. Маржиналды табыс әдісі, графикалық әдіс.
- •33.Операциондық тұтқа: мәні, маңызы, есептеу тәртібі
- •34 Шығын өнім көлемі – пайда талдауы Қауіпсіздік маржасын есептеу
- •35 Шығынды толық таратудың өзіндік құны калькуляциясы және айнымалы шығындардың ерекшеліктері мен кемшіліктерінің жүйесінің мәні.
- •36 Директ-костинг» жүйесі басқару шешімдерін қабылдаудың негізі ретінде.
- •37 «Стандарт-костинг» пен нормативтік әдіс шығындарды жоспарлаудың, бақылаудың және есебінің құралы ретінде.
- •38 Сметаларды құрастыру кезеңдері
- •39.Бюджеттік жүйелерді дайындау және енгізу.Бюджеттік жүйелер түрлері.Жоспарлау үрдісінің кезеңдері.
- •40.Бюджеттік бақылау.Функционалды смета құрудың мысалдары.
- •41.Бюджетті бақылау.Негізгі бюджетті құрудағы мысалдар
- •42. Бюджеттік бақылау. Икемді сметаны құру.
- •43. Нормативті шығындардың өзіндік құнды калькуляциялаудың мақсаттары.
- •44. Нормативтік шығындар бойынша өзіндік құнды калькуляциялау кезіндегі нақты шығындардың нормативтен ауытқуын талдау әдістемесі.
- •45.Ауытқу түрлері, материалдар, еңбекақы және үстеме шығындар бойынша ауытқуды есептеу тәртібі.
- •47. Баға қалыптастыру бойынша шешім қабылдау (шығындар қосу) баға қалыптасуы
- •48. Баға қалыптастыру бойынша шешім қабылдау, мақсаттық баға қалыптасуы
- •49.Баға қалыптастыру бойынша шешімдер қабылдау:арнайы тапсырыстың бағасын қалыптастыру.
- •51. Күрделі салымдардың сметасын құрастыру үрдісі және мақсаты
- •52.Инвестицияларды бағалаудың дисконттық емес әдістері
- •53. Инвестицияларды бағалаудың дисконттық әдістері
- •54. Шығындарды бағалау: ең кіші квадраттар әдісі
- •56 Өндірістегі жоғалтулар есебі.
- •60 Трансферттік баға қалыптасу ?
- •61 Көмекші қызмет шығындарын өндірістік бөлімшелерге бөліп тарату ?
- •65.Инвестициялық бағалау әдістері
- •66. Басқару есебі үшін сызықтық бағдарламалау.
- •68.Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың нормативтік әдісі және ауытқуды талдау
- •69.Бірлесіп өндірілетін және жанама өнімдер түсінігі.
- •70. Бірлесіп өндірілетін өнімдердің шығындарын тарату әдістері(бөліну нүктесінен кейін шығындар шығарылмайтын болса)
Басқару есебі ақпараттарының қалыптасуы. Басқару есебіндегі ақпараттар түрлері мен қолданылатын көрсеткіштері.
Ақпарат – зерттеу объектісі б.т. яғни адамдар, заттар, фактілер, жағдайлар, оқиғалар және процестер жөніндегі мәліметтер. Басқару есептін мақсаты – менеджерлерді ақпараттармен қамтамасыз ету. Мұндай ақпараттарға сыртқы пайдаланушыларға арналған талаптар жатады: адрестілік(иерархия ж\е дайындық деңгейіне сәйкес нақты адрес); жеделділік(тиімді шаруашылық шешім өз уақытында қабылдау ж\е орынды уақытында жүз.а); жеткіліктілік (басқару шешімдермен сәйкес дәрежеде қабылдау үшін олардың көлемінің жектілікті болуы); аналитикалық (ағымдағы жедел талдаудың көрсеткіштерімен қамтамасыз ету және талдау ең аз шығындармен қамтамасыз ету және келесі талдауды ең аз шығындармен жүргізудің мүмкіндіктерін ұсыну); икемді және ынталық (ауыспалы басқару жағдайлары шартында ақпараттық мүмделердің толықтығы қамтамасыз етілуі керек); пайдалық потенциалды (тәуекел сферасына басқарушылардың көңілін аудару және к\о менеджерлердің жұмысын объективті бағалау); Экономикалық жеткіліктілік (ақпараттарды дайындау шығындарды экономикалық тиімділік пайдаланудан жоғары болуы керек). Басқару есебінде есеп ақпараттары 20-30% болады, қалғаны эко\қ талдау 40-60% алады. Басқару есептің ақпараттары сипатта болады ж\е қорғауға талап етеді.
4.Басқару және қаржы есебінің өзара байланысы мен айырмашылықтары.
Негізгі байланысы екеуі де бухгалтерлік есептемелер негізінде жасалады.
Айырмашылықтары:
Салыстыру сапасы |
Қаржылық есеп |
Басқару есебі |
Реттеу дәрежесі бойынша |
|
|
Ақпарат нақтылығы |
Заң талабына сәйкес нақты есептемелерді қажет етеді |
Ақпараттың жеделдігі, бағалар шамаланып алады |
Ақпараттың масштабы |
к/о туралы толықтай ақпарат алынады |
бөлімше бойынша немесе мақсатқа сай ақпарат алынады |
Есептің мақсаты |
Сырттай пайдаланушылар үшін |
шешім қабылдау мақсатында ішкі пайдаланушыларға |
Пайдаланушылары |
к/о құрамына кірмейтін қызметкерлер, сыртқы |
к/о құрамына кіретін қызметкерлер |
Есеп принципі |
БЕХС (МСБУ) |
Заң талаптарына қатыссыз шешім қабылдау үшін пайдалы ақпарат |
Есептің құрылымы |
Баланстық теңдеу; екі жақты жазу; проводкалар |
Екі жақты жазу мен бастапқы баланс жоқ |
Уақыт бойынша қатынас |
Белгілі бір кезеңге нақты нәтиже көрсетіледі |
Аяқталған фактпен қатар болшаққа болжау жасалады |
Ақпаратты көрсету нысаны |
Негізінен ақшалай көлемде |
Барлық өлшем түрлері қолданылады |
Есеп беру жиілігі |
Жыл, квартал, ай сайын (міндетті) |
Пайдаланушылар талабы бойынша (ерікті) |
Жауапкершілік дәрежесі |
Заң бойынша әкімшілік және қылмыстық |
Тек әкімшілік жауапкершілік |
