Карбонат ионының реакциялары

1. Минералды қышқылдардың әсері (фармакопеялық реакция)

Карбонат иондарын қышқылдармен әсер еткенде СО₂ және Н₂О ыдырайды:

СО₃^2- + 2Н⁺ → Н₂СО₃ → СО₂↑ + Н₂О.

СО₂ газын әк суы арқылы өткізгенде ақ түсті СаСО₃ тұнбасын түзеді:

Са(ОН)₂ + СО₂ ↔ CaCO₃↓ + Н₂О.

2. Барий тұздарының әсері:

Карбонат иондары барий иондарымен ақ түсті ВаСО₃ тұнбасын түзеді:

СО₃^2- + Ва²⁺ ↔ ВаСО₃↓,

Бұл хлор сутек қышқылында ериді:

ВаСО₃↓ + 2Н⁺ → Н₂СО₃ + Ва²⁺

Н₂СО₃ → СО₂↑ + Н₂О

3. Магний сульфатының ерітіндісінің әсері (фармакопеялық реакция)

Карбонат иондары магний иондарымен ақ түсті MgCO₃ тұнбасын түзеді:

СО₃^2- + Mg²⁺ ↔ MgCO₃↓.

Гидрокарбонаттар мұндай тұнбаны тек қайнатқанда түзеді:

∆

2НСО₃^- + Mg²⁺ ↔ MgCO₃↓ + Н₂О + СО₂↑.

4. Фенолфталеиннің әсері (фармакопеялық реакция)

Карбонат ерітіндісіне 2 тамшы фенолфталеин индикаторын қосқанда күлгін түске боялады.

Фосфат ионының реакциялары

1. Барий тұздарының әсері:

Фосфат иондары барий иондарымен ақ түсті Ва₃(РО₄)₂ тұнбасын түзеді:

2РО₄^3- + ЗВа²⁺ ↔ Ba₃(PO₄)₂↓.

Минералды қышқылдарда тұнба ериді:

Ва₃(РО₄)₂↓ + 6Н⁺ → ЗВа²⁺ + 2Н₃РО₄.

2. Күміс нитратының ерітіндісінің әсері (фармакопеялық реакция)

Фосфат иондары күміс иондарымен сары түсті Ag₃PO₄ тұнбасын түзеді:

3Ag⁺ + РО₄^3- ↔ Ag₃PO₄↓.

Тұнба азот қышқылында ериді:

Ag₃PO₄↓ + ЗН⁺ → 3Ag⁺ + Н₃РО₄,

аммиак ерітіндісінде де ериді:

Ag₃PO₄↓ + 6NH₃ → 3[Ag(NH₃)₂]⁺ + РО₄^3-

3. Магнезиальді қоспаның әсері (фармакопеялық реакция)

Фосфат иондары магнезиальді қоспамен (MgCl₂; NH₃H₂O, NH₄CI) ақ түсті кристалды MgNH₄PO₄ тұнбасын түзеді:

НРО₄^2- + NH₃ + Mg²⁺ ↔ MgNH₄PO₄↓.

Оксалат ионының реакциялары

1. Барий тұздарының әсері:

Оксалат иондары барий иондарымен ақ түсті ВаС₂О₄ тұнбасын түзеді:

С₂О₄^2- + Ва²⁺ ↔ ВаС₂О₄↓.

Минералды қышқылдарда тұнба ериді:

BaC₂O₄↓ + 2Н⁺ → Ва²⁺ + Н₂С₂О₄.

2. Кальций хлоридінің ерітіндісінің әсері

Оксалат иондары кальций иондарымен ақ түсті ұсақ кристалды СаС₂О₄ тұнбасын түзеді:

Са²⁺ + C₂O₄^2- ↔ CaC₂O₄↓.

Тұнба минералды қышқылдарда ериді, бірақ сірке қышқылында ерімейді:

СаС₂О₄↓ + 2Н⁺ → Са²⁺ + Н₂С₂О₄.

3. Калий перманганатының әсері:

Оксалат иондары қышқыл ортада калий перманганатын түссіздендіреді:

МnО4- + 8Н+ +5е ↔ Мn2+ + 4Н2О С2О42- -2е ↔ 2СО2↑

2 5

2МnО₄- + 5С₂О₄^2- + 16Н⁺ → 10СО₂↑ + 2Мn²⁺ + 8Н₂О

Арсенат иондарының реакциялары

1.Барий тұздарының әсері:

Арсенат иондары барий иондарымен ақ түсті Ba₃(AsO₄)₂ тұнбасын түзеді:

2AsO₄^3- + ЗВа²⁺ ↔ Ba₃(AsO₄)₂↓

Қышқылдарда тұнба ериді:

Ba₃(AsO₄)₂↓ + 6Н⁺ → 2H₃AsO₄ + ЗВа²⁺.

2. Магнезиальді қоспаның әсері (фармакопеялық реакция)

Арсенат иондары магнезиальды қоспамен MgCl₂, NH₃H₂O, NH₄C1) ақ кристалды MgNH₄ AsO₄ тұнбасын түзеді:

AsO₄^3- + Mg²⁺ + NH₄⁺ ↔ MgNH₄AsO₄↓.

Бұл реакцияның жүруіне фосфат иондары кедергі жасайды, өйткені оларда магнезиальді қоспамен ақ түсті MgNH₄PO₄ тұнбасын түзеді.

3. Күміс нитратының ерітіндісінің әсері (фармакопеялық реакция)

Арсенат иондары күміс иондарымен қоңыр түсті Ag₃AsO₄ тұнбасын түзеді:

AsO₄^3- + 3Ag⁺ ↔ Ag₃AsO₄↓.

HNO₃ және NH₄OH ерітінділерінде тұнба ериді:

Ag₃AsO₄↓ + ЗН⁺ → 3Ag⁺ + H₃AsO₄,

Ag₃AsO₄↓ + 6NH₃ → 3[Ag(NH₃)₂]⁺ + AsO₄^3-.

4.Калий иодидінің ерітіндісінің әсері:

Арсенат иондары концентрленген хлорсутек қышқылды ортада иодид иондарын бос иодқа дейін тотықтырып, ол хлороформды қабатты қызыл-күлгін түске бояйды:

AsO43- + 2Н+ +2е ↔ AsO33- + Н2О 2I- -2е ↔ I2

1 1

AsO₄^3- + 2Н⁺ + 2I^- → AsO₃^3- + Н₂О + I₂