- •Аналитикалық реакциялардың сезімталдығы, ерекшелігі, таңдамалығы.
- •Сапалық анализ жүйесі. Катиондардың аналитикалық классификациясы.
- •I аналитикалық топтың катиондарының реакциялары
- •1. Натрий гидротартратының NaHc4h4o6 әсері
- •2. Na3[Co(no2)6] натрий гексанитрокобальттың (III) әсері
- •3. Na2Pb[Cu(no2)6] натрий қорғасын гексанитрокупраты (II) мен микрокристаллоскопиялық реакция.
- •4. Жалынның түске боялу реакциясы (фармакопеялық реакция)
- •1. K[Sb(oh)6] калий гексагидроксостибаттың (V) әсері
- •2. Цинкуранилацетаттың әсері Zn(uo2)3(ch3coo)8 (фармакопеялық реакция)
- •3 . Жалының түске боялу реакциясы (фармакопеялық реакция)
- •1.Сілтілердің әсері (фармакопеялық реакция)
- •Калий гексагидроксостибаттың (V) k[Sb(oh)6]әсері
- •4. Аммоний тұздарыа қыздырудың әсері
- •I аналитикалық топ катиондарының қоспасын жүйелік талдау
- •I аналитикалық топтың катиондарының қоспасын жүйелік талдау сызбанұсқасы
- •Екінші аналитикалық топтың катиондарын жүйелік талдау
- •II аналитикалық топтың катиондарының қоспасын жүйелік талдау сызбанұсқасы
- •III аналитикалық топтың катиондарының қоспасын жүйелік талдау
- •I I I аналитикалық топтың катиондарының қоспасын жүйелік талдау сызбанұсқасы
- •I, II, III аналитикалық топтың катиондарының қоспасын жүйелік талдау
- •IV аналитикалық топтың катиондары
- •Катиондардың жалпы сипаттамасы
- •Алюминий ионының реакциялары
- •1.Сілтілермен реакциясы (NaOh немесе кон)
- •2. Аммиакпен реакциясы
- •3.Карбонаттармен реакциясы (Na2co3 немесе к2сОз)
- •4. Ализаринмен реакциясы
- •5.Натрий ацетатының ерітіндісімен реакциясы
- •6. Кобальттың тұздарымен реакциясы
- •1.Сілтілермен реакциясы (NaOh немесе кон)
- •2. Аммиакпен реакциясы
- •3. Карбонаттармен реакциясы (Nа2сОз немесе к2со3)
- •4.Қышқылдық ортада сутек пероксидімен реакциясы
- •5. Бура перлісінің түзілуі
- •Мырыш ионының реакциялары
- •1. Сілтілермен реакциясы (NaOh немесеКон)
- •2. Аммиакпен реакциясы
- •3. Карбонаттармен реакциясы (Na2co3 немесе к2со3)
- •4. Калий гексацианоферратпен реакциясы (II) k4[Fe(cn)6]
- •5. Сульфидтермен реакциясы (Na2s)
- •6. Дитизонмен реакциясы
- •1.Сілтілермен реакциясы (NaOh немесе кон)
- •2. Аммиакпен реакциясы
- •Карбонаттармен реакциясы (Na2co3 немесе к2со3)
- •4. Сынаптың (II) тұздарымен реакциясы
- •5. Сульфид-иондармен реакциясы
- •Sn (IV) иондарының реакциялары
- •1. Сілтілермен реакциясы (NaOh немесе кон)
- •2. Аммиакпен реакциясы
- •3. Карбонаттармен реакциясы (Na2co3 немесе к2со3)
- •4. Металдық темірмен реакциясы
- •5. Күкіртсутекпен h2s реакциясы
- •Мышьяк (III) және (V )иондарының реакциялары
- •1. Күкіртсутекпен h2s реакциясы.
- •2. As (III) және As (V) тің арсинге (AsH3) дейін тотықсыздандыру
- •3. As (III), As (V) иондарын металдық мышьякқа дейін тотықсыздандыру
- •IV аналитикалық топтың катиондарын жүйелік талдау.
- •IV аналитикалық топ катиондарын топтық реагент 6м NaOh артық мөлшері мен 3% н2о2 ерітіндісімен бөліп алу.
- •Қалайы мен алюминий қосылыстарын бөліп алу.
- •7. Мырыш ионын анықтау.
- •I V аналитикалық топтың катиондарының қоспасын жүйелік талдау сызбанұсқасы
- •V аналитикалық топтың катиондары
- •V аналитикалық топтың катиондарының реакциялары.
- •Магний иондарының реакциялары
- •Темір (II) ионының реакциялары
- •Темір (III) ионының реакциялары
- •Калий гексацианоферраты (II) k4[Fe(cn)6]
- •2. Тиоционат иондарының әсері
- •Темір (III), (II) иондарының реакциялары
- •Жүйелік талдаумен марганец ионын анықтауда жүретін реакциялар
- •Висмут ионының реакциялары
- •Сурьма ионының реакциялары
- •V аналитикалық топтың катиондарын жүйелік талдау.
- •VI аналитикалық топтың катиондары
- •Топтың жалпы сипаттамасы
- •VI аналитикалық топтың катиондарының реакциясы
- •2. Аммиак ерітіндісінің әсері
- •3.Натрий тиосульфатының әсері
- •Сынап (II)иондарының реакциясы
- •1. Калий йодидінің әсері
- •2. Қалайы (II) хлориді ерітіндісінің әсері
- •Кобальт иондарының реакциялары
- •Мыс иондарының реакциясы
- •2. Калий гексацианоферраты (II) мен реакциясы
- •VI аналитикалық топ катиондарын жүйелік талдау
- •V I аналитикалық топ катиондарының қоспаларының систематикалық талдау жолының схемасы
- •Катиондар қоспасын талдау
- •Аниондарды топтарға жіктеу
- •Аниондарды талдау
- •I аналитикалық топтың аниондары Сульфат ионының реакциялары
- •Сульфит ионының реакциялары
- •2. Барий тұздарының әсері:
- •3. Тотықтырғыштардың әсері:
- •4. Тотықсыздандырғыштардың әсері:
- •Тиосульфат иондарының реакциялары
- •Карбонат ионының реакциялары
- •Фосфат ионының реакциялары
- •Оксалат ионының реакциялары
- •Хромат және дихромат иондарының реакциялары
- •Силикат иондарының реакциялары
- •Тетроборат және метаборат иондарының реакциялары
- •Арсенит иондарының реакциялары
- •Иодид иондарының реакциялары
- •Сульфид-ионының реакциялары
- •III аналитикалық топтың аниондарының реакциялары Нитрат иондарының реакциялары
- •Нитрит иондарының реакциялары
- •Ацетат ионының реакциялары
2. As (III) және As (V) тің арсинге (AsH3) дейін тотықсыздандыру
Металдық мырыш қышқылдық ортада As (III) және As(V)- ті газ тәрізді арсинге AsH3 дейін тотықсыздандыру:
H3AsO3 + 6H+ + 6e — AsH3t + 3H2O Zn° -2е — Zn2+ |
1 3 |
H3ASO3 + 3Zn° + 6H+ → AsH3↑ + 3Zn2+ + 3H2O
H3AsO4 + 8H+ +8e ↔ AsH3↑ + 4H2O Zn° -2e ↔ Zn2+ |
1 4 |
H3AsO4 + 4Zn° + 8H+ → AsH3↑ + 4Zn2+ + 4H2O
AsH3↑ түзілгенін AgNO3 ерітіндісіне батырылған фильтр қағаздың қараюына байланысты анықтайды, нәтижесінде ұсақ дисперсті металдық күміс түзіледі ( Гутцайт реакциясы):
Ag+ +e ↔ Ag↓ AsH3↑ + ЗН2О -6е ↔ AsO33- + 9Н+ |
6 1 |
6Ag+ + AsH3↑ + 3H2O → AsO33- + 6Ag↓ + 9H+
As(III) анықтауға Sb(III) және Sb(V) иондары кедергі жасайды, себебі олар да мышьяк қосылыстары сияқты тотықсыздандарып SbH3↑ газын түзеді, ол AsH3 сияқты AgNO3 әрекеттеседі.
Сурьма қосылыстары қатысында As(III) және As(V) сілтілік ортада активті металдар А1, Zn-пен тотықсыздандырады, сол кезде мышьяк қосылыстары AsH3 түзеді де, сурьма бос күйге ауысады.
Түзілген AsH3 ті HgCl2 ерітіндісіне батырылған фильтр қағаздың көмегімен анықтауға болады, осы кезде қызылсары және сары түс пайда болады (мышьяктың мөлшеріне байланысты болады, Зангер-Блек реакциясы):
AsH3 + [HgCl2] → AsH2HgCl + Н+ + Сl-,
AsH3 + 2[HgCl2] → AsH(HgCl)2 + 2Н+ + 2С1-,
AsH3 + 3[HgCl2] → As(HgCl)3 + 3H+ + ЗСl-,
AsH3 + As(HgCl)3 → As2Hg3 + 3H+ +ЗСl-.
Бұл реакцияларды IV аналититикалық топ катиондарын жүйелік жолмен талдауда мышьяк иондарын анықтау үшін, сондай ақ бұл реакцияны дәрілік заттардағы мышьяк қоспасын анықтауда және химико-токсикологиялық талдауда қолданады.
3. As (III), As (V) иондарын металдық мышьякқа дейін тотықсыздандыру
Қышқылдық ортада мышьяк (III) және (V) қосылыстары қыздырғанда қалайы (II) хлоридінің (SnCl2), фосфорлы қышқылдың (Н3РО2) және оның тұздарының (NaH2PO2) қатысында металдық мышьякқа дейін тотықсызданады. Фармацевтикалық анализде тотықсыздандырғыш ретінде фосфорлы қышқылдың натрий тұзын — натрий гипофосфитін (NaH2PO2) қолданады ( Буго-Тиле реакциясы):
H2PO2- + H+ ↔ H3PO2
-2e + H3PO2 + ↔ H3PO3 + 2H+ +3e + AsO33- + 6H+ ↔ As↓ + 3H2O |
3 2 |
3H3PO2 + 2AsO33- + 6H+ → 2As↓ + 3H3PO3 + 3H2O
-2e + H3PO2 + H2O ↔ H3PO3 + 2H+ +5e + H3AsO4 + 5H+ ↔ As↓ + 4H2O |
5 2 |
5Н3РО2 + 2H3AsO4 → 2As↓ + 5Н3РО3 + ЗН2О
Түзілетін мышьякты қоңыр тұнбаның пайда болуына немесе ерітіндінің қоңыр түске айналуына байланысты анықтайды.
Қоспа құрамындағы мышьякты анықтау барысында ерітіндіге диэтил эфирін қосып, араластырады. Фазалардың бөліну шекарасында сұр қабат пайда болады. Берілген реакция дәрілік препараттарда мышьякты идентификациялау үшін фармацевтикалық анализде қолданылады, сонымен бірге құрамында сурьма, висмут, сынап, күміс бар қоспа препаратынан мышьякты анықтау үшін қолданылады.
4.Топтық реагентпен (6М NaOH ерітіндісі артық мөлшері + 3%H2O2) реакциясы
Сілтілік ортада Мышьяктың (V) қосылысы (жоғарғы тотығу дәрежесі) оксоанион - AsO43-түрінде кездеседі, сондықтан ол сілтінің артық мөлшерімен және сутек пероксиді ерітіндісімен әрекеттеспейді.
Сілтілік ортада оксоанион АsОз3- Н2О2 мен арсенат-ионына дейін тотығады:
-2e + AsO33+ + 2OH- ↔ AsO43- + H2O +2e + H2O2 ↔ 2OH- |
1 1 |
As33- + H2O2 → AsO43- + H2O
Келтірілген реакциялардан басқа AsO33- және AsO43- -иондарын анықтайтын басқа бірқатар реакциялар бар, олар аниондарды талдау жолында қарастырылатын болады.
