2. Аммиакпен реакциясы

мырыш тұздарына аммиактың сулы ерітіндісімен әсер еткенде Zn(OH)₂↓ тұнбасы түзіледі:

Zn²⁺ + 2NH₃·H₂O ↔ Zn(OH)₂↓ + 2NH₄⁺.

Zn(OH)₂↓тұнбасы аммиактың артық мөлшерінде ериді:

Zn(OH)₂↓ + 4NH₃ ·H₂O → [Zn(NH₃)₄]²⁺ + 4Н₂О + 2ОН^-.

3. Карбонаттармен реакциясы (Na2co3 немесе к2со3)

Zn²⁺ катионына сілтілік металдардың карбонаттарының сулы ерітінділерімен (Na₂CO₃ немесе К₂СО₃) әсер еткенде ақ кристалл мырыш карбонатының негіздік тұзының тұнбасын түзеді:

2Zn²⁺+ 2СО₃^2- + 2Н₂О ↔ (ZnOH)₂CO₃↓ + CO₂↑.

Бұл реакция зерттелетін ерітіндіден аниондарды анықтау алдында қолданылады.

4. Калий гексацианоферратпен реакциясы (II) k4[Fe(cn)6]

Zn²⁺ иондары K₄[Fe(CN)₆] ерітіндісімен әрекеттескенде ақ тұнба түзіледі:

3Zn²⁺+2K⁺ + [Fe(CN)₆]^4- ↔ K₂Zn₃[Fe(CN)₆]₂↓

К₂Zn₃[Fе(СN)₆]₂ тұнбасы қышқылдарда ерімейді, бірақ сілтілерде мырыштың гидроксокомплексін түзе отырып ериді:

K₂Zn₃[Fe(CN)₆]₂↓ + 12ОН^- → 3[Zn(OH)₄]^2- + 2К⁺ + 2[Fe(CN)₆]^3-.

Бұл реакция тұнба түзбейтін иондардан А1³⁺ және Сг³⁺ қатысында K₄[Fe(CN)₆] ерітіндісімен мырыш ионын анықтауға мүмкіндік береді.

K₄[Fe(CN)₆] реагентімен тұнба түзетін Sn²⁺ және Sn(IV) иондары мырыш ионын анықтауға кедергі жасайды, сондықтан оларды анализдейтін ерітіндіден алып тастау қажет. Бұл реакция фармацевтикалық анализде дәрілік препараттардағы Zn²⁺-ионын идентификациялауда қолданылады.

5. Сульфидтермен реакциясы (Na2s)

Мырыш катиондары сульфид-иондарымен (S^2-) мырыш сульфидінің (ZnS) ақ тұнбасын түзеді:

Zn²⁺ + S^2- ↔ ZnS↓, ЕК_ZnS =2,5· 10^-22.

Тұнба күшті қышқылдарда (НС1 және т.б) ерімтал, бірақ сірке қышқылында ерімейді:

ZnS↓ + 2Н⁺ → Zn²⁺ + H₂S.

Бұл реакция сульфид иондарды аниондарды анықтау жолында құрамында күкірт болатын аниондардан ажырату үшін, сондай-ақ фармацевтикалық анализде дәрілік препараттардағы мырыш ионын идентификациялауда қолданылады.

6. Дитизонмен реакциясы

Дитизонның (тиодифенилкарбазон) хлороформдағы немесе төртхлорлы көміртегі ерітіндісі мырыш ионымен алқызыл түсті ішкі комплексті қосылыс түзеді:

Жүйелік талдау жолында жолында мырыш ионын берілген реактивке CrO₄^2- және АsО₃^3- иондарын қосу арқылы анықтауға да болады, олар дитизонға әсер етпейді, сондықтан мырыш ионын анықтауға кедергі жасамайды. Бұл реакция химия-токсикологиялық талдауда Zn²⁺-ионын анықтау үшін биологиялық материал болады.

Қалайы Sn^{2 +} иондарының реакциялары

1.Сілтілермен реакциясы (NaOh немесе кон)

Sn²⁺ ионына сілті (NaOH или КОН) ерітіндісі әсер еткенде қалайы (II) гидроксидінің аморфты тұнбасы түзіледі:

Sn²⁺ + 2OH^- ↔ Sn(OH)₂↓, ЕК_Sn(OH)2 = 6,3· 10^-27.

Қалайы (II) гидроксиді амфотерлі қасиетке ие болады, сондықтан Sn(OH)₂↓ тұнбасы күшті қышқылдарда және анионды комплекс [Sn(OH)₆]^4- түзе отырып сілтінің артық мөлшерінде ериді:

Sn(OH)₂↓ + 2Н⁺ → Sn²⁺ + 2Н₂О,

Sn(OH)₂↓ + 4ОН^- → [Sn(OH)₆]^4-.

Топтық реагент құрмына енетін 3%тік Н₂О₂ ерітіндісі қатысында гексагидроксостанит (II)-ионын гексагидроксостанат (IV)-ионына дейін тотықтырады:

-2e + [Sn(OH)6]4- ↔ Sn(OH)6]2- +2e + H2O2 ↔ 2OH-

1 1

[Sn(OH)₆]^4- + H₂O₂ ↔ [Sn(OH)₆]^2- + 2OH^-

Жүйелік талдау жолында топтық реагент(6М NaOH артық мөлшері + 3% Н₂О₂)әсер еткенде Sn²⁺ келесі өзгерістерге ұшырайды:

NaOH NaOHарт. 3% Н₂О₂

S n²⁺ Sn(OH)₂↓ [Sn(OH)₆^4- [Sn(OH)₆]^2-

Сілтілік ортада

Бұл реакциялар жүйелік талдауда IV топ катиондарын бөліп алуда қолданылады.

Қалайы (II) гидроксоаниондары тек күшті сілтілік ортада тұрақты. Ерітіндінің рН төмендеген сайын, яғни тұз қышқылын қосқанда қалайы (II) гидроксиді тұнбасы түзіледі:

[Sn(OH)₆]^4- + 4Н⁺ ↔ Sn(OH)₂↓ + 4Н₂О.

Қышқыл қосуды әрі қарай жалғастырғанда Sn(OH)₂ тұнбасы ериді:

Sn(OH)₂↓ + 2H⁺ → Sn²⁺ + 2Н₂О.

Гексогидроксостанит [Sn(ОН)₆]^4- ионы әлсіз қышқылдың анионы сияқты суда гидролизденеді. Ерітіндіні қыздырса немесе NH₄CI кристалдарын қосса [Sn(OH)₆]^4- және NH₄⁺ иондарының гидролизденуінің артуына байланысты гидролиз күшейіп, процестің қайтымсыз соңына дейін жүруіне байланысты Sn(OH)₂↓ тұнбасы түзіледі.

∆

[Sn(OH)₆]^4- + 4Н₂О ↔ H4[Sn(OH)₆] + 4OH-,

4NH₄⁺ + 4Н₂О ↔ 4NH₃ ·H₂O + 4Н⁺,

4ОН + 4Н⁺ ↔ 4Н₂О.

алынған қышқыл тұрақсыз, сондықтан ыдырап кетеді:

∆

H₄[Sn(OH)₆] ↔ Sn(OH)₂↓ + 4Н₂О.

Қорытынды теңдеу келесі түрде жазылады:

[Sn(OH)₆]^4- + 4NH₄⁺ ↔ Sn(OH)₂↓ + 4NH₃ ·H₂O.