2. Аммиакпен реакциясы
Сг3+ ионы аммиак ерітіндісімен хром (III) гидроксидінің тұнбасын түзеді:
Сr3+ + 3NH3·H2O ↔ Сr(ОН)3↓ + 3NH4+.
Сr(ОН)3 тұнбасы аммоний тұздарында ерімейді, бірақ аммиактың артық мөлшерінде еріткенде нәтижесінде комплекс түзіледі:
Сr(ОН)3↓ + 6NH3 ·H2O ↔ [Cr(NH3)6]3+ + 6Н2О + ЗОН-.
Бұл комплексті катиондар тұрақсыз, қыздырғанда Сr(ОН)3↓ тұнбасын түзеді:
∆
[Cr(NH3)6]3+ + 6Н2О ↔ Cr(OH)3↓ + 3NH4+ + 3NH3 ·H2O.
3. Карбонаттармен реакциясы (Nа2сОз немесе к2со3)
Сг3+ ионына карбонаттармен әсер еткенде Сr(ОН)з тұнбасы түзіледі:
2Сг3+ + ЗСО32- + Н2О ↔ 2Cr(OH)3↓ + ЗСО2↑.
4.Қышқылдық ортада сутек пероксидімен реакциясы
Қышқылдық ортада (H2SO4) Сr3+катиондары Н2О2 мен әрекеттескенде Сг2О72-дихромат ионын түзеді:
-
2Сr3+ + 7Н2О - 6е ↔ Сr2О72- + 14Н+
1
Н2О2 + 2Н+ + 2е ↔ 2Н2О
3
2Сr3+ + ЗН2О2 + Н2О → Сг2О72- + 8Н+
Сутек асқын тоығы Сr2О72—ионымен сутек пероксидінің әрі қарай әрекеттесуі нәтижесінде көк түсті хром қышқылы түзіледі:
-
Сr2О72- + 5Н2О - 8е ↔ 2Н2СrO6 + 6Н+
1
Н2О2 + 2Н++ 2е ↔ 2Н2О
4
Сr2О72- + 4Н2О2 + 2Н+ → 2Н2СrO6+ ЗН2О
Сr3+-иондарымен қышқылдық ортадағы Н2О2 нің өзара әрекеттесуінің жиынтық теңдеуі:
Сг3+ + 4Н2О2 → Н2СrО6+ 2Н+ + 2Н2О.
Хром қышқылы сулы ерітіндіде тұрақсыз, бірақ органикалық ерітінділерде біршама тұрақты.
Бұл реакцияны Сr3+ионын анықтау үшін қолданады.
5. Бура перлісінің түзілуі
Реакция құрғақ әдіспен орындалады. Натрий тетраборатын Na2B4O7 ·10H2O (бура) хромның (III)гидроксидімен балқытқанда изумрудты жасыл түсті метаборат Сr(ВО2)3 (бура перлі) түзіледі:
∆
3Na2B4O7 ·10H2O + 2Сr(ОН)3 → 2Сr(ВО2)3 + 6NaBO2 + 13Н2О.
Мырыш ионының реакциялары
1. Сілтілермен реакциясы (NaOh немесеКон)
Мырыш катиондары сілтілік металдардың гидроксидтері ерітіндісімен әрекеттесіп мырыш гидроксидінің ақ кристал тұнбасын түзеді:
Zn2+ + 2ОН- ↔ Zn(OH)2↓, ЕКZn(OH)2=1,4· lO-17.
Мырыш гидроксиді амфотерлі қасиетке ие болады. Оның ерітіндісінде келесі тепе-теңдік орын алады:
I Н2О II
Zn2+ + 2OH- ↔ Zn(OH)2↓ ↔ H2[Zn(OH)4] ↔ 2H+ + [Zn(OH)4]2-.
Квон=1,5· 10-9 Кна=7,1· 10-12
Zn(OH)2↓ тұнбасы күшті қышқылдарда және сілтінің артық мөлшерінде ериді:
Zn(OH)2↓ + 2Н+ → Zn2+ + 2Н2О,
Zn(OH)2↓ + 2ОН- → [Zn(OH)4]2-.
Топтық реагент (6М NaOH + 3% Н2О2 артық мөлшерінде) әсерінен Zn2+ катионы мынадай өзгерістерге ұшырайды:
NaOH NaOH(арт)
Z
n2+
Zn(OH)2↓
[Zn(OH)4]2-.
Мырыш ионының NaOH ерітіндісімен реакциясы катиондарды жүйелік талдау жолында басқа топтардың катиондарынан ажырату үшін қолданылады.
Гидроксоиондар ([Zn(OH)4]2-) күшті сілтілік ортада тұрақты. Ерітінді рН-ы төмендеген кезде, мысалы, хлорсутек қышқылын қосқанда алғашқыда мырыш гидроксидінің тұнбасы түзіледі:
[Zn(OH)4]2- + 2Н+ ↔ Zn(OH)2↓ + 2Н2О.
Қышқылды әрі қарай қосқанда Zn(OH)2 тұнба ериді:
Zn(OH)2↓ + 2Н+ → Zn2+ + 2Н2О.
Тетрагидроксоцинкат-ионы [Zn(OH)4]2- әлсіз қышқылдың аниондары секілді суда гидролизденеді. Бірақ ерітіндіні қыздырғанда және NH4C1 кристалын қосқанда Zn(OH)2 тұнбасының түзілуі жүзеге аспайды, себебі ол аммоний тұздарының ерітінділерінде ериді:
[Zn(OH)4]2- + 2NH4+ ↔ Zn(OH)2↓ + 2NH3·H2O,
Zn(OH)2↓ + 4NH3 ·H2O ↔ [Zn(NH3)4]2+ + 4H2O +2OH-.
Оның бұл қасиетін IV топтың катиондарының қоспаларын жүйелік талдауда [Zn(OH)4]2- анионын [А1(ОН)6]3- ионынан бөліп алу үшін қолданады.