Өз бетінше жұмысқа тапсырмалар:

1. Төмендегі функцияларды есептеу программаларын құру керек /X,Y,Z – нақты айнымалылар/:

а) б)

в) г) ,

д) е)

ж) х=-20, -15

з) и)

к)

3. Барлық тақ үш таңбалы сандардың қосындысын есептеңіз.

4. 100 кіші, 7-ге еселі оң сандардың қосындысын есептеңіз.

5. N аралығында бөлінетін барлық сандарды табыңыз:

1. барлық екі таңбалы сан;

2. барлық үш ттаңбалы сан.

6. 1 ден n-ге дейінгі сандардың квадраттарының қосындысын есептейтін программа жазыңыз.

7. Екі таңбалы сандар арасында квадраттарының қосындысы 13-ке бөлінетін сандарды табыңыз.

8. n-ге бөлінетін барлық бөлгіштерді табыңыз.

9. n-натурал саны берілген. Есептеңіз:

a) 2ⁿ; b) 3ⁿ c) n!;

10. Төрт таңбалы сандардың ішінен таңдаңыз:

1. Барлық төрт саны әртүрлі болып келетін сандар (мысалы: 3167, 9012);

2. үш бірдей саны болатын (мысалы: 1311, 7779);

3. парымен әр түрлі сандар (мысалы: 1331, 7979, 2255);

4. сандары өспелі тізбектелген (мысалы: 1389, 4678);

1000 Кіші, 2 бөлгенде қалдық 1, 3 бөлгенде қалдық 2, 4 бөлгенде қалдық 3, 5 бөлгенде қалдық 4, 6 бөлгенде қалдық 5, ал 7 бөлгенде қалдық 6 қалатын сандарды іздеу.

№1 блиц-тест

1. Турбо Паскальда программаның қадам бойынша бақылауды жүзеге асыратын перне қандай?

А) F4; Б) F8; В) F7; С) F5; Д) F2.

2. Ағымдағы программаны дискіге сақтау пернесі қандай?

А) F2; Б) F8; В) F1; С) F9; Д) F3

3. Ctrl+F9 пернесі қандай қызмет атқарады?

А) программаны орындауға жібереді;

Б) программаны өшіреді;

В) программаны іске қосады;

С) программаны компиляциялайды;

Д) программаның модульдерін іске қосады?

4. Alt+F9 пернесі қандай қызмет атқарады?

А) программаны орындауға жібереді;

Б) программаны өшіреді;

В) программаны іске қосады;

С) программаны компиляциялайды;

Д) нәтиже жазылатын терезені экранға шығарып көрсетеді

5. Alt+F5 пернесі қандай қызмет атқарады?

А) программаны орындауға жібереді;

Б) программаны өшіреді;

В) программаны іске қосады;

С) программаны компиляциялайды;

Д) нәтиже жазылатын терезені экранға шығарып көрсетеді

№2 блиц-тест

1. Шартты көшу операторы:

А) If; Б) For; В) While; С) Goto; Д) Case.

2. Алдын-ала шартты тексеру операторы:

А) For I=1 to do S; Б) While; В) Repeat until;

С) Goto; Д) Case.

3. Келесі шартты операторда қате бар ма? If x>=y then x:=0; y:=0 else write(z);

А)шартта;

Б) then қызметші сөзінен кейінгі операторлар жазбасында;

В) қате жоқ;

С) қызметші сөздер дұрыс жазылмаған;

Д) else қызметші сөзінен кейінгі операторлар жазбасында.

4. Паскальдан шығу пернелер комбинациясы?

А) Ctrl+F9; Б) Alt+F9; В) Ctrl+F8; С) Alt+Z; Д) Alt+x

5. Alt+F5 пернесіқандайқызметатқарады?

А) программаны орындауға жібереді; Б) программаны өшіреді;

В) программаны іске қосады; С) программаны компиляциялайды;

Д) нәтиже жазылатын терезені экранға шығарып көрсетеді

№3 блиц-тест

1. Программаның келесі үзіндісінде цикл қанша рет қайталанады?

K:=5; r:=15;

for i:=k+1 to r+k do

А) 15; Б) 3; В) 16; С) 4; Д) 14

2. FOR цикл операторында циклдің параметрі қандай айнымалы?

А) кез-келген скаляр тип; Б) структуралық тип;

В) тек бүтін тип; С) Паскальдаға кезкелген тип;

Д) пайдаланушылар типі

3. Келесі цикл операторында цикл денесі қанша рет орындалады?

K:=0;

For i:=1 to k+3 do t:=k+1;

А) 0; Б) 3; В) 2; С) 1; Д) 4.

4. Паскальдан шығу пернелер комбинациясы?

А) Ctrl+F9; Б) Alt+F9; В) Ctrl+F8; С) Alt+Z; Д) Alt+x

5. Alt+F5 пернесі қандай қызмет атқарады?

А) программаны орындауға жібереді;

Б) программаны өшіреді;

В) программаны іске қосады;

С) программаны компиляциялайды;

Д) нәтиже жазылатын терезені экранға шығарып көрсетеді

Бақылау сұрақтары:

1. Паскаль тілінін негізгі операторларын көрсету.

2. Қандай сөздер қызметші сөздер деп аталады?

3. Программалаудыґ негізгі құрылымы қандай ?

4. Енгізу-шығару процедуралары қалай жүргізіледі ?

5. Сызықтық операторды қандай операторлар орындайды ?

6. Шартты оператордың жазылу структурасы қандай?

7. Шартты оператордың қандай түрлері бар?

8. ПАСКАЛЬ тілінде құрама шарттар қалай жазылады ?

9. Таңдау операторының жазылу структурасы қандай және ол қалай жұмыс жасайды ?

10. Тармақталу процесін қандай операторлар көрсетеді?

11. Цикл операторы не үшін қолданылады?

12. Паскаль тілінде қандай цикл түрлері бар?

13. FOR операторы қандай форматта жазылады?

14. Қайталау (цикл) операторы қандай міндет атқарады?

15. FOR операторы қандай жағдайда қолданылады?

Глоссарий

Программалау тілі – компьютерде өңделетін ақпаратты сипаттайтын және оларды түрлендіру алгоритмдерін жазуға арналған тіл .

Программа - есептің шешу алгаритмін мазмұндайтын өңдеуге келтірілген деректердің келтірілген тізбегі

Программаны мамандандыру - бұйрық компьютер орындайтын операцияларды сипаттау.

Компиляция - программалау тілінде жазылған алгоритмдерді процессор немесе атқару жүйесі командаларына түрлендіру.

Қызметші сөз – 1. Лекциялық бірлік, белгілі бір тілде жазылған қызметші сөз. 2. Сөз немесе табиғи тіл сөз тіркесі , құжат мәтінінен таңдалып және оның қолданылатын индексациясына арналған .

Орындалатын файлдар – кеңейтулері *.com, *.exe, *.bat, *.pif болып келген белгілі бір әрекетті орындай алатын програмалық файлдар.

Орындаушы – алгоритм орындайтын объекті.

Файл – белгілі бір атпен аталған дискідегі біртекті мәліметтер жиыны.

Файл атрибуты – файлды анықтаушыға мінездеме.

Әдебиеттер: [35], [36], [37], [38].