Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Diplomatik psixologiya.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать

IV.2.3.Sanksiya

«İnsanları yaxından tanıdıqca heyvanlardan daha çox xoşum gəlməyə başlayır»

Hitler

IV.2.3.1. Müsbət sanksiyalar 80

IV.2.3.2. Mənfi sanksiyalar 81

IV.2.3.2.1. Psixi diversiya 81

IV.2.3.2.2. Siyasi-inzibati diversiya 82

IV.2.3.2.3. İqtisadi diversiya 83

IV.2.3.2.4. Hüquqi diversiya 86

IV.2.3.2.5. Texniki diversiya 86

IV.2.3.2.6. Hərbi (fiziki) təzyiq 91

IV.2.3.2.6.1. Psixotron silahlar 91

IV.2.3.2.6.2. Psixotrop preparatlar 94

IV.2.3.2.6.3. Partlayıcı maddələr (eksplozivlər): 94

IV.2.3.2.6.4. Kimyəvi silahlar 95

IV.2.3.2.6.5. Bioloji (bakterioloji) silahlar 96

IV.2.3.2.6.6. Tektonik silahlar 96

IV.2.3.2.6.7. Genetik silahlar 97

IV.2.3.2.6.8. Zoo – silahlar 97

IV.2.3.2.6.9. «Humanist» adlandırılan müasir bəzi silah növləri 97

Doğulduğu ilk gündən istənilən insanın daxilində onun özü ilə birlikdə elə nəhəng, gizli, sirli bir qüvvə də dünyaya gəlir ki, sonradan bu qüvvə bütün həyatı boyu onun fəaliyyətinə nəzarət edir, onun bütün davranış və düşüncəsinin istiqamətini müəyyənləşdirir. İnsan fəaliyyətlə məşğul olduqda bu qüvvə ona sevinc və səadət, fəaliyyətdən qaldıqda isə – iztirab, işgəncə və ölüm gətirir.

Həmin gözəgörünməz, sirli daxili qüvvə – insanın tələbatlarıdır. Bu tələbatlar kitabın əvvəlində sadalanmışdı. Həmin tələbatların ödənilməməsi – insanın əzabına, iztirabına, narahatlığına, depressiyasına və s., ödənilməsi – sevinc hissi keçirməsinə, həzzinə, daxili rahatlığına, hər sahədəki potensiyasının yüksəlişinə, bir sözlə, xoşbəxtliyinə səbəb olur. Zira, xoşbəxtlik – insan tələbatlarının ödənilməsidir (İnsanın özündə və ya övladında meydana çıxan müxtəlif kompleksləri Freyd yeganə olaraq seksual sfera ilə əlaqələndirirdisə də, əslində, onlar bütün bu tələbatların hamısının bir və ya bir neçəsinin ödənməsindəki uzunmüddətli problemlərlə əlaqədardır).

Liderlər məhz insanın tələbatlar deyilən həmin bu ‘‘zəif nöqtələri»ni görməyi və onlarla manipulyasiya etməyi məharətlə bacarırlar.

Siyasətdə – maraq, fəlsəfədə – motiv, psixologiyada – stimul, ədəbiyyatda – arzu, amal, istək, ehtiyac, səbəb, məqsəd və s. adlandırılan bu tələbatlarla manipulyasiya etməyin metodusa birdir: öz tələbatları ilə qarşı tərəfin tələbatları arasında funksional asılılıq yaratmaq və bu birincini ikincinin şərti kimi təqdim etmək. Başqa sözlə, öz iradəsini, istəyəni ətrafdakılar (və ya konkret şəxs) üçün fəaliyyət norması, proqramı kimi təqdim edib, bundan bütün kənaraçıxma hallarını sanksiyalaşdırmaq: ona riayət edən şəxsin hansısa ehtiyac hiss etdiyi zəruri bir tələbatını ödəməklə onu mükafatlandırmaq, riayət etməyən şəxsin hansısa ehtiyac hiss etdiyi zəruri bir (və ya bir neçə) tələbatının ödənilməsini dayandırmaqla (və ya başqa yerdən ödənməsinə mane olmaqla) onu cəzalandırmaq. Özü də liderlər üçün bu «cəza» və «mükafat» alətləri həmişə maddi və fiziki formalardan fərqlənir və buna görə də, başqaları üçün həmişə qaranlıq, möcüzəli, fövqəladə və gizli bir qüvvə kimi görünür.

Mexanizmin liderlərdən başqa heç kimə məlum olmayan, lakin gündəlik həyatda öz işini qaydaya salmaq üçün hər kəsin ayrı-ayrı vaxtda, təsadüfən, qeyri-şüuri istifadə etdiyi bu «cəza» və «mükafat» alətlərinin məcmusu aşağıdakılardır:

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]