- •Шетелдердің конст құқық ұғымы,пәні,жүйесі
- •2. Шетелдердің конст құқық қайнар көздері
- •Конституциялық — құқықтық қатынастар:субьект,обьект,түрлері
- •4. Конституциялық құқықтық нормалар
- •5.Конституцияның құқық жүйесіндгі орны
- •6.Шетелде конст биліктің бөліну қағидасы
- •7. Конст жоғары заңи күші
- •8. Шетелдер конст нысандары
- •9.Шетелдер конст классификациясы мазмұны
- •10. Шетелдер конституциясын қабылдау,өзгерту тәртібі бойынша құқықтық сараптама
- •11. Адам және азамат мәртебесі
- •12.Құқық,бостандық,міндеттер классификациясы
- •13.Азаматтық ұғымы
- •14. Жеке құқықтар,бостандық,міндет
- •15. Адамның саяси құқықтары –
- •16)Экономикалық,мәдени,әлеуметтік мәдени құқықтар
- •17)Шетелдердегі адам және азамат құқықтарына сипаттама беріңіз.
- •18)Қоғамның экономикалық құрылымының конституциялық негізін талдау.
- •19)Әлеуметтік қатынастардың конституциялық-құқықтық бекітілуі бойынша өз көзқарасыңызды білдіріңіз.
- •20)Шетелдердің саяси жүйесінің конституциялық-құқықтық бекітілуі бойынша өз көзқарасыңызды білдіріңіз.
- •21.Мемлекет ұғымына жалпы сипаттама(демократиялық, құқықтық, зайырлы,әлеуметтік)
- •22.Мемлекеттің биліктің және мемлекеттік егемендік мәні және заңды табиғаты зерделеп өз ойыңызды көрсетіңіз.
- •23.Саяси партиялар мәртебесінің конституциялық-құқықтық реттелуі, саяси партиялар түрлерінің ерекше тұстары.
- •24.Шетелдердегі партиялық жүйе
- •27)Сайлауға дайындық жіне өткізу тәртіптері
- •30) Референдум ұғымы, мәні және шет елдердегі түрлері
- •31)Парламент ұғымы және оның палаталары
- •32, 34) Парламент жұмысы тәртібін (сессиялар және отырыстар) саралап мәнін ашыңыз.
- •33) Шетел парламенттеріндегі камитеттер
- •35) Шетелдегі заң шығару процесі.
- •36) Парламенттің конституциялық-құқықтық мәртебесі
- •37)Мемлекет басшысының конституциялық мәртебесі
- •38,39)Үкімет ұғымы, құрамы және құрылымы
- •40)Басқару нысаны ұғымы және түрлеріне сипаттама
- •41)Дуалистік монархияға құқықтық сипаттама
- •42)Парламенттік республиканыңерекшеліктері
- •43)Аралас республика
- •44)Парламенттік монархия дегеніміз не
- •46)Унитарлы мемлекеттің конституциялық құқықтық мәртебесі
- •47)Мемлекеттің федеративті құрылысын ашып салыстырмалы талдау жасаңыз
- •48)Федерация және оның субъектілері арасындағы құзыретті бөлу бойынша өз ойыңызды анықтаңыз
- •59.Теологиялық теория. Негізін салушылар: а.Августин мен Фома Аквинский. Мемлекет құдайдың құдіретімен пайда болған.
Конституциялық — құқықтық қатынастар:субьект,обьект,түрлері
Конституциялық — құқықтық нормаларымен реттелетін қатынастар. Осы қатынастық қатысушыларын субьект деп атайды.
Конституциялық — құқықтық субьектілеріне:
— жеке тұлғалар: Конституциялық – құқықтың белгілі құқықғын иемденген азаматтар, шетел азаматтары, азаматтығы жоқ тұлғалар;
— мемелекеттің негізгі органдары;
— белгілі мемлекеттің саяси өмірінің белсенді қатысушы болып табылатын қоғамдық бірлестіктер мен азаматтар ұжымы;
— жергілікті басқару мен өзін — өзі басқару органдары;
— аймақтық заңнама жинақтары, парламент, жергілікті өзін — өзі басқарудың өкілді ұйымдары және т.б.
Конституциялық — құқықтық қатынастың обьектілеріне субьектілердің осы қатынасқа байланысты игіліктерді көздеу, мысалы, жария биліктің жүзеге асырылуына қатысу, кісінің ар-намысын қорғау, қоғамдық бірлестікте мүше болу және т.б.
4. Конституциялық құқықтық нормалар
– бұл мемлекеттің атынан белгіоенген немесе мемлекеттің атынан санкцияланған және мемлекеттік мәжбүрлеумен қамтамасыз етілетін жалпыға міндетті ережелер. Конституцияның немесе заңының бабында тек бір ғана норма болуы мүмкін. Сирек жағдайларда бір норма бірнеше бапта көрініс табуы мүмкін. Мұндай жағдайда конституцияның бір бабы екіншісіне сілтеме жасағанда орын алады.
Реттеудің диспозитивтік әдісі пайдаланатын жеке құқық салаларымен салыстырғанда конституциялық құқықта императивтік әдіс басым. Конституциялық құқықтың нормаларының басым бөлігі билік қатынастармен тығыз байланысты болғандықтан, олар бұйыраиын,тыйым салатын, міндеттейтін сипатқа ие. Олар белгілі бір жүріс тқрысты бұйырады. Рұқсат нормалары сирек пайдаланады. Соған қоса ынталандыру нормалары, талап нормалары,авторитарлық елдерде жазалау нормалары бар. Конституциялық құқықта тараптардың қандай да бір жүріс тұрысты таңдауына жол беретін диспозитивтік нормалар бар.
Конституциялық құқық нормаларының құрылымы өзіне тән ерекшеліктерге ие. Конституциялық құқық нормаларында санкциялар сирек кездеседі. Қылмыстық жауапкершілік тек белгілі бір қылмыстар үшін көзделуі мүмкінжәне жалпы түрде айтылып өтеді. Гипотезаға келер болсақ ол әдетте конституциялық құқықтың нормаларында ауызша түрде сирек көрініс табады және жанама тәсілдер арқылы сипатталады.
5.Конституцияның құқық жүйесіндгі орны
түрлі құқықтық мектептердің өкілдері конституцияның мәнін түрліше сипаттама береді. Конституцияның мәнін айрықша заңды акт ретінде және оның әлеуметтік мәні тұрғысынана ажыратады.
Кейбір жағдайларда конституциялар қоғамдық және мемлекеттік құрылымның елеулі мәселелерін реттеп қана қоймай, соған қоса оларды нақтылап отырады. Мысалы, Швейцарияның 1999 Ж конституциясының 86-бабына сәйкес, карбюраторлық қозғалтқыштарға ерекше салық салынуы тиіс; Бразилияның 1988 ж Конституциясының 238-бабында автомобиль жағармайын сату және қайта сату тәртібі көзделген.
Конституцияның жоғарғы заңды күші де біржақты сипатқа емес. Кейбір ислам фундаментализм елдерінде Құран әлдеқайда жоғарғы заңды күшке ие, кейбір елдерде «конституцияны бұзатын заңнамаға» жол берген – төтенше жағдайларда конституцияға сәйкес келмейтін, бірақ оның ережелерінен жоғары тұратын төтенше заңдарды қабылдау.