5.7. Созылған стерженьдердің қимасын таңдау

_{Төменгі белдеудің және созылған кермелердің қималарының қажетті аудандары формула бойынша анықталады:}

_,

_{Мұндағы γс – созылған стерженьнің жұмыс шарты коэфициенті, 2 қосымша.}

_{Екі бұрышты, кіші полкалармен бірге құралған төменгі белдеулер үшін бұрыштың 90}⁰ _{бұрылуынан қосылған қима үшін іх радиусын сортаментте іу (у-у осі) графасынан шығаратынын ескеру қажет.}

_{Таңдалған қималарды иілгіштікке тексереді. Содан кейін есептеу нәтижесі кестеге жазылады (есептеу мысалын қараңыз).}

_{Пісірілген фермаларды құрастыру және тасымалдау кезінде қажетті каттылықты қамтамасыз ету шартынан полкалары 50 мм жоғары бұрыштарды алады.}

_{Бұрышты таврлы қималы фермалар стерженьдері түйіндерде фасонкалармен байланысады. Фасонкалар қалыңдығы әсер ететін күштердің өлшемдеріне байланысты қабылданады.}

_{Фасонкалардың ұсынылатын қалыңдықтары}

_{5.2-кесте}

Тор стерженьдеріндегі максималь күштер, кН	150 Де йін	160-250	260-400	410-600	610-1000	1010-1400	1410-1800	1800 көп
1	2	3	4	5	6	7	8	9
Фасонка қалыңдығы,мм	6	8	10	12	14	16	18	20

_{Стерженьдерді өзара байланыстыру үшін және олардың бірлескен жұмысын қамтамасыз ету үшін мұндай фермаларда бұрыштар арасына төсемдер қояды. Төсемдер арасындағы аралық сығылған стерженьдер үшін 40*і көп емес болуы керек, созылғандар үшін – 80*і (і – төсемге параллельді оське қатысты бұрыш инерциясының радиусы). Стержень шегіндегі бұрыштағы фасонкалар арасында екіден кем емес төсем болуы керек. Төсемдер ені – 60-80мм, ұзындығы сәйкес бұрыштың биіктігінен 20-50мм-ге көп.}

5.5. Жоғарғы белдеудің және тірек кермесінің қимасын таңдау

_{Сығылған стерженьдер үшін профильдерді ең жұқа полкалы алған бұрыс, өйткені оның қимасының инерция радиусы үлкен болғандықтан қатаңдығы мен қабілеті де үлкен. Ұзындық бойынша тұрақты жоғарғы белдеу қимасымен фермалар үшін профильді максимальді күшпен таңдайды. Қимасы өзгертілген фермалар үшін (5.1.п. қараңыз) әр участок үшін максимальды күшпен профильдің екі калибрін таңдайды.}

_{Таңдау кезегі келесідей:}

1. _{алдын ала иілгіштікпен задаемся, жоғарғы белдеу мен тірек кермесі үшін λ=80÷60 ұсынылады.;}

2. _{берілген иілгіштік бойынша, болаттың есептік кедергісін біле отырып, І қосымшасы бойынша бойлық иіліу коэффициентін φ анықтаймыз;}

3. _{ІІ қосымшасы бойынша ферма элементінің жұмыс шарты коэффициентін γс анықтаймыз;}

4. _{Қажетті ауданды формула бойынша анықтаймыз:}

5. _{берілген иілгіштік λ бойынша қиманың инерциясының радиусын анықтаймыз:}

_{Мұндағы стерженьнің есептік ұзындықтары, 5.2.п. қараңыз;}

6. _{Атр, іх,тр, іу,тр мәні бойынша [3] 545-550б. сортаменттен профильдің келетін калибрін таңдаймыз және Аф, іхф, іуф қиманың геометриялық мәнін, сызықтық тығыздықты, Z0 қиманың ауырлық центріне дейінгі ара-қашықтықты шығарамыз.}

_{Сортаментте бұрыштардан құралған белдеу үшін (үлкен полкалармен бірге) фасонканың қабылданған қалыңдығын ескеріп іу,тр –ді іу графасымен тексереді;}

7. _{Аф, іхф, іуф мәнін біле отырып}

_{анықтаймыз;}

_{Үлкен иілгіштік бойынша φф табамыз (1қосымша). Содан кейін стерженьнің көтергіш қабілетін (тұрақтылығын) тексеруден өткіземіз, І шектік жағдай}

_{және иілгіштікті, ІІ шектік жағдай}

_{Мұндағы [λ] шектік иілгіштік 5.3.п. бойынша анықталады.}