3.Дрозофиланың даму сатыларына сипаттама беріңіз. Дрозофиланың ерте эмбриогенезін сипаттаңыз.

Дрозофиланың даму кезеңін бірнеші сатыға бөлуге болады.1.Ерте эмбриогенез - ұрықтанғаннан кейінгі 2,5-3сағат целюрилизацияға дейінгі кезең.2.Кеш эмбриогенез - целюрилизациядан кейін дернәсілдің түзілуіне дейінгі кезең. 22-20 саға.3.Дернәсілдік кезең -дернәсілдің түзіліп, қуыршақтың түзілуіне дейінгі кезең. 120 сағат.Дернәсілдік кезеңнің өзі үш кезеңге бөлінеді.1.дернәсілдік кезең.2.дернәсілдік кезең.3.дернәсілдік кезең.Бірінші кезеңнің екінші кезеңге өтуі түлеу процесі арқылы түлеу процесін жүзеге асыратың арнайы белок эпизон.4.Қуыршақ кезеңі – 70-74сағат.Ерте эмбриогенез ұрықтану кезінде спермия жыныс клеткаларына микропилия арқылы енеді. Бұл кезде ооцит миозға түспеген, әлі толық жетілмеген. Бұл кезеңде жұмыртқа клеткасының ядро қабығы жарылады, және гаплойдты хромасомалар жиынтығы ооплазмада еркін жатады. Осы құрылым кариосфера деп аталады. Миоздың екінші кезеңінде екі рет бөліну кезінде төрт клетка пайда болады. Оның үшеуі денешікке және бір пронуклеуске айналады. Қалыпты жағдайда бірінші метафазада екінші митоздық бөлінудің аяғына дейінгі уақыт 12 мин. 3 мин 4гаплойдты жыныс клеткалары түзіледі. Осы 15мин иаралығында спермийдің басы ұлғайып, пісіп жетіліп аталық пронуклеуске айналады. Ұрық клеткалары9рет бөлінуі синхромды жүреді. Әрбір митоздың ұзақтығы 10 мин жүреді. Цитокинезде хромасомалар бөлінгеннен кейін 2 клетка пайда болады. Нәтижесінде түзілген ядро 1 цитоплазмада жатады, оны синцити деп атайды. 7 бөлінуден кейін ядролардың шетке ығысуы байқалады, 9 бөлінуден кейінгі ядро тобы 40 жетеді. Осы ядролар жыныс клеткасының артқы полюсіне жиналады. Оны полярлы зона деп атайды. 40-қа жеткеннен кейін полярлы зона клеткалық құрылым түзіле бастайды. Ол алғашқы ұрықтық жолға бастама береді. Полялы клеткалар дрозофилалар дамуындағы алғашқы клеткалар болып табылады. 9 бөлінуден кейінгі 4 бөліну синхромды жүреді. 16 бөліну кезінде ядро алты мыңға жетеді. Дамудың осы кезеңі синцитиальды бластодерма кезеңі деп аталады. Митоздың 14ші бөліну кезінде эмбрионның ерекшелігі ацихромды жүреді. Осы бөлінуден ейін әрбір ядроның сыртында клетка қабығы түзіледі. Әрбір ядро қабығы клетка структураны түзеді. Осы кезеңде эмбриогенез қапшық тәрізді, ешқандай морфологиялық өзгерістері болмайды. Осы целюрилизацияның түзілуі ерте эмбриогенездің аяқталып, кеш эмбриогенездің басталатынын көрсетеді.

4.Дрозофиланың кеш эмбриогенезіне сипаттама беріңіз және мысал келтіріңіз.

Жалпы дамуына сипаттама берсек, дрозофила буынаяктылар типіне, қосқанаттылар класына жатады. Даму кезеңі бойынша былай жіктелееді: 1) Ерте эмбриогенез: ұрықтану кейінгі 2,5-3 сағат целлюляризацияға дейнгі кезең. 2) Кеш эмбриогенез бұл целлюляризациядан дернәсілдің пайда болуына дейінгі кезең 20-22сағ.3)дернәсілдік кезең бұл дернәсілдің қуыршақ-120сағат. Оның өзі 3ке бөлінеді:бірінші, екінші, үшінші. Кеш эмбриогенез: Жалпы целлюляризация аяқталған соң кеш эмбриогенез басталады. Гаструляция – ұрықты жапырақша, эктодерма мезодерма. Мезодермальды жолақтың түзілуі вентральды аралықта энтоднрма линияларының шығыңқы турде болуы. Вентральды ойыс эмбриондардың алдыңғы полюсынан артқы полюстарына дейін ыдырайды, алғашқы ішкі түтік түзеді. Гаструляция нәтижесінде мезодерма эмбриондардың алдыңғы және артқы осьін түзеді. Осыдан кейн ең алғашқы дернәсілдің шегі түзіледі және ішектің алдыңғы артқы бөлігі түзіледі. Ащы ішектің артқы және алдыңғы бөлігі түзіледі. Алдыңғыы және артқы ішектің эктодерма мен мезодерманың алғашқысы. Ортаңғы бөлігі энтодерма, мезодерма. Осы алғашқы ішектің түрлерінің өзгеруі (дифференцировка). Осы алғашқы ішек дернәсілдің морфологиялық құрылымдарының өзгерісіне әкеледі. Ауыз пайда болады, жұтқыншақ, өңеш, сақиналы без, асқазан, мальпигий түтігінің типтері пайда болады. Вентральды жолақтың пайда болуымен цефальды жолақ пайда болад. Дамудың 7ші сағатында сегментация процесі басталад. Дамудың 8ші сағатына қарай толық 12 рет қайталанатын сегмент көруге болады. Торакальды бөлімдері болад: Т1 Т2 Т3 (кеуде сегменті). А1-А8 абдоминальды бөлімі (құрсақ бөлімі). С (құйрық). Дамудың 10шы сағатына қарай 6 сегмент анық көрінеді. Кеш эмбриогенез дернәсілдің ішкі мүшелері мен кутикулярлы жабын түзілуімен анықталады.