- •Физикалық және коллоидтық химия пәні бойынша
- •Астана 2013
- •Физикалық және коллоидтық химия пәнін оқытудың әдістемелік нұсқаулары
- •Глоссарий
- •1. Оқытушы туралы мәлімет:
- •2. ПӘн туралы мӘлімет
- •5. Курсқа қысқаша шолу
- •6. Курстың мазмұны
- •6.1 Дәріс сабақтарының тізбесі
- •6.2 Зертханалық сабақтарының тізбесі
- •7. Физикалық және коллоидтық химия пәні бойынша сөж орындау жӘне тапсыру кестесі
- •8. Әдебиеттер тізімі
- •9. Курстың саясаты
- •10. Білімді бағалау жөніндегі ақпараты
- •11. Бағалау саясаты Емтиханда білімін бағалау сызба нұсқасы
- •Студенттердің білімін бағалау шкаласы
- •Заттың агрегаттың күйлері
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Химиялық термодинамика және термохимия
- •Фазалық тепе-теңдік
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Химиялық кинетика және катализ. Фотохимиялық реакциялар
- •Катализ
- •Фотохимиялық реакциялар
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Ерітінділердің қасиеттері
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Буферлік жүйелер
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Электрохимия негіздері. Электролит ерітінділерінің электрөткізгішітігі
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Электродтық процестер. Гальваникалық элементтер. Электролиз
- •Салыстырмалы электродтар
- •Индикаторлық электродтар
- •Электролиз
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Беттік құбылыстар. Сорбция процестері
- •Сорбция процестері
- •Адсорбция құбылысы
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Хроматографиялық анализ
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Дисперстік және коллоидтық жүйелердің сипаттамалары
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Коллоидтық жүйелердің қасиеттері мен тұрақтылығы
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Жоғары молекулалық қосылыстар
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Жоғары молекулалық қосылыстардың ерітінділері
- •Полиэлектролиттер. Ақуыздар
- •Гельдер және сірнемелер
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Микрогетеродгенді жүйелердің сипаттамалары
- •Тақырып бойынша бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыстарды орындаудың әдістемелік нұсқаулары
- •Химиялық зертханада жұмыс істегенде қолданатын сақтық шаралары
- •Реактивтерді пайдалану ережелері
- •1 Тәжірибе. Криоскопиялық әдіс (Раульдің 3-ші заңы)
- •2 Тәжірибе. Эбулиоскопиялық әдіс (Раульдің 2-ші заңы)
- •1 Тәжірибе. Электролит ерітінділерінің электрөткізгіштігі өлшеу
- •2 Тәжірибе. Әлсіз электролиттің электрөткізгіштігін өлшеу арқылы оның диссоциациялану константасын анықтау
- •1 Тәжірибе. Даниэль-Якобидің электрохимиялық элементі
- •2 Тәжірибе. Концентрлі гальваникалық элементтер
- •Өзара араласпайтын екі сұйықтың арасында таралу коэффициентін анықтау
- •Активтендірілген көмірмен сірке қышқылының адсорбциясы
- •Зертханалық жұмыс № 10
- •1 Тәжірибе. Топырақтың адсорбциялық қасиеттері
- •2 Тәжірибе. Топырақтың ионалмастырғыш қасиеттері
- •3 Тәжірибе. Темір, мыс және кобальт иондарын хроматография арқылы ажырату
- •4 Тәжірибе. Қағаздағы хроматография арқылы темір және мыс катиондарын ажырату
- •5 Тәжірибе. Қағазда жапырақ пигменттерін ажырату
- •7 Тәжірибе. Ав-17 анионитпен суды Сl- -ионынан тазарту
- •Зертханалық жұмыс № 11
- •1. Тәжірибе. Коллоидтық жүйелерді алу
- •2. Тәжірибе. Коллоидтық бөлшектерінің заряд таңбасын анықтау
- •Зертханалық жұмыс № 12
- •1. Тәжірибе. Коллоидтық ерітінділердің коагуляция құбылысы
- •2. Тәжірибе. Ақуыз ерітіндісінің коагуляциясы
- •Зертханалық жұмыс № 13
- •Зертханалық жұмыс № 14
- •1 Тәжірибе. Жоғары молекулалық қосылыстардың ерітінділерін алу
- •2 Тәжірибе. Тұзсыздану процесі
- •Зертханалық жұмыс № 15
- •1. Тәжірибе. Гельдерде диффузия құбылысын байқау. Лизеганга сақиналарын алу
- •2. Тәжірибе. Қан гельінің синерезисі
- •Студенттердің өздік жұмысына арналған есептер мен тапсырмалар
- •1 Газ заңдары
- •2 Химиялық термодинамика және термохимия
- •3 Химиялық кинетика және тепе-теңдік
- •4 Ерітінділердің коллигативті қасиеттері
- •4 Электролит ерітінділерінің қасиеттері
- •5 Электролит ерітінділерінің электроөткізгіштігі
- •6 Буферлік жүйелер
- •Вариант – 1
- •7 Электродтық процестер. Гальваникалық элемент
- •Реферат дайындау әдістемелік нұсқасы
- •Реферат тақырыптары
- •Қорытынды тест сұрақтары
- •Қолданған әдебиеттер тізімі
4 Электролит ерітінділерінің қасиеттері
1. Оствальдтің сұйылту заңын қолдана отырып, есепті шығарыңыз:
№ вариант |
Электролит формуласы |
Ерітіндінің концентра- циясы |
Диссоциациялану дәрежесі |
Диссоциациялану константасы Кдисс |
1 |
Mg(OH)2 |
2н |
0,0015 |
? |
2 |
H2S |
0,02н |
? |
1,0*10-7 |
3 |
H3BO3 |
0,1М |
? |
5,8*10-10 |
4 |
H2CO3 |
0,05М |
0,02 |
? |
5 |
NH4OH |
0,01н |
? |
1,8*10-5 |
6 |
HNO2 |
0,2н |
0,005 |
? |
7 |
HF |
0,02М |
? |
6,8*10-4 |
8 |
CH3COOH |
0,5н |
? |
1,8*10-5 |
9 |
Zn(OH)2 |
0,2М |
? |
1,3*10-5 |
10 |
H2SO3 |
0,001М |
? |
1,7*10-2 |
11 |
Al(OH)3 |
0,0001н |
0,003 |
? |
12 |
H2SО4 |
0,05н |
0,001 |
? |
2. С%-тік электролит ерітіндінің көлемі V мл және тығыздығы г/мл болатын молярлық, нормальдік, моляльдік концентрациясын және титрін есептеңіз. Көрсетілген tC температурада осы ерітіндінің осмос қысымын, қату және қайнау температураларын анықтаңыз, егер электролиттің көрінетін диссоциациялану дәрежесі шамаға тең болса.
№ вариант |
Электролит |
С% |
V мл |
г/мл |
tC |
|
1 |
HCl |
10 |
500 |
1,011 |
0 |
0,80 |
2 |
H2S |
15 |
350 |
1,015 |
10 |
0,04 |
3 |
Mg3(PO4)2 |
25 |
1000 |
1,005 |
20 |
0,003 |
4 |
K2CO3 |
20 |
450 |
1,0045 |
30 |
0,75 |
5 |
NH4OH |
30 |
550 |
1,071 |
40 |
0,02 |
6 |
HNO3 |
21 |
2000 |
1,062 |
33 |
0,89 |
7 |
NH4NO3 |
17 |
600 |
1,03 |
17 |
0,91 |
8 |
Al2(SO4)3 |
26 |
770 |
1,012 |
18 |
0,75 |
9 |
H3PO4 |
14 |
850 |
1,025 |
21 |
0,04 |
10 |
Na2SO3 |
5 |
500 |
1,0095 |
25 |
0,56 |
11 |
FeCl3 |
3 |
400 |
0,598 |
30 |
0,60 |
12 |
Ag2SO4 |
2 |
300 |
0,991 |
15 |
0,05 |
5 Электролит ерітінділерінің электроөткізгіштігі
Вариант – 1
1. Электрөткізгіштік дегеніміз не және ол қандай шамаларға тәуелді?
2.
18С
температурада 0,01н сірке қышқылы
ерітіндісінің эквиваленттік
электрөткізгіштігі 1,47
тең екенін біле отырып, қышқылдың
диссоциациялану дәрежесін және
константасын анықтаңыз.
3.
Электрөткізгіштікті өлшеу ыдысы 0,02н
ерітіндісімен
толтырылған, ерітіндінің меншікті
электроөткізгіштігі 0,25 Сим/м
(18С)
және оның кедергісі 490 Ом тең. Осы ыдысқа
құйылған 0,1н
ерітіндіде
диссоциациялану
дәрежесін анықтаңыз, егер оның кедергісі
90 Ом.
4. 0,3М барий нитраты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 2
1. Күшті электролиттерге неге Оствальдтың және әрекеттесушы массалар заңдарын қолдануға болмайды?
2. 18С температурада 0,1н барий хлориді ерітіндісінің эквиваленттік электрөткізгіштігі 10,52 тең екенін біле отырып, тұздың диссоциациялану дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3.
20С
температурада ыдысқа құйылған 0,1н
ерітіндіде күміс нитратының диссоциациялану
дәрежесін анықтаңыз, егер оның кедергісі
50 Ом, ал ыдыстың
сыйымдылығы 25
.
4. 0,02М темір сульфаты (III) ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 3
1. Эквиваленттік электрөткізгіштік дегеніміз не, оны қалай анықтайды?
2.
25С
температурада 0,1н калий хлориді
ерітіндісінің меншікті электроөткізгіштігі
Сим/м
тең екенін біле отырып, электроөткізгіштік
коэффициентін анықтаңыз.
3. 25C температурада ыдысқа құйылған 0,03н ерітіндіде сірке қышқылының диссоциациялану константасын анықтаңыз, егер ыдыстың сыйымдылық константасы 30 м–1, ал кедергісі 51,6 Ом болса.
4. 2М кальций сульфаты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 4
1. Электрөткізгіштік әдіс арқылы электролиттің диссоциациялану дәрежесі мен константасын қалай анықтауға болады?
2. 25С температурада 0,5н сірке қышқылы ерітіндісінің меншікті электрөткізгіштігі 3,25*10–4 Сим/м тең екенін біле отырып, электрөткізгіштік коэффициенті анықтаңыз.
3. 25C температурада мыс (II) гидроксидінің эквиваленттік электрөткізгіштігі 20,0 тең, 0,2н ерітіндіде оның диссоциациялану константасын анықтаңыз, егер ыдыстың сыйымдылық константасы 65м-1, ал кедергісі 270 Ом.
4. 0,5М кальций фосфаты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 5
1. Кольрауш заңын сипаттаңыз.
2. 25С температурада 0,1н аммоний гидроксиді ерітіндісінің меншікті электрөткізгіштігі 3,32*10–4 Сим/м тең екенін біле отырып, электроөткізгіштік коэффициенті анықтаңыз.
3.
Сыйымдылық тұрақтысы 45 м-1
тең электрөткізгіштікті өлшеу ыдыстағы
18С
температурада судың диссоциациялану
константасы мен дәрежесін есептеңіз,
егер оның кедергісі
Ом.
4. 1,5М никель нитраты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 6
1. Дебай–Гюккельдің күшті электролиттер теориясын сипаттаңыз.
2.
25С
температурада 0,05н аммоний хлориді
ерітіндісінің меншікті электрөткізгіштігі
тең
екенін біле отырып, тұздың диссоциациялану
дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3. 25С температурада ыдысқа құйылған 0,05н ерітіндіде күкірт қышқылының электрөткізгіштік коэффициентін анықтаңыз, егер оның кедергісі 150 Ом, ал ыдыстың сыйымдылығы 60 .
4. 2,5М темір хлориді (III) ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 7
1. Күшті электролит ерітінділерінің электрөткізгіштігі неге тәуелді?
2. 18С температурада 0,005н натрий нитраты ерітіндісінің эквиваленттік электрөткізгіштігі 10,0 тең екенін біле отырып, тұздың диссоциациялану дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3. 0C температурада ыдысқа құйылған 0,25н ерітіндіде натрий нитратының (=0,9) диссоциациялану константасын анықтаңыз, егер ыдыстың сыйымдылық константасы 40 м–1, ал кедергісі 68,7 Ом.
4. 2,0М натрий фосфаты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 8
1. Кондуктометрлік әдістің мағынасы.
2. 0С температурада 0,01н азот қышқылы ерітіндісінің эквиваленттік электрөткізгіштігі 40,6 тең екенін біле отырып, қышқылдың диссоциациялану дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3. 35C температурада эквиваленттік электрөткізгіштігі 23,5 тең, 0,5н ерітіндіде оның электрөткізгіштік коэффициентін анықтаңыз, егер ыдыстың сыйымдылық константасы 105м-1, ал кедергісі 550 Ом.
4. 5М алюминий сульфаты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 9
1. Ионның абсолюттік жылдамдығы мен тасымалдау саны дегеніміз не?
2. 18С температурада 0,02н калий сульфаты ерітіндісінің эквиваленттік электроөткізгіштігі 12,81 тең екенін біле отырып, тұздың диссоциациялану дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3. Электроөткізгіштікті өлшеу ыдысы 0,01н калий гидроксиді ерітіндісімен толтырылған, ерітіндінің меншікті электроөткізгіштігі 0,33 Сим/м (15С) және оның кедергісі 350 Ом тең. Осы ыдысқа құйылған 0,1н ерітіндіде тұз қышқылының диссоциациялану дәрежесін анықтаңыз, егер оның кедергісі 85 Ом болса.
4. 0,3н алюминий хлориді ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 10
1. Әлсіз және күшті электролиттердің электрөткізгіштіктерінің концентрацияға тәуелділігін сипаттаңыз.
2. 0С температурада 0,05н натрий ацетаты ерітіндісінің эквиваленттік электрөткізгіштігі 7,69 тең екенін біле отырып, тұздың диссоциациялану дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3.
60С
температурада ыдысқа құйылған 0,05н
ерітіндіде калий сульфатының
диссоциациялану константасын анықтаңыз,
егер меншікті электроөткізгіштігі
Сим/м.
4. 0,5н барий гидроксиді ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 11
1. Электролит ерітінділерінің электрөткізгіштігін анықтау әдістерін сипаттаңыз, тәжірибелшік практикада және агрономияда қолданылуын көрсетіңіз.
2. 25С температурада 0,4н калий нитраты ерітіндісінің меншікті электроөткізгіштігі 2,35*10–4 Сим/м тең екенін біле отырып, электрөткізгіштік коэффициенті анықтаңыз.
3. Электроөткізгіштікті өлшеу ыдысы меншікті электрөткізгішітігі 0,78 сим/м (18С) және кедергісі 420 Ом тең болатын 0,01н KCl ерітіндісімен толтырылған. Осы ыдысқа құйылған 0,01н магний хлориді ерітіндісінің электроөткізгіштік коэффициентін анықтаңыз, егер оның ерітіндісінің кедергісі 45 Ом тең.
4. 0,8М қорғасын ацетаты ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
Вариант – 12
1. Әлсіз электролиттердің диссоциациялану дәрежесін және күшті электролитттердің электрөткізгіштігін анықтау әдістерін сипаттаңыз.
2. 25С температурада 0,05н магний хлориді ерітіндісінің эквиваленттік электрөткізгіштігі 10,31 тең екенін біле отырып, тұздың диссоциациялану дәрежесін және константасын анықтаңыз.
3. Құмырсқа қышқылының диссоциациялану дәрежесін анықтаңыз, егер оның 43,3% ерітіндісінің меншікті электрөткізгіштігі 18С температурада 120 Сим/м, ал ерітіндінің тығыздығы 1,005г/мл тең болса.
4. 0,5н хром гидроксиді ерітіндісінің иондық күшін есептеңіз.
