Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
тарихи грамм.кешені.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Тақырып 9. Зат есім. Жалғаулардың даму ерекшеліктері

Сабақтың мақсаты: Жіктік және тәуелдік жалғауларының генезистік бірлігін айқындау

Тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар:

  1. Тәуелдік, жіктік жалғауларының тарихи сипаты

  2. Жіктік және тәуелдік жалғауларының жіктеу есімдіктерімен генезистік бірлігі

Әдістемелік нұсқаулар: Ұсынылған әдебиеттерді қарастыр; өзіңе қажеттісін сұрыптап алып, әрбір сұраққа жеке-жеке жауап жазып, мүмкіндігінше конспект жаса. Тәуелдік, жіктік жалғауларының тарихи сипаты мен жіктік және тәуелдік жалғауларының жіктеу есімдіктерімен генезистік бірлігіне талдау жаса.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Айдаров Ғ., Құрысжанов А., Томанов М. Көне түркі жазба ескерткіштерінің тілі.– А, 1986.

  2. Аманжолов С. Вопросы диалектологии и истории казахского языка.-А, 1997.

  3. Қордабаев Т., Томанов М. Тарихи грамматика мәселелері. - А, 1975.

  4. Салқынбай А. Тарихи сөзжасам.- А, 1999.

  5. Аманжолов А. Глагольное управление в языке древнетюркских памятников.. -Москва, 1969.

  6. Әбілқасымов Б. Алғашқы қазақ газеттерінің тілі. –А, 1971.

  7. Әбілқасымов Б. ХУШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің жазба нұсқалары. -А, 1988.

  8. Базылхан Б. Моңғол-қазақ тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы. - Өлгий, 1973.

  9. Балақаев М., Сыздықова Р., Жампейісов Е.Қазақ әдеби тілінің тарихы. –А, 1968.

Тақырып 10. Сын есімнің сөз табы ретінде қалыптасу ерекшеліктері

Сабақтың мақсаты: Сапалық және қатыстық сын есімдер тарихымен таныстыру

Тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар:

  1. Сын есімдердің қалыптасу, даму тарихы

  2. Сын есімнің шырайлары

  3. Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі сын есімдер

Әдістемелік нұсқаулар: Ұсынылған әдебиеттерді қарастыр; өзіңе қажеттісін сұрыптап алып, әрбір сұраққа жеке-жеке жауап жазып, мүмкіндігінше конспект жаса. Сын есімдердің қалыптасу, даму тарихына талдау жаса. Сын есімнің шырайларын айқында. Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі сын есімдерге мысалдар келтір.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Айдаров Ғ., Құрысжанов А., Томанов М. Көне түркі жазба ескерткіштерінің тілі.– А, 1986.

  2. Аманжолов С. Вопросы диалектологии и истории казахского языка.-А, 1997.

  3. Қордабаев Т., Томанов М. Тарихи грамматика мәселелері. - А, 1975.

  4. Салқынбай А. Тарихи сөзжасам.- А, 1999.

  5. Аманжолов А. Глагольное управление в языке древнетюркских памятников.. -Москва, 1969.

  6. Әбілқасымов Б. ХУШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің жазба нұсқалары. -А, 1988.

  7. Базылхан Б. Моңғол-қазақ тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы. - Өлгий, 1973.

  8. Балақаев М., Сыздықова Р., Жампейісов Е.Қазақ әдеби тілінің тарихы. –А, 1968.

Тақырып 11. Сан есім мен есімдіктің сөз табы ретінде қалыптасу ерекшеліктері

Сабақтың мақсаты: Сан есім мен есімдік тарихының зерттелуімен таныстыру

Тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар:

  1. Сан есім тарихы

  2. Сан есімдердің қалыптасуының этнографиялық негізділігі

  3. Қазақ тіліндегі киелі сандар

  4. Есімдіктің қалыптасу, даму тарихы

  5. Жіктеу және сілтеу есімдіктерінің генезистік бірлігі

  6. Көне түркі жазба ескерткіштері тілінде кездесетін есімдіктер

Әдістемелік нұсқаулар:Ұсынылған әдебиеттерді қарастыр; өзіңе қажеттісін сұрыптап алып, әрбір сұраққа жеке-жеке жауап жазып, мүмкіндігінше конспект жаса. Сан есім тарихына, сан есімдердің қалыптасуының этнографиялық негізділігіне талдау жаса. Қазақ тіліндегі киелі сандар жайлы деректер жина. Ұсынылған әдебиеттерді қарастыр; өзіңе қажеттісін сұрыптап алып, әрбір сұраққа жеке-жеке жауап жазып, мүмкіндігінше конспект жаса. Есімдіктің қалыптасу, даму тарихына талдау жаса. Жіктеу және сілтеу есімдіктерінің генезистік бірлігіне мысал келтір. Көне түркі жазба ескерткіштері тілінде кездесетін есімдіктерге талдау жаса.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Аманжолов А. Глагольное управление в языке древнетюркских памятников.. -Москва, 1969.

  2. Әбілқасымов Б. Алғашқы қазақ газеттерінің тілі. –А, 1971.

  3. Әбілқасымов Б. ХУШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің жазба нұсқалары. -А, 1988.

  4. Базылхан Б. Моңғол-қазақ тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы. - Өлгий, 1973.

  5. Балақаев М., Сыздықова Р., Жампейісов Е.Қазақ әдеби тілінің тарихы. –А, 1968.

  6. Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских языков.-М, 1962.

  7. Баскаков Н.А. Историко-типологическая фонология тюркских языков. М, 1988.

  8. Дмитриев Н.К. Строй тюркских языков.– М., 1962.

  9. Досқараев Ж. Қазақ тілінің жергілікті ерекшеліктері.–А, 1955.

Тақырып 12. Етістік категорияларының дамуы

Сабақтың мақсаты:Етістік категорияларының даму тарихы заңдылықтарымен таныстыру

Тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар:

  1. Етістік категорияларының даму тарихы

  2. Қазіргі түркі тілдеріндегі етістік тұлғаларының арғы негізі - қимыл есімдері

Әдістемелік нұсқаулар: Ұсынылған әдебиеттерді қарастыр; өзіңе қажеттісін сұрыптап алып, әрбір сұраққа жеке-жеке жауап жазып, мүмкіндігінше конспект жаса. Етістік категорияларының даму тарихына талдау жаса. Қимыл есімдеріне талдау жаса.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Аманжолов А. Глагольное управление в языке древнетюркских памятников.. -Москва, 1969.

  2. Аманжолов С. Тарихи грамматика курсына керекті материалдар.–А, 1964.

  3. Аманжолов А. Түркі филологиясы және жазу тарихы.–А, 1996.

  4. Әбілқасымов Б. Алғашқы қазақ газеттерінің тілі. –А, 1971.

  5. Әбілқасымов Б. ХУШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің жазба нұсқалары. -А, 1988.

  6. Базылхан Б. Моңғол-қазақ тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы. - Өлгий, 1973.

  7. Балақаев М., Сыздықова Р., Жампейісов Е.Қазақ әдеби тілінің тарихы. –А, 1968.

  8. Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских языков.-М, 1962.

  9. Досқараев Ж. Қазақ тілінің жергілікті ерекшеліктері.–А, 1955.

Тақырып 13. Етіс категориясының дамуы

Сабақтың мақсаты: Студенттерге етіс категориясының даму ерекшеліктері туралы мағұлмат беру.

Тақырыпқа байланысты негізгі сұрақтар:

1. М.Қашқари –ын аффиксінің қандай мағынада қолданылғандығын көрсетті?

2. –ыл аффиксі қандай қызмет атқарды?

3. Өзгелік етістің қандай қосымшалары бар?

4. –ш аффиксі қай етістің қызметін атқарды?

Әдістемелік нұсқаулар: Ұсынылған әдебиеттерді қарастыр; өзіңе қажеттісін сұрыптап алып, әрбір сұраққа жеке-жеке жауап жазып, мүмкіндігінше конспект жаса. Етіс категорияларының даму тарихына талдау жаса.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Аманжолов А. Глагольное управление в языке древнетюркских памятников.. -Москва, 1969.

  2. Аманжолов С. Тарихи грамматика курсына керекті материалдар.–А, 1964.

  3. Аманжолов А. Түркі филологиясы және жазу тарихы.–А, 1996.

  4. Әбілқасымов Б. Алғашқы қазақ газеттерінің тілі. –А, 1971.

  5. Әбілқасымов Б. ХУШ-ХІХ ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің жазба нұсқалары. -А, 1988.

  6. Базылхан Б. Моңғол-қазақ тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы. - Өлгий, 1973.

  7. Балақаев М., Сыздықова Р., Жампейісов Е.Қазақ әдеби тілінің тарихы. –А, 1968.

  8. Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских языков.-М, 1962.

  9. Досқараев Ж. Қазақ тілінің жергілікті ерекшеліктері.–А, 1955.