82. Инекциядан кейін туындайтын асқынудың ауыр түрлері.Анафилактикалық шок,себептері,белгілері:

Дәрі еккеннен кейін кездесетін асқынулардың түрлері:

Инфильтрат,абцесс,дәрі дәрмектік эмболия,ауа эмболиясы, дәрі дәрмекті қателеп енгізу,нерв жүйесінің зақымдалуы,аллергиялық реакциялар,дененің қызаруы;

1. Инфильтрат- иньекцияны қысқа өтпейтін инемен жасағаннан кейін жиі кездесетін асқынулар.

Емдеуі: Жылы компресс.Жылытқыш бұлшық етке алдын алу иньекцияны дұрыс жасау,асептика,антисептика ережесін сақтау;

Абцесс- егілген жер қабынып іріңдейді.себебі дәрі егу барыснда тазалық сақталмағандықтан болатын асқыну.

Емдеуі: хирургиялық әдіс,іріңді ағызу.Алдын алу: иньфилтрат болдырмау,асептика және антисептика ережесін сақтау.Иненің сіңуі- бұлшық еттің тез жиырылуына байланысты.егер мейіркеш инені конюлясына дейін енгізбей ереже бойынша бір см калдырса,онда инені пинцетпен суырып алуға болады.егерде инені канюлясына дейін енгізсе онда хирургиялық әдіспен инені аламыз.

Нерв жүйесінің зақымдалуы:Бұл бұлшық етке қан тамырға немесе егетін орынды дұрыс тандамағаннан кездесетін асқыну.бұл асқыну невритте параличке дейін болу мүмкін.

Алдын алу: дәрі егу техникасын қатаң сақта.

Тромбфлевит тамырдың қабынуынан тромб пайда болады.бұл тамырды жиі тесу,иньекция жасаудан кейін,өтрейтін инемен жамаған кездеде болуы мүмкін.

Белгілері: Тамыр жолдарының гиперемиясымен инфилтрат пайда болуы ауруы.дене кызуы субфебрильді

Емдеу: Дәрігердің нұсқауымен тамырға иньекция жасағанда өткір инемен қолданып көк тамырды ауыстырып тұру.

Некроз- көк тамырға дәрі егілмеген жағдайда тері астына тітіркендіргіш көп етіп қалған жағдайда 10% хлорид кальций ерітіндісі дұрыс егілмегенде көрсетілетін көмек.

Гематома- қанның тері астына жиналып қалуы тамырды дұрыс таба алмағанда болады.тері астында қоңыр көк таңба пайда болады,ары қарай дәрі егуге болмайды.мақта тампонын көк тамырға қойып қатты қысуын сұраймыз.гематома болған жерге компрес қоямыз.

Сепсис- жалпы,жұқпалы ауру асептика немесе антисептика ережесін бұзғанда пайда болады.көк тамырдан қан алған кезде,сұйықтық құйған кезде залалсыздандырылмаған құралдарды ерітінділерді қолданғаннан.

Аллергиялық реакциялар- иньекциядан кейін пайда болады.көбінесе антибиотиктерді енгізгеннен кейін пайда болады.

Алдын-алу: антибиотиктердә енгізудің алдында сынақ жасау

Белгілері: крапивница/ бөрітпе\ жедел насморк,оттек квинкуе.ен қатерлі асқыну анафилактикалық естен тану белгілері.

Дененің қызаруы- бөрітпе пайда болуы,жөтел приступы,дем алудың бұзылуы,артериялық қысымның төмендеуі,жүрегінің тұсында төсінің етегінде жағымсыздық сезінеді.мұндай жағдай 30-40 мин созылады.

Жедел көмегі:

1.егіліп жатқан дәріне дереу тоқтату керек.

2.мейіркеш қасындағы адам арқылы дәрігерді шақыру керек.

3.басын төмен,аяғын жоғары қаратып жатқызу керек.

4.0,1-5,1мл адреналин дәрі егілген жерге тері астына егу керек немесе венаға физиологиялық ерітіндіні қосып жіберу керек.

5.дәрі еккен жерден жоғарырақ жерден жгут салу керек

6.дәрі еккен жердің айналасын 0,1 адреналинді бөліп- бөліп 0,15-0,3 мл егу керек.

7.венаға дәрі жіберу үшін системаны және физиологиялық ерітіндіні даярлау керек.

8.жылытқыштарды жан-жағына қою керек.

9.дымқылданған оттегін беру керек.

10.дәрігердің айтуынша 1,0 мл преднизолонды немесе 125 мл гидрокартизон 20 мл физиологиялық ерітіндімен венаға егу керек.

11. ауру адамның кенеттен бронхылары тарылып дем алысы нашарласа 24% -10 мл эуфилинди венаға салу керек.ал анафилактикалық шокта пиницилинді еккеннен кейін болса онда 100 мың ед пеницилазаны 2 мл физиологиялық ерітіндіні ерітіп бұлшық етке енгізу керек.

Анафилактика-қ шок. Белг-і: терінің жалпы қызаруы, бөртпелер, жөтел ұстамасы, ентігу, құсу, АҚ төмендеуі.

Инъ-ия жасаған жерден жоғары резеңке бұрауды байлау, мұзды мұйық қою. т/а 0,5мл 0,1пр адреналин еріт.сін енгізу. Емделушіге маска арқылы ылғалданған оттегі беру. Дәрігер-ң нұсқауымен жүрек-тамыр ж/е тыныс алу дәрі-ді еңгізу: кордиамин, кофеин, мезатон, эуфилин. Полиглюкинді тамшылап енгізу.

83. Дене биомеханикасы.ЕПҰ – дағы емдеу – сақтау режимі.қозғалыс-қимыл биомеханикасы анатомия және теориялық механика негізінде қимыл мүшелерінің құрылымдық ерекшеліктерін, дененің қозғалу заңдылықтарын, буын қимылдарын қамтамасыз ететін бұлшық ет күшінің әсерін, дене массасының дене бөліктеріне таралу заңдылықтарын зерттейді. Мейірбике науқасты көтеру, тасу, қолдап жүру, ауыстыру сияқты шаралар барысында сырқат жарақат алуы мүмкін. Сондықтан науқастардың бір жерін ауыртып алмау мақсатында және сондай жағдайды болдырмау үшін керекті дағдыларды білу керек. Науқастарды отырған немесе жатқан жерінен тұрғызып, болмаса көтеріп, орнын ауыстыруға тура келеді. Медицина қызметкері өз күштерін дұрыс бағаламай, дененің биомеханикалық заңдылықтарын ескермей, денесіне ауыр салмақ түсіріп, омыртқаларын және де басқа қозғалыс аппараттарын зақымдап алуы мүмкін.  Мейірбике өзіне де науқастарға да зиян келтірмеу үшін келесі ережелерді есте сақтау керек: -егер ол сізден жеңіл болмаса немесе қозғалтуға басқа ешкім көмек бере алмаса өзі қозғала алмайтын, көмек бере алмайтын науқасты көтермеу керек; науқастарды көтергенде немесе күтімге байланысты басқа жұмыстарды орындағанда мүмкіндігінше дененің арқасын, омыртқа жотасын түзу ұстау керек; алға созылған қолдармен науқасты көтеруге немесе қозғалтуға болмайды; егер науқас қозғала алмаса, механикалық құрылғылар көмегін пайдалануға болады.Ауыр салмақты түрлі заттарды көтергенде, науқастарға көмектескенде дененің биомеханикалық ережелерін қолдану керек.

Дене биомеханикасының негізгі принциптері: 1. Ауыр көтерген кезде аяқтың арасы ашық, әрі дене тірегі мықты болуы керек. 2. Көтеру кезінде салған күшін көбейту үшін аяқтардың ара қашықты кеңейту керек. 3. Ауыр салмақты көтерер алдында бел мен іштің бұлшық етін тырыстыру керек. 4. Көмек көрсету кезінде науқастың денесі мен бетін өзімізге бұрып тұру керек. 5. Заттарды тізеден бүгілген аяқтың бұлшықетінің көмегімен көтеру керек. 6. Өзінің денесінен ауыр заттарды көтергенде және қозғалтқанда қосымша ретінде күшті қолдану керек. 7. Ауыр затты итеру арқылы қозғалтқанда, жұмсаған күштің тең жартысы жойылады. Сол себептен ол затты тартып қозғалтқан дұрыс.

Әрбір емдеу мекемесінде өзінің ішкі ауруханалық режимі болады. Емдеу сақтау режимінің маңызды шарттарының бірі – сырхат психикасын сыйлау, оның толық дене және психикалық тыныштығын қамтамасыз ететін қолайлы жағдайлар жасау. Ішкі күн тәртібі ережесін сақтау. Емдеу – сақтау режимін ұйымдастыруда сыртқы ортаның неғұрлым қолайсыз әсерін жойып, терапевтік емдік шаралар тиімділігін төмендетіп тиімді тәртібін белгілеу қажет. Қызметкерлер ішкі тәртіп ережелерін қатаң сақтап және онымен бөлімшеге келіп түскен барлық сырқаттарды танысьтыру қажет. Емделу-ден бөлімдегі күн тәртібін сақталуына талап ету к/к. Негізгі қағида-мед-лық этика мен деонтологияны сақтау. Емделуші-дің қозғалыс белсенділігі*ң тәртібін бұзуы емделу-нің өзіне қатты зиян тигізуі мүмкін. Емдел-ге айтқан сөздің оның денс-ғының жақсаруы-ң үмітін тудыратынын әрқашанда естен шығармау к/к.

84. Антибиотикті 1:2 тәсілімен еріту ережелері.Шприйке 500000ЕД,1000000ЕД алып, бұлшық етке енгізуді орындау.

Антибиотиктерді бұлшық етке жиі енгізеді.Антибиотиктер арнайы флаконда һрда кристалды ұнтақ түрде шығарылады.Қолданар алдында онв залалсыздандырылған изотониялық хлорид натрий ерітіндісімен ,иньекция жасауға арналған сумен немесе 0,5 % новокаин ерітіндісімен ерітеді.Антибиотиктер 1:2 500000ЕД -2,5 мл ал 1000000 ЕД 5 мл болады.

Керекті құралдар:

       Стерильды үстел, пинцет, мақта шариктері.

   -  Резеңке қолғап.

    - Антибиотик флаконы.

   - Антибиотикке арналған ерітінді.

-  Инесімен шприц.

        -  70% этил спирті.

     - Қолданылған заттарға арналған лоток

Іс-әрекет алгоритмі:

1.      Науқасқа ем   шараның мақсаты мен өткізу ретін түсіндіру.

2.      Керекті құралдарды дайындау.

3.      Қолды гигиеналық әдіспен өңдеу, құрғату, стерильді резеңке қолғап кию.

4.      Антибиотик, ерітінді флакондарының сыртындағы жазулармен танысу (аты, дозасы, жарамдық мерзімі).

5.      Ерітіндінің антибиотикті ерітуге керекті мөлшерін анықтау.

6.       енгізуге арналған дайын ерітіндінің мөлшерін анықтау.

7.      Шприцтің қорабын ашу, инесін кигізу, стерильді устелге қою.

8.      Спиртке малынған стерильді мақта шаригімен флаконның алюминий қақпағын өңдеу, оны ашу және қайталап өңдеу.

9.      Ерітінді ампуласының мойнын спиртке малынған мақта шаригімен өңдеу. Ампула мойнын сындыру. Ерітіндінің керекті мөлшерін шприцке сорып алып, флаконға енгізу және шайқау.

10.Флаконды жоғары көтеру және ерітіндінің керекті мөлшерін шприцке сорып алу.

11.Флаконды инесімен бірге шприцтен алып тастау. Шприцке жаңа инені қақпағын шешпей кигізу.

12.Шприцтің ине жағын көтеріп ерітіндінің 1-2 тамшысын иненің қақпағын шешпей шығару және шприцті стерильді үстелге қою.

13,Жамбастың жоғарғы сыртқы бөлігін 70% этил спиртімен өңдеу және шприцті 90⁰  жағдайында ұстап бұлшықетке антибиотикті енгізу.

14.Инені алу, инъекция салынған жерді қолдағы мақта шаригімен өңдеу, шарикті және шприцті қолданылған заттарға арналған лотокқа салу.

15.Қолғапты шешіп қорапқа салу, қолды жуу және құрғату