269. Умштн. Нерәдтн. Буулһҗ бичтн. Тоолгч нердин киисквр болн әңгинь темдглтн.

Мини нерн Босхмҗ. Би арвтав. Дөрвдгч класст сурчанав. Мана школ нәәмдгч микрорайонд бәәнә. Энүнә тойг – арвн йисн.

Мини класс негдгч давхрт бәәнә. Хойрдгчас деегшән ах классин күүкд сурна.

Мана школд күүкд тавтаһасн авн эклҗ сурна. Эднлә олн сурһмҗлачнр көдлнә. Тавта бичкдүд хальмг, англь, немш кел дасна.

Өдрт дөрвнәс үлү кичәл болна. Кичәлмүд арвн һурвн часла төгснә. Үдин хотын хөөн нег частан һаза сергнәвидн. Арвн дөрвнәс экләд арвн тавн час күртл герин даалһвран кенәвидн.

Школдан асхн зурһан күртл бәәнәвидн.

! Тоолгч нернә морфологическ йилһлт

I. Келлһнә хүв. Хамцу чинр.

II. Морфологическ темдгүд.

Эклц кев (нерәдгч киискврт).
Оньдин темдгүд:

– амр, давхр, эс гиҗ тогтсн;

– альк әңгин тоолгч нерн;

Оньдин биш темдгүд:

– киисквр;

– киисклһн;

– бий киисклһнд болхла, альк нүүрт бәәнә.

III. Зәңгин мөч (нерлгч, келгч, немлт, цәәлһлт).

Тоолгч нернә йилһлтин даран

Мини ах арвн негтәһәсн авн спортивн школд орв.

Арвн негтәһәсн – тоолгч нерн.

Негдвәр, күүнә нас медүлҗәнә:

(К е д ү т ә һ ә с н?) арвн негтәһәсн.

Эклц кев – арвн негтә.

Хойрдвар, энүнә оньдин темдгүд:

Тогтсн кев, нас медүлгч әңг.

Энүнә оньдин биш темдгүд – һаргч киискврт, амр киисклһнд бәәнә.

Зәңгин мөч – уршг.

Бичмр йилһлт

Арвн негтәһәсн – т. н.

I. (К е д ү т ә һ ә с н?) арвн негтәһәсн.

Эклц кев – арвн негтә.

II. Оньдин темдгүд – тогтсн кев, нас медүлгч.

Оньдин биш темдгүд – һар. к-вр, амр к-һн.

III. (К е д ү т ә һ ә с н?)

арвн негтәһәсн авн орв.

ҮҮЛДӘГЧ

§ 40. Үүлдвр медүлҗәх үгмүд

Үүлдвр медүлгч үгмүд келлһнә хүв үүлдәгч болна. Үүлдәгч ю кенә?, яһна? (ю кеҗәнә?, яһҗана?); ю келә?, яһла? (ю кев?, яһв?, ю кеҗ?, яһҗ?); ю кех?, яах? гисн сурврмудт хәрү өгнә.

Үлгүрнь: Салькн (яһна?) үләнә. Салькн (яһҗана?) үләҗәнә. Күүкн (ю кенә?) зурна. Күүкн (ю кеҗәнә?) зурҗана. Күүкн (ю келә?) зурла. Күүкн (ю кев?) зурв. Күүкн (ю кеҗ?) зурҗ. Күүкн (ю кех?) зурх.

Ө 268. Зургуд шинҗлтн. Сурврмуд тәвәд, хәрүһинь бичтн.