1* 18. Паули ұстанымы мен Хунд ережесіне сай мысалдар келтіріп,талдаңыз

Паули принципі.Көпэлектронды атомдарда электронның жағдайы Паули ашқан квантты –механикалық заңмен өрнектеледі.Бұл заң бойынша, төрт квант сандарымен суреттелетін бір кванттық жағдайда тек бір ғана электрон болады. S-орбитальда спиндері антипараллель тек екі электрон ғана орналасады.Салдары: 1. Деңгейдегі электрондардың максимал саны негізгі кванттық санның екі еселенген квадратына тең 2. Деңгейшедегі электрондардың саны 2(2l+1) ге тең.

Гунд ережесі. Бір деңгейшелер аралығында сәйкес орбитальдарды электрондармен толтырған кезде,электрондар спиндерінің қосындысы максимал болуы керек.Барлық орбиталдарда бір электроннан орналасқаннан кейін ,келесі электрондар жұптасып орналасады

Бірдей квант қабатындағы бірдей орбитальды электрондармен толтыру үшін Хунд ережесін қолданады. Хунд ережесі бойынша берілген қатардағы электрондардың спин сандарының қосындысы максимал болуы шарт.Сол себепті алдымен ұяшықтар жеке-жеке электрондармен толады, сонан кейңн ғана қарама-қарсы спинді электрондар келіп жұптайды.

Паули принципі. Күрделі атомдардың орбитальдарын электрондамен толтыру үшін орбитальдардың әрқайсысында бола алатын электрондар санын анықтап алу қажет.Ол үшін 4квант санын өзара комбинациялаудың жолын білу керек.Атомдағы әрбір электронның басқалардан гөрі ең кемінде бір квант саны өзгеше болуы керек.Бұдан шығатын қорытынды бір орбитальда болатын екі электронның спиндері қарама-қарсы болуы керек.Сонымен қоса әрбір квант қабатында болатын максима электрон санын 2n² формуласы арқылы есептеп шығарады

Паули принціпііШвейцария физигі В.Паули -1925-жылы элементтердің периодтық жүйесіндегі орнына қарап және спектрлерін талдай отырып, квант сандарын электрондық реалды күйін сипаттай алатындай етіп, комбинациялаудың жалпы принципын ұсынған. Паулидің бұүл тиым салу деп аталған принципі бойынша бір атомның ішінде барлық жағынан ұқсас екі электрон болуы мүмкін емес, яғни атомдағы 2 электронның 4 квант санының төртеуі де бірдей бола алмайды. Атомдағы әрбір электронның басқалардан гөрі ең кемінде бір квант саны өзгеше болу керек. Бұл принциптен бір орбитальда болатын 2 электронның спиндері қарама-қарсы болуы тиіс деген тұжырым шығады. Әр квант қабатындағы электрондар саны 2,8,18,32 болып шығады. Атомдардың электрондық құрылысы Атомдар құрылысының бейнесі периодтық жүйемен тікелей байланысты. Әрбір элемент атомының электрондық құрылымын білу үшін: 1. Периодтық жүйеде сутектен бастап нильсборийге дейінгі 105 элементтің атомдарының электрон қауыздарын сыпырып тастап, жалаң ядроларын ғана қалдырайық; 2. Бұл ядроларға зарядының санына тең етіп электрондар беріп, оларды тиісті қабаттар мен қатпарларға орналастырайық 3. Әрбір қосылған электрон энергетикалық тұрақты минималь энергиясы бар күйде, яғни энергетикалық қолайлы күйде орын алатынын үнемі есте ұстайық.

Хунд ережесіБір квант қабатындағы бірдей орбитальдарды электрондармен толтыру үшін Хунд ережесін білу керек. Хунд ережесі бойынша берілген қатпардағы электрондардың спин сандарының қосындысы максималь болуы шарт. Демек, бірдей орбитальдардағы электрондар олардың кеңістіктегі тығыздығы симметриялы болатындай етіп орналасады екен. Егер бұл ережені квант ұяшықтарын толтыруға арнап айтсақ бір қатпардағы ұяшықтар алдымен жеке-жеке электрондармен толады, сонан соң ғана оларды қарама-қарсы спинді электрондар келіп жұптайды.Хунд ережесіне бағынатын модельдерді B, C, N атомдарынан көруге болады. B1s2 2s2 2p1; N 1s2 2s2 2p3;