- •Зертханалық жұмыстар
- •Алғашқы дәрігерлік жәрдем көрсету ережелері
- •Шыныдан жасалған химиялық ыдыстар
- •5 Тәжірибе. Темір және оның қасиеттері.
- •2 Тәжірибе. Реакция жылдамдығының температураға тәуелділігі
- •3 Тәжірибе. Химиялық реакция жылдамдығының катализаторға тәуелділігі.
- •4 Тәжірибе. Химиялық реакция жылдамдығының ингибиторға тәуелділігі.
- •1 Тәжірибе. Химиялық тепе-теңдікке әрекеттесуші заттар концентрациясының әсері.
- •1 Тәжірибе. Металдардың тотықсыздандырғыш қасиеті.
- •2 Тәжірибе. Тотығу дәрежесi төмен терiс атомдардан тұратын күрделi заттардың тотықсыздандыру қасиеттерi.
- •3 Тәжірибе. Тотығу дәрежесi жоғары атомдардан тұратын күрделi заттардың тотықтыру қасиеттерi.
- •4 Тәжірибе. Калий перманганатының тотықтырғыш қасиеті.
- •1 Тәжірибе. Қатты заттан проценттік концентрациядағы ерітінді дайындау.
- •2 Тәжірибе. Концентрленген ерітіндіден проценттік концентрациядағы ерітіндіні дайындау
- •3 Тәжірибе. Қатты заттан молярлы концентрациядағы ерітінді дайындау.
- •4 Тәжірибе. Концентрленген ерітіндіден молярлы концентрациядағы ерітінді дайындау.
- •1 Тәжірибе. Қышқыл, негіз және тұз ерітінділерінің электрөткізгіштігі.
- •2 Тәжірибе. Электролит ерітінділердегі иондық әрекеттесулер.
- •1 Тәжірибе. Индикатор түсінің өзгеруі
- •2 Тәжірибе. Тұздар гидролизі
- •3 Тәжірибе.Гидролиздену дәрежесіне әсер ететін факторларды зерттеу.
- •4 Тәжірибе. Буферлі қоспалар.
- •1 Тәжірибе. Кешенді катионды қосылыстардың түзілуі мен диссоциациясы.
- •2 Тәжірибе. Кешенді анионды қосылыстардың түзілуі мен диссоциациясы.
- •3 Тәжірибе. III валентті темірдің қарапайым және кешенді иондарының айырмашылығы.
- •4 Тәжірибе. Кешенді иондардың тұрақтылығы мен бұзылуы.
- •5 Тәжірибе. Қос тұздардың диссоциациясы.
- •6 Тәжірибе. Кешентүзілу процесіне ерітінді концентрациясының әсері.
- •1Тәжірибе. Хлорид ионына сапалық реакциялар.
- •2 Тәжірибе. Сульфат ионына сапалық реакциялар.
- •3 Тәжірибе. Карбонат ионына сапалық реакциялар.
- •5 Тәжірибе. Қорғасын катионына сапалық реакциялар.
- •6 Тәжірибе. Барий катионына сапалық реакциялар.
- •7 Тәжірибе. Мыс катионына сапалық реакциялар.
- •8 Тәжірибе. Катиондар қоспалары мен аниондар қоспаларын талдау бойынша тапсырмалар.
- •1 Тәжірибе. Қышқылдық-негіздік титрлеу (тұз қышқылының стандартты ерітіндісімен)
- •2 Тәжірибе. Йодометрия (натрий сульфаты ерітіндісін стандарттау).
- •Әдістемелік нұсқаулықтар
4 Тәжірибе. Буферлі қоспалар.
а) Бірінші сынауыққа 10 тамшы 1М натрий ацетатының ерітіндісін және сондай көлемде 1М сірке қышқылының ерітіндісін, ал басқасына салыстыру үшін қолданатын ерітндіге 20 тамшыдай су құйыңдар. Екі сынауыққа да фенолфталеин, кейін 1 тамшыдан сұйылтылған(0,5-1М) сілті ерітіндісін құйыңдар. Суы бар сынауықта және буферлі ерітіндіде индикатордың түсі қалай өзгереді? Екі сынауыққа да тағы 1-3 тамшыдан сілті ерітіндісін құйыңдар және түстің өзгеруін қадағалаңдар.
Таза сынауыққа буферлі қоспаның жоғарыда көрсетілгендей көлемін құйып, оған және суы бар бақылау сынауығына 1 тамшы метилоранж қосып, одан кейін 1 тамшы 0,5 – 1М тұз қышқылының ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады?
б) 10 тамшы 1М аммоний хлориді ерітіндісі және сондай көлемде 1н аммиак ерітіндісімен аммонийлы буфер дайындаңдар. Оны фенолфталеиннің қатысында 0,5-1М аммиак ерітіндісіне және метилоранж қатысында 0,5-1М тұз қышқылына қатынасын зерттеңдер. Екі жағдайда да суы бар бақылау сынауықтарына сол индикаторларды және сондай көлемде аммиак ерітіндісін немесе қышқыл қосыңдар. Не байқалады? Ацетатты және аммонийлы буфер ерітінділерін түзететін негізге жататын реакция теңдеулерін иондық-молекулалық түрде жазыңдар.
№11 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС
Кешенді қосылыстырдың алынуы және қасиеттері
1 Тәжірибе. Кешенді катионды қосылыстардың түзілуі мен диссоциациясы.
а) Сынауыққа 1-2 мл AgNO3 ерітіндісін құйып, оған аздаған мөлшерде NaCl ерітіндісін қосыңдар. Түзілген тұнбаға ол ерігенше аммиак ерітіндісін құйыңдар. Ag+ ионының координация саны екіге тең екенін ескере отырып реакция теңдеуін құрыңдар. Болған өзгерісті түсіндіріңдер.
б) Сынауыққа 1-2 мл CuCl2 ерітіндісін құйып, Cu(OH)2 тұнбасы түзілгенше аммиак ерітіндісін тамшылатып қосыңдар. Кейін аммиак ерітіндісін тұнба ерігенше құю қажет. Cu2+ ионының түсін алынған ерітіндінің түсімен салыстырыңдар. Қандай иондар ерітіндінің түсін өзгертеді? Кешенді негізді алудың реакция теңдеуі мен оның координациялық формуласын Cu2+ ионының координация санының төртке тең екенін ескере отырып жазыңдар. Қандай негіздер күштірек болып саналады: мыс гидроксиді немесе кешенді негізбе? Неліктен? Алынған ерітіндіні 4 тәжірибеге сақтап қойыңдар.
2 Тәжірибе. Кешенді анионды қосылыстардың түзілуі мен диссоциациясы.
а) 1-2 мл сынап II нитратының ерітіндісіне (күшті у) KJ сұйылтылған ерітіндісін HgJ2 тұнбасы түзілгенше тамшылатып қосыңдар. Кешенді қосылыстың реакция теңдеулері мен Hg2+ ионының координация санының 4-ке тең екенін ескере отырып, оның координациялық формуласын жазыңдар.
б) 2-3 мл Bi(NO3)3 ерітіндісі бар сынауыққа 0,5н KJ ерітіндісін BiJ3тұнбасы түзілгенше тамшылатып қосыңдар. Кейін тағы түзілген тұнба ерігенше бірнеше тамшы KJ ерітіндісін қосыңдар. Алынған ерітіндінің түсі қандай? Түстің өзгеруі K+, J-, Bi3+ иондарының бар болуына негізделе алама? Кешенді қосылыстың түзілу және диссоциациялану теңдеулері мен Bi3+ ионының координация санының 4-ке тең екенін ескере отырып, оның координациялық формуласын жазыңдар.
в) Екі сынауыққа 1 мл-ден 1а тәжірибеде алынған [Ag(NH3)2]Cl ерітіндіні құйыңдар. Біріншісіне – NaOH, ал екіншісіне – KJ ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады? [Ag(NH3)2]+ кешенді ионының диссоциациялану теңдеуі мен оның тұрақсыздық константасының мәнін жазыңдар. Ерігіштік ережесін және кешенді ионның диссоциация теңдеуін пайдаланып байқалған құбылысқа түсінік беріңдер.
г) Сынауыққа AgCl тұнбасын алыңдар. Кейін 1н Na2S2O3 ерітіндісін тұнба толық ерігенше қосыңдар. [Ag(S2O3)2] түзілуінің реакция теңдеуін жазыңдар.
Алынған кешенді қосылыстың ерітіндісіне KJ ерітіндісін қосыңдар. 4в тәжірибесінде алынған нәтижемен салыстырыңдар. Күмістің аммиакты және тиосульфатты кешенді қосылысы үшін тұрақсыздық константасын жазыңдар және 4в и 4г тәжірибесінің нәтижелері бойынша қай константа жоғары мән көрсететінін табыңдар. Кесте бойынша қорытынды жаса.
д) 4а тәжірибеде алынған [Ag(NH3)2]Cl ерітіндіден 1-2 мл сынауыққа құйыңдар, оған AgCl тұнбасы түзілгенше сұйылтылған HNO3 қосыңдар. [Ag(NH3)2]+ және [NH4]+ иондарының тұрақсыздық константасы 6,8.10-8 и 6,0.10-10.
тең екенін ескере отырып, байқалатын құбылысты түсіндіріңдер.
е) Екі сынауыққа бірдей көлемде CuSO4 (CuCl2) ерітіндісін құйыңдар. Біріншісіне – NaOH, екіншісіне - (NH4)2S ерітіндісін қосыңдар. Түзілген тұнбаның түсін қараңдар. Бұл реакцияны Cu2+ ионын анықтауда қолдануға болады. Реакция теңдеулерін құрыңдар..
1 тәжірибеде алынған [Cu(NH3)4](OH)2 ерітіндісін бірдей көлемде екі сынауыққа бөліңдер. Біреуіне – NaOH, ал екіншісіне - (NH4)2S ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады? Реакция теңдеулерін жазыңдар.
Cu(OH)2 және CuS ерігіштік мәндері бойынша және [Cu(NH3)4]2+. Ионының тұрақсыздық константасын ескере отырып байқалатын құбылыстарға түсініктеме беріңдер.