2 Тәжірибе. Концентрленген ерітіндіден проценттік концентрациядағы ерітіндіні дайындау

Жұмыстың барысы:

Белгілі тығыздықтағы концентрленген ерітінді мен судан күйдіргіш натрийдың ерітіндісін дайындау (ерітіндінің көлемі мен тығыздығын мұғалім көрсетеді).

Концентрленген ерітіндінің тығыздығын ареометрмен анықтау. Кесте бойынша күйдіргіш натрийдың проценттік құрамын табу. Берілген ерітіндіні дайындау үшін қажет өлшендіні, содан кейін концентрленген ерітінді мен судың көлемін есептеу керек. Концентрленген ерітінді мен судың есептелген көлемін өлшеуіш цилиндрмен өлшеп, бір-біріне құйып, мұқият араластыру қажет және суытқаннан кейін алынған ерітіндінің тығыздығын ареометрмен анықтау керек. Өлшендінің абсолюттік қателігін есептеу қажет.

Алынған ерітіндінің молярлығы мен нормальдылығын есептеңдер.

3 Тәжірибе. Қатты заттан молярлы концентрациядағы ерітінді дайындау.

Жұмыстың барысы:

Құрғақ тұз бен судан берілген концентрацияда 200 мл ерітіндіні дайындау керек (концентрацияны мұғалім көрсетеді). Бұл үшін осы тұздың қанша мөлшері қажет екенін есептеу керек.

Есептелген тұздың мөлшерін алдын-ала өлшенген шынышықшада немесе стақанда өлшеп алыңдар. Өлшендіні аз мөлшердегі суда ерітіп, ерітіндіні 200 мл өлшеуіш құтыға ауыстырыңдар. Стақанды бірнеше рет сумен шайып, ол ерітіндіні де құтыға құю керек. Ерітіндіге белгіге дейін су құйыңдар да, тығынмен бекітіп, мұқият араластырыңдар. Алынған ерітіндінің тығыздығын ареометрмен анықтау керек. Алынған ерітіндінің массалық үлесін табу және нормальдылығын есептеу.

Алынған ерітіндінің тығыздығын кестедегі мәндермен салыстырып, абсолюттік қателігін есептеу.

4 Тәжірибе. Концентрленген ерітіндіден молярлы концентрациядағы ерітінді дайындау.

Жұмыстың барысы:

Берілген ерітіндіден 200 мл азот қышқылының ерітіндісін дайындау керек (ерітінді концентрациясын мұғалім көрсетеді). Ареометрмен ерітіндінің тығыздығын анықтаңдар. Оның проценттік концентрациясын табыңдар. Өлшендіні есептеп алып, одан кейін берілген ерітіндіні дайындауға қажет болатын ерітіндінің көлемін есептеу керек.Өлшеуіш құтыға жартысына дейін су құйыңдар да, оның үстіне құйғы арқылы өлшенген көлемдегі азот қышқылын құйыңдар. Құйғыдағы қышқылды шайып, ерітіндіні араластырып, белгіге дейін су құйып, тығынмен бекітіп араластырыңдар.

Алынған ерітіндінің концентрациясын 0,2 М NaOH ерітіндісімен титрлеу арқылы тексеру керек (индикатор ретінде фенолфталеин қолданылады).

Ерітіндінің түсі құтыны араластырғанда жоғалмайтын қызғылт түске боялса, титрлеу аяқталды деп есептеледі. Алынған ерітіндінің нормальдылығын анықтау қажет.

Анықтамалық мәліметтер

Ерітіндінің концентрациясы,	Ерітіндінің тығыздығы, г/см3
%	К2Сr2O7	NaCl	Na2CO3	BaCl2
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 14 16 18 20 22	1,0052 1,0122 1,0193 1,0264 1,0336 1,0408 1,0481 1,0554 1,0628 1,0703	1.005 1.013 1.027 1.041 1.056 1.071 1.086 1.101 1.116 1.132 1.148 1.164	1.009 1.019 1.040 1.061 1.082 1.103 1.124 1.146	1.016 1.034 1.058 1.072 1.092 1.113 1.134 1.156 1.179 1.203 1.228

Қатты заттардан. Na₂CO₃(10H₂O кристаллогидратынан 200 г 5% натрий карбонатының ерітіндісін дайындау керек (бұл үшін қанша мөлшерде кристалды сода қажет екенін есептеңдер). Ұсақталған соданың бұл мөлшерін алдын-ала өлшенген стаканда немесе шынышақшада технохимиялық таразымен өлшеңдер. Алынған затты еріту үшін судың қандай көлемі қажет екенін есептеңдер. Дайындалған ерітіндінің температурасын өлшеңдер. Егер ол төмендегі кестеде көрсетілген температураға сәйкес келмесе, онда ерітіндіні қыздыру немесе салқындату арқылы көрсетілген шамаға дейін жеткізу керек. Ерітіндіні құрғақ өлшеуірге құйыңдар және ареометр көмегімен тығыздығын анықтаңдар. Ареометрді сумен жуып, абайлап құрғағанша сүртіңдер.

20⁰С температурадағы кейбір тұздардың ерітінділерінің пайыздық мөлшері және тығыздықтары

%	NaCl	Na2CО3	BaCl2	%	NaCl	Na2СO3	BaCl2
1	1,005	1,009	-	12	1,086	1,124	1,113
2	1,013	1,019	1,016	14	1,101	1,146	1,134
3	1,027	1,040	1,034	16	1,116	-	1,156
4	1,041	1,061	1,058	18	1,132	-	1,179
5	1,056	1,082	1,072	20	1,148	-	1,203
6	1,071	1,103	1,092	22	1,164	-	1,228

Кестені пайдалана отырып, табылған тығыздық бойынша ерітіндідегі натрий корбанатының пайыздық мөлшерін анықтаңдар. Алынған көрсеткішті берілген ерітінді концентрациясымен салыстырыңдар. Дайындалған ерітіндінің молярлық концентрациясын және эквивалентінің молярлық концентрациясын (бұрын нормальды концентрация деп аталған) есептеңдер. Басқа студенттер осы жолмен барий хлориді, натрий хлориді, натрий сульфаты, натрий тетрабораты (BaCl₂, NaCl, Na₂SO₄, Na₂B₄O₇(10H₂O) және т.б. (мұғалімнің тапсырмасы бойынша) ерітінділерді дайындайды.

№9 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС

Электролит ерітінділерінің қасиеттерін зерттеу